Niewidzialny znak wodny Claude'a wywołuje burzę. Użytkownicy z całego świata oburzeni decyzją Anthropic

2 sierpnia 2026 r. Anthropic, właściciel popularnego chatbota Claude, włączył na całym świecie mechanizm dodawania niewidzialnych, maszynowo odczytywalnych znaków wodnych do generowanego tekstu. Do plików w formatach .svg, .png i .jpg dołączane są natomiast podpisane metadane C2PA (tzw. provenance data) . Firma uzasadnia ten krok koniecznością dostosowania się do unijnego Aktu o Sztucznej Inteligencji, a dokładniej – artykułu 50(2) i Kodeksu Postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI .

Decyzja natychmiast wywołała burzliwą reakcję w mediach społecznościowych, na forach technologicznych i w branżowych serwisach informacyjnych. Użytkownicy zarzucają Anthropic naruszenie prywatności, nadmierną kontrolę i ignorowanie ich obaw .

Globalny nakaz bez prawa wyboru

Znak wodny jest dodawany do każdego tekstu wygenerowanego przez wspierane modele Claude'a – zarówno przez interfejs czatu, API, Claude Code, Claude Cowork, jak i przez wdrożenia w chmurze AWS i Google Cloud . Polityka obowiązuje na całym świecie, a nie tylko w Unii Europejskiej. Użytkownik nie ma możliwości wyłączenia tej funkcji .

To globalne zastosowanie przepisów unijnych szczególnie zirytowało użytkowników z USA, Azji i Bliskiego Wschodu. Argumentują, że poddaje się ich regulacjom, na które nie mieli żadnego wpływu .

„Pochodzenie, nie dowód” – kluczowa wada systemu

Anthropic od początku podkreśla istotne ograniczenie: znak wodny informuje jedynie, że Claude miał styczność z tekstem, a nie że jest jego autorem . Oznacza to, że nawet drobna pomoc AI, jak sprawdzenie pisowni, redakcja czy tłumaczenie tekstu napisanego przez człowieka, może poskutkować oznaczeniem go jako „wygenerowanego przez AI” .

„Ponieważ znak udowadnia jedynie, że Claude miał styczność z treścią, a nie, że ją całą napisał. A brak znaku nie dowodzi autorstwa człowieka, bo intensywna edycja lub konwersja formatu może go usunąć.”

To budzi ogromny niepokój wśród profesjonalistów – pisarzy, naukowców, dziennikarzy – którzy używają Claude'a jako narzędzia zwiększającego produktywność. Obawiają się, że ich praca zostanie napiętnowana jako „produkcja AI”, co podważy ich wiarygodność . Pisarze, którzy zlecili Claude'owi jedynie korektę, zgłaszają, że ich własny, oryginalny tekst może zostać oznaczony jako sztucznie wygenerowany .

Obawy o prywatność i inwigilację

Krytycy ostrzegają, że system znaków wodnych może zostać wykorzystany przez Anthropic, regulatorów lub osoby trzecie do śledzenia wzorców użytkowania, łączenia wyników z konkretnymi użytkownikami i monitorowania, co tworzą . Inwestor technologiczny Bill Gurley zauważył, że tylko Anthropic będzie w stanie wykryć własny znak wodny, co daje firmie „nieuczciwą przewagę w ocenie” treści . Firma zapowiedziała udostępnienie darmowego API do wykrywania, ale na razie nie ma niezależnego systemu weryfikacji .

Fala rezygnacji i ucieczka do konkurencji

Reakcja nie ograniczyła się do słów. Wielu płacących użytkowników – z planów Pro, Team i Enterprise – zagroziło anulowaniem subskrypcji, argumentując, że płacący klienci powinni mieć prawo wyboru . Użytkownicy spoza UE czują się „wzięci jako zakładnicy” regulacji i deklarują przejście do innych narzędzi AI, które jeszcze nie wprowadziły podobnych znaków . Na forach i w mediach społecznościowych pojawiły się setki wpisów z hasłami „anuluję natychmiast” i „przechodzę do ChatGPT/Gemini”. Dokładna skala rezygnacji nie została ujawniona .

Znane (i przyznane) ograniczenia technologii

Anthropic przyznaje, że technologia ma kilka istotnych słabości :

• Podatność na modyfikację: znak wodny może stać się niewykrywalny po znacznej edycji, parafrazie, tłumaczeniu lub połączeniu z innym tekstem .
• Nie wszystkie modele: znakowanie jest domyślnie włączone tylko w modelach wydanych od 2 sierpnia 2026 r. Starsze modele są stopniowo aktualizowane .
• Tylko Claude: system nie odróżnia tekstu napisanego od podstaw od tego, który był jedynie korygowany lub tłumaczony przez Claude'a .
• Brak standardu branżowego: tylko Anthropic może wiarygodnie wykryć swój znak wodny, co uniemożliwia interoperacyjność dla regulatorów i stron trzecich .
• Brak przejrzystości: firma nie opublikowała jeszcze narzędzia do wykrywania znaku ani jego dokładności, co uniemożliwia niezależną weryfikację .

Co dalej?

Anthropic zobowiązało się do dodania obsługi znaków wodnych do starszych modeli w okresie przejściowym . Firma planuje również udostępnić darmowe publiczne API do wykrywania, ale nie podała jeszcze konkretnej daty .

Kontrowersja wokół znaków wodnych Claude'a unaoczniła głębokie napięcie między wymogami regulacyjnymi a autonomią użytkownika. Stawia też Anthropic w centrum debaty, która – wraz z kolejnymi krokami podobnych firm pod naciskiem unijnego AI Act – będzie się tylko nasilać.