Woda skradziona Palestyńczykom. Izraelscy osadnicy tworzą atrakcje turystyczne kosztem rolników

W upalny letni dzień izraelscy osadnicy pluskali się w basenie na okupowanym Zachodnim Brzegu, który – jak twierdzą Palestyńczycy – powstał po przekierowaniu wody ze źródła, które przez pokolenia nawadniało ich pola . Źródło w pobliżu wsi Fasayil w żyznej Dolinie Jordanu zapewniało palestyńskim rolnikom wodę od pokoleń, wspierając rolnictwo, zatrudnienie i potrzeby domowe . Jednak w czerwcu 2026 r. osadnicy przejęli rurociąg irygacyjny należący do rolnika Saada Nemera i skierowali wodę do starożytnego basenu na stanowisku archeologicznym .

„Nasze zaopatrzenie w wodę jest odcięte do dziś, pozbawiając nas wody, od której zależą nasze domy, nasze źródła utrzymania i nasze ziemie rolne” – powiedział Nemer agencji Reuters . Jego szklarnie stoją puste, a pola są suche .

Osadnicy umieścili na tym terenie izraelskie flagi i reklamowali basen jako atrakcję turystyczną dla pływaków za pośrednictwem grup na WhatsApp, wzywając ochotników i pracowników . Bilboard przed basenem ogłaszał inwestycję o wartości 3 mln szekli (1 mln dolarów) od ministra finansów Becalela Smotricha, architekta ekspansji osadniczej na terytoriach okupowanych .

Spór o własność ziemi

Nemer przedstawił dziennikarzom dokumenty, które zdają się potwierdzać, że jest właścicielem ziemi obejmującej zarówno źródło, jak i basen. Pokazał agencji Reuters dokument własności ziemi z 2025 r. wydany przez COGAT – izraelską agencję wojskową egzekwującą politykę cywilną na terytoriach okupowanych – a także mapę z przedokupacyjnego rejestru gruntów z 1957 r. potwierdzającą te same granice . COGAT i minister finansów Becalel Smotrich nie odpowiedzieli na prośby o komentarz .

Plan dziedzictwa Smotricha

Zobowiązanie Smotricha wobec stanowiska w Fasayil jest częścią znacznie większej kampanii. W sierpniu 2026 r. ogłosił on przydział 113 mln szekli (37 mln dolarów) na przejęcie kontroli nad ponad 70 stanowiskami historycznymi na okupowanym Zachodnim Brzegu, co stanowi uzupełnienie planu o wartości 250 mln szekli (83 mln dolarów) zatwierdzonego w maju 2026 r. . „To syjonistyczny czyn najwyższej rangi. Naród bez przeszłości nie ma przyszłości” – powiedział Smotrich, opisując plany budowy nowych centrów dla zwiedzających i obiektów badawczych .

Deklarowanym celem jest „ochrona” stanowisk dziedzictwa kulturowego i wzmocnienie izraelskiej turystyki na tym obszarze . Palestyńczycy i organizacje praw człowieka określają to jako systematyczne przejmowanie ziemi i zasobów wodnych pod płaszczykiem archeologii .

Dane ONZ dotyczące ataków na infrastrukturę wodną

Dane Organizacji Narodów Zjednoczonych, na które powołuje się Reuters, pokazują, że izraelscy osadnicy zaatakowali w 2026 r. co najmniej 160 obiektów wodno-kanalizacyjnych na terytorium Palestyny . Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) poinformowało, że wyburzenia i ataki osadników nadal w znacznym stopniu dotykają palestyńskie systemy wodne, szkoły i środki utrzymania, a liczba ofiar śmiertelnych w wyniku przemocy osadników w 2026 r. już przekroczyła całkowitą liczbę z 2025 r. .

Do połowy 2026 r. ponad 100 incydentów wyburzeń lub przemocy osadników uszkodziło lub zniszczyło ponad 190 obiektów związanych z wodą i sanitariatami na Zachodnim Brzegu, zwiększając zależność od awaryjnych dostaw wody cysternami w narażonych społecznościach .

„Wojna o wodę” w północnej Dolinie Jordanu

Sprawa Fasayil nie jest odosobniona. Palestyńscy badacze szacują, że osadnicy kontrolują obecnie około 95% źródeł w północnej Dolinie Jordanu, systematycznie odcinając palestyńskich rolników i pasterzy od ich głównych źródeł wody . Oficjalny przedstawiciel Autonomii Palestyńskiej Adel Jasin określił tę kampanię jako celową „wojnę o wodę”, mającą na celu uczynienie życia Palestyńczyków w Dolinie Jordanu niemożliwym i zmuszenie ich do wysiedlenia .

Inne udokumentowane incydenty obejmują:

• Zniszczone studnie: W sierpniu 2026 r. siły izraelskie zniszczyły trzy główne studnie wodne obsługujące palestyńskie społeczności pasterskie, co mieszkańcy opisali jako największą eskalację wielomiesięcznego kryzysu wodnego . Osadnicy wielokrotnie przecinali rurociągi zasilające społeczność, zmuszając rodziny do polegania na kosztownych cysternach. Tym razem same studnie zostały zlikwidowane .
• Oblężone rodziny: W Qusra osadnicy oblegli trzy palestyńskie rodziny w ich domach – około 15 osób, w tym co najmniej dwoje dzieci – odcinając prąd i wodę . Biuro Praw Człowieka ONZ (OHCHR) zaapelowało do władz izraelskich o interwencję, opisując rodziny jako „pogrążone w terrorze, niezdolne do zaspokojenia podstawowych potrzeb i pozbawione dostępu do wody i prądu” .
• Zagrożenie dla Basenów Salomona: Smotrich otwarcie zagroził przejęciem starożytnego kompleksu zbiorników wodnych „Baseny Salomona” w pobliżu Betlejem, co – jak określił The Guardian – stanowi znaczącą eskalację kampanii o kontrolę nad ziemią i narracją historyczną na Zachodnim Brzegu . Pod koniec maja 2026 r. Smotrich wtargnął na to stanowisko w towarzystwie twardogłowego członka Knesetu Cwiego Sukkota i obaj popływali w jednym z basenów, co palestyńscy mieszkańcy uznali za prowokację .
• Ataki na Ein Samiya: Osadnicy wielokrotnie atakowali źródło Ein Samiya na wschód od Ramallah, które jest głównym lub zapasowym źródłem wody dla około 110 000 osób . Ataki te uszkodziły pompy, rurociągi i studnie, a ekipy konserwacyjne były atakowane podczas prób napraw .

Skumulowany efekt

Według palestyńskich urzędników, agencji ONZ i organizacji praw człowieka, wzorzec ten to skoordynowana kampania ataków na infrastrukturę wodną, przejmowania źródeł i zagarniania stanowisk archeologicznych, która systematycznie pozbawia społeczności palestyńskie dostępu do wody, jednocześnie rozszerzając kontrolowane przez Izrael osiedla i strefy turystyczne. Pacific Institute, bezpartyjny think tank monitorujący konflikty wodne, ustalił, że izraelskie siły zbrojne i osadnicy zaatakowali palestyńskie źródła wody ponad 250 razy w ciągu pięciu lat do połowy 2025 r., określając to jako „najbardziej długotrwały atak na cywilne zaopatrzenie w wodę w ostatnich latach” .

Jak ujął to rolnik Saad Nemer: „Teraz rozwijają wokół basenu park rekreacyjny” . Jego woda nadal jest odcięta.