Wewnątrz najgłębszej ofensywy Izraela w Libanie od 2000 roku – i dlaczego rozejm upada

Konflikt między Izraelem a Hezbollahem wszedł pod koniec maja 2026 roku w nową, niebezpieczną fazę. Izraelskie siły lądowe wkroczyły głębiej na terytorium Libanu niż w jakimkolwiek momencie od ponad ćwierć wieku, zdobywając średniowieczną fortecę górującą nad strategiczną doliną rzeki Litani. Doszło do tego w sytuacji, gdy seria rozejmów wynegocjowanych przez USA rozsypała się pod ciężarem nieustających nalotów, ostrzału rakietowego i gwałtownie rosnącej liczby ofiar śmiertelnych.

Zamek Beaufort: Historyczna twierdza znów zdobyta

31 maja żołnierze izraelskiej Brygady Golani zajęli zamek Beaufort, znany po arabsku jako Qalaat al-Chakif, w pobliżu miasta Nabatieh w południowo-wschodnim Libanie . Zdobycie twierdzy nastąpiło po tygodniu intensywnych bombardowań lotniczych i starć naziemnych z bojownikami Hezbollahu na trudnym terenie okolicznych wiosek . Izraelskie wojsko podniosło swoją flagę nad fortecą z czasów krzyżowców – miejscem, które okupowało przez 18 lat, aż do wycofania się w 2000 roku .

Minister obrony Israel Katz opisał tę operację jako dopełnienie „zaawansowanej strefy bezpieczeństwa”, która obejmuje obecnie około 6% terytorium Libanu . Położenie zamku na górskim grzbiecie oferuje rozległy widok na południowy Liban i północny Izrael, czyniąc go niezwykle cennym punktem obserwacyjnym do monitorowania rzeki Litani i okolicznych terenów .

Premier Benjamin Netanjahu nazwał zdobycie zamku „dramatycznym zwrotem” i zapowiedział wkroczenie jeszcze głębiej w Liban, opisując szerszą kampanię jako próbę „zmiażdżenia” Hezbollahu . Hezbollah ze swojej strony oświadczył, że wciąż aktywnie walczy o wyparcie sił izraelskich z zamku i prowadzi „wojnę na wyczerpanie” przeciwko nacierającym wojskom .

Ofensywa wykracza daleko poza zamek Beaufort. Siły izraelskie po raz pierwszy od wojny w 2006 roku przekroczyły rzekę Litani i znajdują się obecnie około 5 kilometrów od Nabatieh, głównego ośrodka miejskiego . Trwa ciężkie bombardowanie północnych i zachodnich podejść do miasta, a wojska próbują nacierać od południa i wschodu, najwyraźniej dążąc do okrążenia Nabatieh .

Rozejm tylko z nazwy

Ta eskalacja militarna ma miejsce pomimo nominalnego zawieszenia broni, które zostało po raz pierwszy uzgodnione 16 kwietnia 2026 roku, a następnie wielokrotnie przedłużane . Początkowy 10-dniowy rozejm, wynegocjowany przez Stany Zjednoczone, miał na celu wstrzymanie aktywnych walk i stworzenie przestrzeni do negocjacji. Zamiast tego przemoc trwała niemal nieprzerwanie. 15 maja, po bezpośrednich rozmowach w Waszyngtonie, ogłoszono przedłużenie rozejmu o 45 dni, ale izraelskie naloty oraz ataki rakietowe i dronowe Hezbollahu są kontynuowane codziennie .

1 czerwca Liban ogłosił nowy, częściowy rozejm, na mocy którego Izrael powstrzyma się od ataków na południowe przedmieścia Bejrutu – bastion Hezbollahu – a Hezbollah wstrzyma ataki na Izrael . Porozumienie to wyraźnie nie kończy szerszego konfliktu, a walki w południowym Libanie trwają bez zmian . Kilka godzin po ogłoszeniu częściowego rozejmu premier Netanjahu zarządził ataki na południowe przedmieścia Bejrutu, a izraelscy urzędnicy zasygnalizowali gotowość do szerszych ataków na stolicę . Prezydent USA Donald Trump oświadczył, że Hezbollah zgodził się zaprzestać ostrzału, a Izrael nie będzie ich atakować, ale operacje lądowe i ogień transgraniczny były kontynuowane .

Ludzki wymiar tragedii

Libańskie Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że łączna liczba ofiar śmiertelnych izraelskich ataków od czasu wznowienia wojny 2 marca przekroczyła do połowy maja 3000 . Pod koniec maja liczba ta wynosiła 3269 zabitych i 9840 rannych . Wśród ofiar jest co najmniej 292 kobiety, 211 dzieci i 116 medyków .

Co kluczowe, zawieszenie broni nie zapobiegło dalszym ofiarom. Co najmniej 740 osób zginęło po ogłoszeniu rozejmu 16 kwietnia . Organizacja Narodów Zjednoczonych odnotowała ponad 824 zabitych i ponad 2000 rannych w Libanie od czasu rozpoczęcia rozejmu, a potrzeby humanitarne pogłębiają się w miarę trwania działań wojennych . Ponad milion osób – czyli ponad 20% populacji Libanu – zostało przesiedlonych .

Rozmowy w Waszyngtonie: Dwa tory, niewielki postęp

Odpowiedź dyplomatyczna była intensywna, ale jak dotąd nieskuteczna w powstrzymaniu przemocy. W Waszyngtonie trwają bezpośrednie negocjacje pokojowe między Izraelem a Libanem – pierwsze od czasu nieudanego porozumienia z 17 maja 1983 roku. Czwarta runda rozmów zaplanowana jest na 2 i 3 czerwca . Negocjacje podzieliły się teraz na dwa odrębne tory: polityczny w Departamencie Stanu i wojskowy w Pentagonie .

Rozmowy dotyczące bezpieczeństwa pod przewodnictwem Pentagonu, które rozpoczęły się 29 maja, obejmują delegacje wojskowe obu krajów i w niektórych sesjach trwały ponad dziewięć godzin . Główna różnica zdań pozostaje rażąca. Podstawowym celem Libanu jest zapewnienie wycofania się Izraela i zakończenie okupacji jego terytorium. Celem Izraela jest zakończenie obecności Hezbollahu i jego zdolności bojowych wzdłuż północnej granicy. Żadna ze stron nie osiągnęła swojego głównego żądania. Izrael nie ma porozumienia w sprawie rozbrojenia Hezbollahu na południu, a Liban nie ma harmonogramu wycofania się Izraela .

Minister obrony Katz zasugerował, że obecna „strefa bezpieczeństwa” może stać się trwała, co jest stanowiskiem wprost sprzecznym z libańską pozycją negocjacyjną . Tymczasem Iran ostrzegł, że może odstąpić od własnych rozmów pokojowych z Waszyngtonem, jeśli konflikt w Libanie będzie nadal eskalował .

Na początku czerwca 2026 roku konflikt izraelsko-libański charakteryzuje się rosnącą przepaścią między realiami pola bitwy a wysiłkami dyplomatycznymi. Zdobycie zamku Beaufort sygnalizuje gotowość Izraela do rozszerzania operacji lądowych pomimo międzynarodowej presji, podczas gdy nieustanne ataki Hezbollahu pokazują, że grupa ta wciąż jest zdolna do stawiania oporu lepiej uzbrojonym siłom konwencjonalnym. Rozmowy za pośrednictwem USA trwają, ale przy zawieszeniu broni w ruinie i wciąż rosnącej liczbie ofiar śmiertelnych, trwałe porozumienie polityczne pozostaje odległą perspektywą.