AI rozdwaja globalny rynek pracy: raport PwC pokazuje świat profesjonalistów i zdemokratyzowanych ról

Dwa tory globalnego rynku pracy

Kluczowym wnioskiem raportu jest wyłonienie się dwóch odmiennych ścieżek rozwoju kariery, które PwC określa mianem ról „profesjonalnych” i „zdemokratyzowanych” .

• Role profesjonalne to te, w których AI działa jak „mnożnik sił” dla ekspertów. Automatyzując rutynowe analizy i generowanie treści, pozwala pracownikom skupić się na kompetencjach wyższego rzędu: złożonym osądzie, myśleniu strategicznym i przywództwie. W efekcie popyt na te typowo ludzkie umiejętności gwałtownie rośnie. Role te odnotowują dwukrotnie szybszy wzrost zatrudnienia niż role zdemokratyzowane, a wzrost płac od 2019 roku jest tam o 42% wyższy .
• Role zdemokratyzowane to z kolei stanowiska, w których AI sprawia, że kluczowe zadania stają się łatwiejsze do wykonania również dla osób bez specjalistycznej wiedzy. Obniżając barierę wejścia, AI zwiększa pulę dostępnych pracowników, co spowalnia tempo wzrostu zarówno zatrudnienia, jak i płac w tych obszarach .

Ten podział oznacza, że choć AI otwiera dostęp do niektórych dziedzin, realne korzyści ekonomiczne koncentrują się w rolach, w których unikalnie ludzka ekspertyza jest wzmacniana, a nie zastępowana.

Firmy w czołówce AI więcej zatrudniają i lepiej płacą

Wbrew obiegowej opinii, że wdrażanie AI prowadzi do masowych zwolnień, firmy najbardziej zaawansowane we wdrażaniu AI znacząco wyprzedzają konkurencję pod względem wskaźników zatrudnienia .

• Wzrost liczby pracowników: Firmy najbardziej narażone na wpływ AI odnotowały 52% wzrostu zatrudnienia, w porównaniu do zaledwie 36% w firmach o najmniejszej ekspozycji na AI. To tempo rekrutacji wyższe o niemal połowę .
• Wzrost płac: Pensje w firmach z dużą ekspozycją na AI wzrosły o 24%, podczas gdy w firmach z mniejszą ekspozycją tylko o 17% .
• Skok produktywności: Ogólny wzrost produktywności był o 40% wyższy w firmach najmocniej wykorzystujących AI. Wśród nich, 20% firm „supergwiazd” osiągnęło oszałamiający, 163-procentowy wzrost produktywności pracy, znacznie dystansując całą resztę .

Dane pokazują jasny związek: AI służy zwiększaniu wartości i produktywności, co z kolei pozwala firmom na rozbudowę zespołów i podnoszenie wynagrodzeń.

56% premii płacowej za umiejętności AI

Być może najbardziej uderzającą liczbą z całego raportu jest 56-procentowa premia płacowa dla pracowników posiadających umiejętności związane z AI. Oznacza to, że osoba na danym stanowisku, która potrafi tworzyć prompty (polecenia dla AI) czy zna uczenie maszynowe, zarabia średnio o 56% więcej niż kolega na tym samym stanowisku bez tych kompetencji .

To dramatyczny, roczny skok z premii w wysokości 25% odnotowanej w poprzedniej edycji badania, co sygnalizuje gwałtownie rosnącą wartość rynkową człowieka wspomaganego przez AI . Co ważne, zjawisko to nie dotyczy wyłącznie branży technologicznej – występuje we wszystkich sektorach i lokalizacjach geograficznych. Przykładowo, dane PwC dla Singapuru pokazują, że role związane z AI gwarantują premię płacową zaczynającą się od 32% we wszystkich badanych sektorach .

Ogólnie rzecz biorąc, płace rosną dwukrotnie szybciej w branżach najbardziej narażonych na wpływ AI w porównaniu z tymi najmniej narażonymi, co dodatkowo potwierdza, że AI jest motorem wzrostu wartości pracownika, a nie jej niszczycielem .

Stanowiska startowe są „useniorawiane”

Na naszych oczach zachodzi głęboka zmiana, szczególnie dotkliwa dla osób rozpoczynających karierę. AI nie tylko zmienia pracę w środku kariery – całkowicie redefiniuje to, czym jest stanowisko dla początkujących. Barometr PwC ujawnia trend „useniorawiania” ról startowych w zawodach podatnych na AI .

• Analiza 2,4 miliona ogłoszeń o pracę dla początkujących w USA wykazała, że role juniorskie z ekspozycją na AI 7 razy częściej niż role najmniej narażone wymagają umiejętności tradycyjnie przypisywanych wyższym stanowiskom. Mowa tu o inteligencji emocjonalnej, złożonej ocenie sytuacji, kreatywności i przywództwie .
• Ta zmiana nie eliminuje tych ról. Od 2019 roku liczba takich „useniorawionych” stanowisk startowych w dziedzinach AI wzrosła o 35%, podczas gdy tradycyjne role dla początkujących odnotowały 10-procentowy spadek. Stary „wjazd” na ścieżkę kariery się kurczy, a na jego miejscu powstaje nowy, znacznie bardziej wymagający .
• Ogólnie, stanowiska najbardziej narażone na AI dodają nowe zadania, które opierają się na unikalnie ludzkich cechach, takich jak empatia i osąd, w tempie 2,5 razy szybszym niż role z mniejszą ekspozycją na AI .

Przekaz dla młodych profesjonalistów jest jasny: skoro AI może wykonać wiele podstawowych zadań, ludzka wartość nowo zatrudnionej osoby musi wynikać z zaawansowanych umiejętności interpersonalnych i strategicznych, które dawniej rozwijano przez lata doświadczenia.

Coraz szybsze tempo zmian

Ta restrukturyzacja pracy zachodzi w zawrotnym tempie. Umiejętności, których pracodawcy oczekują na stanowiskach narażonych na AI, zmieniają się o 66% szybciej niż w przypadku innych zawodów. Co gorsza, to tempo zmian samo w sobie przyspiesza – jest 2,5 razy szybsze niż różnica zaobserwowana jeszcze rok wcześniej .

Stare umiejętności, które AI z łatwością replikuje, jak kodowanie w konkretnym języku programowania, tracą na wartości w oczach pracodawców. Jednocześnie gwałtownie rośnie popyt na nowe, hybrydowe kompetencje łączące biegłość techniczną z unikalnie ludzkim osądem. Miejsca pracy wymagające specjalistycznych umiejętności AI rosną w tempie 69% – to prawie osiem razy szybciej niż 9-procentowy wzrost całego rynku pracy .

Barometr PwC na 2026 rok maluje zniuansowany obraz ery AI. Nie jest to historia o powszechnym niszczeniu etatów, lecz o szybkiej i nierównej transformacji. Rynek pracy ulega rozdarciu, wartość ludzkiej ekspertyzy jest wyceniana coraz wyżej, a droga od ławy szkolnej czy studenckiej do sali posiedzeń zarządu ulega fundamentalnej zmianie. Z danych płynie wniosek, że bezpiecznym zakładem na przyszłość zawodową nie jest nauka kodowania w oderwaniu od reszty, ale łączenie biegłości w AI z wyraźnie ludzkimi cechami: osądem, empatią i zdolnościami przywódczymi.