Platyna podbija – rajd z 12 sierpnia 2026 i cztery siły napędowe

Dnia 12 sierpnia 2026 r. cena platyny wystrzeliła doświeżego ośmiotygodniowego maksimum, a kontrakty terminowe sięgnęły poziomu ponad 1 770 USD za uncję . To nie był rajd z jednym katalizatorem – złożyło się na niego kilka czynników: niższa od oczekiwań inflacja w USA, gwałtowny wzrost notowań na chińskiej giełdzie, odnowione napięcia geopolityczne i – co najważniejsze – rynek wreszcie zaczął wyceniać strukturalny deficyt podaży, który od czterech lat systematycznie się pogłębia.

Cztery katalizatory, które odpaliły rajd tego samego dnia

Cztery odrębne siły zbiegły się 12 sierpnia, pchając platynę w górę.

1. Niższy odczyt CPI w USA. Inflacja w lipcu spowolniła do 3,4%, zgodnie z prognozami. Dane te zmniejszyły prawdopodobieństwo podwyżki stóp we wrześniu i osłabiły dolara, co podniosło cały kompleks metali szlachetnych .

2. Ostry rajd na chińskiej giełdzie GFEX. Najbardziej płynny kontrakt terminowy na platynę na Guangzhou Futures Exchange (GFEX) podskoczył o ponad 9%, zamykając się na poziomie 441,15 juana za gram. Ten ruch wywołał silne odwrócenie krótkoterminowego trendu, pociągając za sobą ceny fizyczne .

3. Napięcia geopolityczne. Negocjacje USA–Iran w połowie tygodnia ponownie utknęły w martwym punkcie, co dodało popyt na bezpieczne przystanie wśród metali szlachetnych .

4. Narracja o strukturalnym deficycie – ponowne przewartościowanie. Po przełamaniu oporu 4 sierpnia, kiedy platyna zyskała 8% do poziomu 1 756,70 USD, rynek ponownie skupił się na prognozie WPIC dotyczącej czwartego z rzędu rocznego deficytu. Obawy o niedobór podaży przeważyły nad wcześniejszymi obawami o słaby popyt inwestycyjny w pierwszym półroczu .

Deficyt w 2026 roku według WPIC: 297 000 uncji i coraz ciaśniej

Światowa Rada Inwestycyjna ds. Platyny (World Platinum Investment Council, WPIC) opublikowała raport kwartalny za pierwszy kwartał 2026 r. 18 maja 2026 r., podnosząc prognozę całorocznego deficytu z 240 000 uncji do 297 000 uncji – to rewizja w górę o 57 000 uncji . To już czwarty z rzędu roczny niedobór.

Efekt kumulatywny jest uderzający. Zapasy magazynowe mają zakończyć 2026 r. na poziomie zaledwie 1,747 mln uncji, co odpowiada mniej niż trzem miesiącom globalnego popytu . Od 2023 r. łączny deficyt rynkowy sięgnął już około 3,32 mln uncji .

Podaż: płaska produkcja kopalniana i kryzys w RPA

Całkowita podaż platyny w 2026 r. ma wzrosnąć zaledwie o 2% rok do roku, do 7,377 mln uncji, a prawie cały ten wzrost pochodzi z recyklingu .

• Wydobycie jest płaskie – na poziomie 5,551 mln uncji. Oczekuje się, że wzrost produkcji w RPA zostanie zrównoważony spadkami w Ameryce Północnej i Rosji .
• Recykling rośnie o 9% – napędzany wyższymi cenami, ale nie jest w stanie zamknąć luki podażowej .

Prawdziwym ograniczeniem jest RPA, która odpowiada za około 70–80% światowego wydobycia platyny . Branża w tym kraju – zdaniem niektórych liderów – znajduje się w „nieodwracalnym, końcowym upadku” . Trwałe zamykanie głębokich szybów, ograniczony rozwój nowych projektów i niedoinwestowanie w rafinerie stworzyły strukturalne bariery, które są w praktyce nieodwracalne w żadnym realistycznym horyzoncie czasowym .

Dodatkowe przeszkody to utrzymujące się niedobory energii elektrycznej z Eskom (dostępność mocy na poziomie około 65% zainstalowanej) oraz nieefektywność logistyki kolejowej Transnet, która tworzy wąskie gardła w łańcuchu dostaw .

Popyt: spadek ogółem, ale gwałtowny wzrost w przemyśle

Ogólna liczba dotycząca popytu niesie zaskakującą historię: całkowity popyt na platynę ma spaść w 2026 r. o 9%, do 7,674 mln uncji . Ten spadek wynika z gwałtownego załamania popytu inwestycyjnego po bardzo silnym 2025 r. oraz słabszego popytu motoryzacyjnego .

Jednak pod tą powierzchowną liczbą kryje się wzrost popytu przemysłowego o 9%, napędzany przez:

• 83% wzrost popytu ze szkła – związanego z produkcją włókna szklanego i szkła do wyświetlaczy .
• Wzrost w sektorze chemicznym i wodorowym, w tym w zastosowaniach ogniw paliwowych .

Przesunięcie popytu z inwestycyjnego i motoryzacyjnego w stronę konsumpcji przemysłowej zmienia profil popytu na platynę, czyniąc go być może mniej wrażliwym na przepływy finansowe, a bardziej na cykle produkcyjne .

Kontekst cenowy: rajd, ale wciąż poniżej styczniowego szczytu

W okolicach 1 728–1 750 USD platyna zyskała około 5% w skali miesiąca i 28% w skali roku . Jednak wciąż pozostaje znacznie poniżej styczniowego historycznego maksimum na poziomie 2 923,70 USD . To ATH było wynikiem spekulacyjnego skoku; obecny ruch cen odzwierciedla rzeczywiste fizyczne zacieśnienie i stopniowe przewartościowanie tezy o deficycie.

Analityk surowcowy Carsten Fritsch z Commerzbank zauważył, że przy deficycie zmniejszającym zapasy magazynowe do wskaźnika zapasów do zużycia na poziomie 22%, do 2026 r. starczyłyby one na około trzy miesiące popytu . Bank of America wyznaczył cel cenowy na poziomie 3 000 USD za uncję od czwartego kwartału 2026 r. do pierwszej połowy 2027 r. .

Następna kluczowa data: 9 września 2026 r.

Kolejny kwartalny raport WPIC (Platinum Quarterly) zostanie opublikowany w środę, 9 września 2026 r. . Raport ten zaktualizuje prognozę całorocznego deficytu na 2026 r. (obecnie 297 000 uncji), szacunek zapasów na koniec roku (1,747 mln uncji) oraz dane dotyczące podaży i popytu za drugi kwartał. Będzie to kolejny ważny moment potwierdzający tezę o strukturalnym deficycie na rynku .