Szef ASML chwali unijną suwerenność technologiczną, po czym mówi Brukseli: ręce precz od naszych projektów

Podobny alarm podniosła branżowa organizacja DIGITALEUROPE, wzywając do skrócenia czasu zatwierdzania strategicznych projektów do mniej niż siedmiu miesięcy i uproszczenia ogólnych ram regulacyjnych, aby zminimalizować koszty przestrzegania przepisów dla firm chipowych .

Jakie alternatywne podejście zaproponował?

Kontrpropozycja Fouqueta była prosta: oddolny proces, kierowany przez przemysł, w którym to firmy proponują projekty w oparciu o popyt rynkowy, a nie polityczne wytyczne. Pochwalił przy tym inicjatywy Komisji związane ze stymulowaniem popytu – w szczególności nowe „Akceleratory Popytu”, które łączą producentów chipów z nabywcami poprzez umowy odbioru, oraz mianowanie Jima Hagemanna Snabe na Specjalnego Wysłannika ds. suwerenności technologicznej .

To stanowisko jest zbieżne z opiniami płynącymi z branży. Organizacja SEMI Europe i szeroka koalicja unijnych firm półprzewodnikowych od dawna nawołują do przejścia „od podejścia napędzanego podażą do długoterminowej strategii odpowiadającej na rzeczywisty popyt rynkowy” . Wspólny raport branżowy z marca 2026 r. poszedł jeszcze dalej, wzywając UE do stworzenia ram, w których „branże-użytkownicy końcowi oraz projektanci/producenci półprzewodników dwustronnie lub wielostronnie kierują projektowaniem systemów”, zamiast być sterowanymi z Brukseli .

Rok krytyki pod adresem regulatorów

Sprzeciw Fouqueta z 5 czerwca nie jest odosobnionym incydentem. To kontynuacja konsekwentnej krytyki unijnych regulatorów, jaką prowadzi od 2025 roku:

• Akt o AI (maj 2026): W wywiadzie dla Politico Fouquet barwnie wyraził swoją frustrację: „Nie zaczęliśmy biec, nie zaczęliśmy nawet chodzić, a już mieliśmy przed sobą wszystkie przeszkody, które uniemożliwiały nam zrobienie pierwszego kroku”. Argumentował, że UE zatwierdziła swój zbiór zasad dotyczących AI, zanim blok w ogóle miał znaczący sektor sztucznej inteligencji .
• Nadmierne regulacje wypychające firmy (maj 2026): Ostrzegł, że restrykcyjne unijne przepisy są oderwane od potrzeb branży i grożą exodusem firm technologicznych z regionu .
• Opóźnienia pierwszego Chips Act (maj 2026): We współpodpisanym z sześcioma innymi prezesami europejskich firm technologicznych artykule Fouquet napisał, że „ponad trzy lata po »Chips Act« wciąż czekamy na jego efekty” .

We wszystkich tych wypowiedziach główny argument Fouqueta pozostaje ten sam: europejski instynkt regulowania wszystkiego w pierwszej kolejności – czy to AI, półprzewodników, czy suwerenności technologicznej – podkopuje konkurencyjność kontynentu. Chce on, by Bruksela była motorem innowacji kierowanych przez przemysł, a nie ich dyrygentem.

Co zawiera Europejski Pakiet Suwerenności Technologicznej?

Pakiet zaproponowany przez Komisję 3 czerwca 2026 r. ma na celu wzmocnienie pozycji UE w dziedzinie półprzewodników, AI, chmury i otwartego oprogramowania poprzez cztery główne filary :

1. Chips Act 2.0: Budowa zaawansowanych mocy produkcyjnych w półprzewodnikach, powiązanie podaży z popytem i wsparcie dla inwestycji na dużą skalę. Akt ten ma uchylić i zastąpić pierwotne rozporządzenie z 2023 r.
2. Akt o Rozwoju Chmury i AI: Wsparcie badań i komercyjnego wdrażania mocy obliczeniowych w chmurze i sztucznej inteligencji.
3. Strategia Open Source: Siedmioletni plan o wartości 2 miliardów euro na rzecz wspierania europejskiego ekosystemu otwartego oprogramowania.
4. Mapa Drogowa AI i Energii: Dostosowanie wzrostu infrastruktury AI do celów zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Chips Act 2.0 wprowadza kilka praktycznych rozwiązań: wydawanie pozwoleń dla projektów strategicznych w maksymalnie 12 miesięcy, „Wielkie Wyzwania” dla kluczowych dla UE typów chipów, takich jak procesory AI, oraz pierwszą unijną otwartą odlewnię (foundry) dla produkcji w technologii poniżej 3 nm, z pilotażową produkcją planowaną na lata 2030–2033 .

Jaka jest cena i co dalej?

Komisja oszacowała skalę inwestycji, które Europa musi zmobilizować :

Kwoty te nie są bezpośrednimi alokacjami z budżetu UE – większość musi pochodzić z kapitału prywatnego, a fundusze publiczne z programu Horyzont Europa, przyszłego Europejskiego Funduszu na rzecz Konkurencyjności i programów krajowych mają działać jak katalizator .

Kolejne kroki: Pakiet trafia teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady UE w ramach procesu negocjacyjnego. Biorąc pod uwagę, że Chips Act 2.0 ma formę rozporządzenia uchylającego akt z 2023 r., wymaga zgody współustawodawców . Grupy branżowe już mocno lobbują: koalicja reprezentująca wszystkie 27 państw członkowskich wcześniej naciskała na większy nacisk wykraczający poza pierwotny cel 20% udziału w rynku, a DIGITALEUROPE wezwało do połączenia funduszy unijnych, krajowych i prywatnych, aby zmobilizować 200 miliardów euro na inwestycje w półprzewodniki do 2035 roku .

Publiczne ostrzeżenie Fouqueta sprawia, że debata nad tym, kto kontroluje wybór projektów – przemysł czy Bruksela – będzie głośna w trakcie nadchodzących negocjacji.