Wenezuela rusza z gigantyczną operacją: jak chce wyjść z długu wartego 170 miliardów dolarów?

Wenezuela oficjalnie rozpoczęła kolosalne zadanie uporządkowania swojego zagranicznego długu publicznego. Całkowita wartość zobowiązań, od obligacji po niezapłacone wyroki sądów arbitrażowych, szacowana jest na od 150 do 170 miliardów dolarów . Proces ten, zainicjowany 13 maja 2026 roku przez tymczasowy rząd prezydent Delcy Rodríguez, ma zakończyć trwającą od 2017 roku zapaść i zapowiada się na jeden z największych i najbardziej skomplikowanych programów naprawczych w historii współczesnych finansów .

Na tym etapie nie są to jeszcze negocjacje z wierzycielami, lecz kluczowy „krok zerowy” – skompletowanie zespołu elitarnych doradców i określenie zasad gry, możliwe dzięki wąskiemu wyjątkowi w amerykańskich sankcjach.

Katalizator: Amerykańska Licencja Generalna nr 58

Możliwość podjęcia prac przygotowawczych stworzyło Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) Departamentu Skarbu USA. 5 maja 2026 roku wydało ono Licencję Generalną nr 58, która zezwala na świadczenie usług prawnych, doradztwa finansowego i konsultingowych rządowi Wenezueli oraz państwowej spółce naftowej PDVSA, ale wyłącznie w celu przygotowania potencjalnej restrukturyzacji .

Kluczowe są jednak ograniczenia tej licencji. Dokument wyraźnie zabrania wykorzystywania wenezuelskiej kryptowaluty „petro” w jakichkolwiek porozumieniach restrukturyzacyjnych . Co więcej, licencja nie zezwala na bezpośrednie negocjacje z wierzycielami, rozliczanie lub przenoszenie istniejących długów ani na emisję nowego zadłużenia . Innymi słowy, Waszyngton pozwolił Caracas jedynie na zaprojektowanie opcji i strategii, bez wiążącego angażowania obligatariuszy .

Drużyna marzeń doradców

Wenezuela szybko skorzystała z otwierającego się okna, zatrudniając czołowych graczy do nawigacji w tym prawno-finansowym labiryncie.

• Doradca Finansowy: Centerview Partners. Amerykański butik inwestycyjny został wyznaczony do poprowadzenia strategii finansowej całego procesu . Na czele zespołu stanął Matthieu Pigasse, szef paryskiego biura Centerview i były dyrektor globalnego działu fuzji i przejęć w banku Lazard. Pigasse to weteran złożonych restrukturyzacji długu państwowego – był kluczowym doradcą przy historycznej, wartej 206 miliardów euro operacji ratunkowej dla Grecji w 2012 roku . Wybór ten, choć prestiżowy, nie obył się bez kontrowersji. Agencja Reutera ujawniła, że rola ta została przyznana bez formalnego, publicznego przetargu, co wzbudziło pytania części inwestorów o przejrzystość całego postępowania .

• Doradca Prawny: Hogan Lovells US LLP. Informacja o zatrudnieniu kancelarii Hogan Lovells, posiadającej silne zespoły w Waszyngtonie i Nowym Jorku, została podana do publicznej wiadomości 2 czerwca 2026 roku poprzez regulacyjne zgłoszenie na mocy amerykańskiej ustawy o rejestracji agentów zagranicznych (FARA) . Według źródeł zbliżonych do sprawy, w skład zespołu prawnego wchodzi Norm Coleman, były senator Stanów Zjednoczonych . Firma ta będzie odpowiedzialna za skomplikowaną architekturę prawną procesu, który rozciąga się na wiele jurysdykcji i typów wierzycieli.

Góra długu, czyli co dokładnie podlega restrukturyzacji

Restrukturyzacja ma być kompleksowa i objąć całość zewnętrznego długu publicznego wobec prywatnych wierzycieli . To znacznie więcej niż tylko niespłacane obligacje. W skład tej plątaniny zobowiązań wchodzą :

• Obligacje skarbowe wyemitowane przez Republikę Wenezueli
• Obligacje i inne zobowiązania PDVSA, państwowego giganta naftowego
• Pożyczki bilateralne od różnych kredytodawców
• Niezapłacone wyroki sądów arbitrażowych i inne roszczenia kontraktowe wobec państwa

Prywatni analitycy, w tym organizacja Transparencia Venezuela, szacują, że około 60 miliardów dolarów z tej kwoty przypada na przeterminowane obligacje Wenezueli i PDVSA, zaś reszta to narosłe odsetki, pożyczki i roszczenia sądowe, które razem tworzą zawrotną sumę 150–170 miliardów dolarów .

Cztery zasady przewodnie procesu

Rząd oparł swoje podejście na czterech zasadach, które zostały oficjalnie ogłoszone 13 maja 2026 roku i które mają zapewnić wiarygodny rezultat :

1. Zrównoważenie (Sustainability): Każde porozumienie będzie zakotwiczone w rygorystycznej analizie zdolności do obsługi długu (DSA), odzwierciedlającej realne możliwości gospodarcze Wenezueli i obiektywnie uzasadniającej potrzebę głębokiej redukcji zadłużenia.
2. Kompleksowość (Comprehensiveness): Proces obejmie wszystkie istotne zobowiązania publicznego sektora zewnętrznego, w tym zarówno dług republiki, jak i PDVSA, w ramach jednego, skoordynowanego wysiłku.
3. Dobra wiara i przejrzystość (Good Faith and Transparency): Rząd zobowiązuje się do prowadzenia restrukturyzacji w sposób otwarty i uczciwy wobec wszystkich wierzycieli – obietnica ta została jednak szybko poddana próbie przez kontrowersje wokół wyboru Centerview .
4. Szybkość (Celerity): Wenezuela zobowiązała się do przeprowadzenia procesu tak szybko, jak to tylko możliwe.

Kluczowy moment: Czerwiec 2026 i co dalej

Najbliższym, przełomowym momentem będzie przedstawienie przez rząd ram makroekonomicznych i analizy zdolności do obsługi długu (DSA) w czerwcu 2026 roku . Ten dokument będzie sercem całego procesu. Przełoży on prognozy dotyczące wydobycia ropy, dochodów fiskalnych i wzrostu gospodarczego na konkretną ocenę, jak wysoki poziom długu kraj jest w stanie realistycznie udźwignąć .

Analiza ta wyznaczy w praktyce wartość odzysku dla wierzycieli, determinując skalę koniecznej redukcji zadłużenia, czyli tzw. „haircut” (obcięcie nominału). Bez takiego wiarygodnego punktu wyjścia rząd nie będzie w stanie przedstawić konkretnej propozycji. Ekspertyzy ekonomiczne, chociażby z Harvard Kennedy School, sugerują, że dla przywrócenia stabilności konieczne będzie umorzenie wartości nominalnej długu o ponad 70%, co przełoży się na rynkowy spadek wartości obligacji o ponad 85% . Wypracowanie uzgodnionej, bazowej prognozy ekonomicznej będzie zadaniem niezwykle trudnym i może stanowić główną przeszkodę w dalszych rozmowach . Droga, która dopiero się zaczyna, będzie długa i wyboista.