Linux 7.2: najważniejsze zmiany w nowym jądrze

Linux 7.2, wydany 16 sierpnia, to bogata w zmiany aktualizacja jądra Linuksa. Najważniejsze prace dotyczą lepszego wykorzystania pamięci podręcznej procesora, szybszych ścieżek operacji wejścia-wyjścia oraz obsługi nowszego sprzętu. Wydanie usuwa także dużą ilość przestarzałego kodu i pokazuje szerszy problem stojący przed opiekunami jądra: narzędzia AI zwiększają liczbę raportów, proponowanych poprawek i zmian, które trzeba sprawdzić, skorygować i bezpiecznie zintegrować.

Najważniejsza nowość: planowanie zadań uwzględniające cache

Linux 7.2 wprowadza Cache Aware Scheduling, dostępne za opcją CONFIG_SCHED_CACHE. Zamiast traktować wszystkie rdzenie i obszary pamięci podręcznej jednakowo, planista może umieszczać zadania współdzielące dane w obrębie tej samej domeny pamięci LLC, czyli pamięci podręcznej ostatniego poziomu. Celem jest ograniczenie niepotrzebnego przenoszenia danych między obszarami cache oraz liczby chybień pamięci podręcznej. Ma to znaczenie zwłaszcza w systemach o złożonej topologii wieloukładowej lub wielogniazdowej, takich jak platformy AMD EPYC i Intel Xeon.

Nie jest to jednak uniwersalny przełącznik gwarantujący przyspieszenie każdego komputera. Efekt zależy od budowy procesora i charakteru obciążenia. Najlepiej traktować tę funkcję jako usprawnienie planisty dla systemów, w których przenoszenie powiązanych zadań między domenami cache powoduje zbędny narzut.

Szybsze operacje dyskowe i usprawnienia systemów plików

Wiele zmian w Linuxie 7.2 dotyczy infrastruktury I/O, a nie funkcji widocznych bezpośrednio dla użytkownika.

• Zmiany w zapisie do potoków wiążą się z raportowanym wzrostem przepustowości o około 6–28 proc., zależnie od obciążenia i konfiguracji testowej.
• ext4 otrzymuje przebudowaną ścieżkę fast commit, której celem jest ograniczenie rywalizacji o blokady i ryzyka zakleszczeń, a także szybsze obliczanie haszy katalogów.
• Prace wokół iomap usprawniają część ścieżek ext4 i XFS. Testy wykazały wzrost wydajności w niektórych obciążeniach wykorzystujących nośniki NVMe o wysokiej liczbie operacji IOPS oraz io_uring. Nie oznacza to jednak ogólnej obietnicy przyspieszenia każdego dysku i programu.
• Obsługa dużych foliów w Btrfs przestaje być eksperymentalna i zostaje włączona domyślnie. Linux 7.2 wprowadza również eksperymentalną obsługę ogromnych foliów o rozmiarze do 2 MB.
• exFAT jest w większym stopniu przenoszony na infrastrukturę iomap, co usprawnia buforowane i bezpośrednie operacje I/O oraz powiązane funkcje. Raportowane są znaczne wzrosty wydajności w testach pod dużym obciążeniem, ale wynik zależy od konkretnego zastosowania i nie jest gwarantowany dla wszystkich użytkowników exFAT.

W praktyce historia wydajności Linuxa 7.2 jest rozłożona na kilka podsystemów. Największe korzyści mogą odczuć osoby korzystające z obciążeń wymagających dobrej lokalności danych w cache, szybkiej obsługi metadanych systemu plików, wysokiej przepustowości pamięci masowej, intensywnego użycia potoków lub efektywnego zarządzania pamięcią w Btrfs.

Więcej obsługi sprzętu: Apple, AMD, Intel i NVIDIA

Wydanie przynosi kilka istotnych etapów rozwoju obsługi platform:

• MacBooki z układem Apple M3 mogą uruchomić główne jądro Linuksa i dotrzeć do konsoli szeregowej dzięki pracom upstreamowym projektu Asahi Linux. To ważny krok w procesie przenoszenia systemu, ale nie oznacza jeszcze kompletnej i dopracowanej obsługi wszystkich podzespołów MacBooka.
• Intel zyskuje obsługę USB4STREAM — protokołu służącego do przesyłania strumieni danych przez przewody USB4.
• Sterownik AMDGPU otrzymuje wstępną obsługę HDMI 2.1 Fixed Rate Link, a kod platform AMD zawiera pierwsze przygotowania do systemów z architekturą Zen 6.
• Sterownik Intel Xe zyskuje wstępną obsługę platform CRI, Nouveau obsługuje akcelerator obliczeniowy NVIDIA GA100 za pośrednictwem GSP, a Apple Silicon otrzymuje usprawnienia raportowania poziomu baterii.
• Obsługa Rusta zostaje rozszerzona o architekturę s390 firmy IBM, co zwiększa liczbę platform, na których można rozwijać komponenty jądra napisane w tym języku.

