SpaceX wchodzi na giełdę: Cena 135 USD, 30% akcji dla drobnych inwestorów i debiut na Nasdaq 12 czerwca

SpaceX przygotowuje się do debiutu giełdowego, jakiego świat jeszcze nie widział. Firma złożyła wniosek o sprzedaż 555,6 miliona akcji klasy A po stałej cenie 135 dolarów za sztukę, dążąc do zebrania około 75 miliardów dolarów i osiągnięcia wyceny na poziomie około 1,75 biliona dolarów . Oferta ma charakter wyłącznie pierwotny (all-primary), co oznacza, że 100% wpływów trafi bezpośrednio do kasy SpaceX, a nie do obecnych właścicieli realizujących zyski . Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, będzie to absolutny rekord – pobije poprzednie największe IPO, czyli 26 miliardów dolarów zebrane przez Saudi Aramco w 2019 roku . Handel akcjami pod symbolem „SPCX” na giełdzie Nasdaq rozpocznie się 12 czerwca, a ostateczną wycenę poznamy dzień wcześniej, 11 czerwca .

Hazard ze stałą ceną

W radykalnym zerwaniu z tradycyjną procedurą IPO, SpaceX nie zdecydowało się na podanie przedziału cenowego i kilkutygodniowe badanie popytu wśród instytucji (tzw. bookbuilding). Zamiast tego, w złożonym formularzu S-1 pola z ceną pozostały puste, a firma ogłosiła jedną, stałą liczbę: 135 dolarów . Blokując cenę na tydzień przed rozpoczęciem roadshow, SpaceX ominęło typowy proces dyskontowania i zasygnalizowało ogromną pewność co do popytu – ale jednocześnie pozostawiło inwestorów instytucjonalnych bez zwyczajowej siły przetargowej . Ta strategia bezpośredniego ustalenia sztywnej ceny ma na celu maksymalizację impetu i, w połączeniu z ogromną pulą akcji dla inwestorów detalicznych, może doprowadzić do bardzo dużej zmienności w dniu otwarcia.

Niespotykany dostęp dla Kowalskiego i żelazna kontrola założyciela

Podejście SpaceX do inwestorów to populistyczne przepisanie zasad gry giełdowej. Firma podobno zarezerwowała około 30% oferowanych akcji dla inwestorów indywidualnych, co najmniej trzykrotnie więcej niż typowy przydział dla tej grupy na poziomie 5–10% w większości dużych ofert publicznych . Domy maklerskie, takie jak Fidelity, Schwab, Robinhood, SoFi i E*TRADE, mają zaoferować dostęp do akcji. Fidelity ustaliło minimalny próg wejścia dla swoich klientów na zaledwie 2000 dolarów, co jest kwotą osiągalną dla szerokiego grona odbiorców . Na 11 czerwca zaplanowano nawet specjalne wydarzenie dla około 1500 inwestorów indywidualnych .

Ta masowa dostępność jest równoważona przez silną kontrolę założyciela. Struktura dwóch klas akcji zapewni CEO, Elonowi Muskowi, około 85% praw głosu po IPO, mimo że zachowa on około 42% udziałów w kapitale firmy . Akcjonariusze publiczni obejmą akcje klasy A bez prawa głosu, podczas gdy należące do Muska akcje klasy B zagwarantują mu pełnię władzy . Aby dodatkowo ustabilizować obrót w pierwszym okresie notowań, Musk zobowiązał się do 366-dniowego okresu ograniczenia zbywalności (lock-up) swoich prywatnych akcji .

Finanse stojące za euforią

Dane finansowe SpaceX za 2025 rok ukazują skalę i ryzyko tego debiutu. Firma wygenerowała 18,67 miliarda dolarów przychodu, ale jednocześnie odnotowała stratę netto w wysokości 4,94 miliarda dolarów, a skumulowana strata z lat ubiegłych sięgnęła 41,3 miliarda dolarów . Oznacza to, że wycena 1,75 biliona dolarów stanowi około 90-krotność ubiegłorocznych przychodów, przy braku wyraźnych, porównywalnych spółek na rynku publicznym . Doniesienia wskazują, że niektórzy analitycy z Wall Street prywatnie argumentowali, iż akcje są warte mniej więcej połowę proponowanej ceny, ale ten sceptycyzm zostanie prawdopodobnie wystawiony na próbę przez entuzjazm inwestorów detalicznych i wymuszone zakupy ze strony funduszy pasywnych, jeśli SpaceX skutecznie przeforsuje szybkie włączenie akcji do indeksów giełdowych .

Kluczowe daty dla IPO SpaceX (SPCX)

• 4 czerwca: Rozpoczyna się roadshow instytucjonalny z prezentacjami dla inwestorów kotwicznych .
• 7–8 czerwca: Otwarcie okna dostępu dla inwestorów detalicznych na platformach uczestniczących w ofercie .
• 11 czerwca: Ogłoszenie ostatecznej ceny IPO; wydarzenie dla inwestorów indywidualnych .
• 12 czerwca: Rozpoczęcie handlu akcjami na giełdzie Nasdaq pod symbolem SPCX .

Konsorcjum subemisyjne jest prowadzone przez 21 banków, z Goldman Sachs jako głównym prowadzącym księgę popytu (lead left) i Morgan Stanley jako kluczowym współprowadzącym .