Pozostałe zmiany obejmują sieci, wirtualizację, bezpieczeństwo, systemy wbudowane i monitorowanie zużycia energii. Linux 7.2 jest więc w równym stopniu wydaniem poprawiającym obsługę platform, co aktualizacją nastawioną na wydajność.

Koniec wsparcia dla starego kodu

Linux 7.2 usuwa ponad 13 tys. linii kodu emulacji operacji zmiennoprzecinkowych x87 dla procesorów i486. Z jądra znikają również AppleTalk oraz obsługa starszych kart ARCnet korzystających z magistral ISA i PCMCIA.

Jądro wymaga teraz bezwarunkowo użytecznego licznika znaczników czasu x86, czyli TSC. Współczesne procesory x86 i tak zazwyczaj już od niego zależą, dlatego zmiana dotyczy przede wszystkim wyjątkowo starego lub nietypowego sprzętu, a nie współczesnych komputerów i serwerów.

W tym cyklu zakończono także wieloletnie porządki związane z usunięciem z drzewa jądra użyć przestarzałego API strncpy(). Zastąpiono je bardziej jednoznacznymi funkcjami do obsługi łańcuchów znaków.

Nowy planista GPU wycofany po regresjach

W trakcie rozwoju Linux 7.2 pojawił się nowy, „sprawiedliwszy” planista GPU, który miał poprawić kolejność wykonywania zadań graficznych. Po wystąpieniu regresji w grafice AMD deweloperzy wycofali tę zmianę i przed wydaniem stabilnym przywrócili model FIFO.

To dobry przykład na to, że funkcja obecna w cyklu rozwojowym nie musi trafić do stabilnego wydania w pierwotnej formie. W tym przypadku opiekunowie jądra postawili na przewidywalne działanie grafiki, rezygnując z bardziej ambitnego modelu planowania.

Dziewięć tygodni rozwoju i rosnący koszt zmian wspomaganych przez AI

Cykl rozwojowy Linuxa 7.2 trwał około dziewięciu tygodni i obejmował ponad 2100 współtwórców, ustanawiając — według raportów — rekord udziału w oknie scalania. Analiza przywoływana w relacjach wskazywała, że około 5 proc. commitów zawierało oznaczenie pomocy AI.

Najważniejsza obawa nie polegała na tym, że AI samodzielnie stworzyła kluczowe funkcje jądra. Narzędzia AI zwiększają raczej napływ raportów o lukach, proponowanych poprawek, uwag z przeglądów kodu i późniejszych korekt. Część zaakceptowanych zmian naprawia problemy wykryte przy użyciu analizy wspomaganej przez AI, ale każda propozycja nadal oznacza pracę dla ludzkich maintainerów i recenzentów.

Komentarz Linusa Torvaldsa o tym, że bardzo duże późne aktualizacje stają się „nową normalnością”, brzmi bardziej jak pogodzenie się z rosnącą presją operacyjną niż aprobata dla obniżenia standardów przeglądu kodu. Wydanie ukazało się zgodnie z harmonogramem, ale duża liczba późnych zmian pokazuje, dlaczego opiekunowie jądra zachowują ostrożność wobec skali, regresji i jakości poprawek.

Co dalej z Linuxem 7.3 i Ubuntu 26.10?

Okno scalania Linuxa 7.3 otworzyło się natychmiast po wydaniu wersji 7.2. Według relacji oczekiwało już około 40 żądań pobrania zmian. Najbliższe dwa tygodnie zdecydują, które większe funkcje trafią do kolejnego cyklu.

W przypadku Ubuntu 26.10 zespół Canonical odpowiedzialny za jądro wskazał Linux 7.2 jako aktualną wersję docelową. Wydanie Ubuntu 26.10 zaplanowano na 15 października 2026 r., a zamrożenie wersji jądra na 1 października. Taki harmonogram sprawia, że Linux 7.2 jest obecnie bardziej ugruntowanym wyborem, ale plany dystrybucji mogą się jeszcze zmienić, jeśli testy ujawnią poważne regresje lub problemy integracyjne.

Dla deweloperów jądra kolejnym krokiem będą dalsze testy regresji i przeglądy kodu. Dla użytkowników ważniejsze od samej długości listy funkcji jest to, czy ich sprzęt i sposób pracy odpowiadają najmocniejszym stronom Linuxa 7.2: lokalności danych w pamięci podręcznej, przepustowości systemu plików, obsłudze nowych platform lub lepszemu wsparciu urządzeń.