Niedobór pamięci RAM napędzany przez AI to kryzys łańcucha dostaw — ceny mogą się podwoić do 2027 roku

Trwa właśnie strukturalny, a nie cykliczny kryzys na rynku chipów pamięci. Dane, jakie napływają, przyprawiają o zawrót głowy. W pierwszym kwartale 2026 roku ceny kontraktowe standardowych układów DRAM wzrosły o 93–98% w porównaniu z poprzednim kwartałem, jak podaje TrendForce. To z kolei napędziło łączny przychód branży DRAM, który skoczył o 81% – do 97 miliardów dolarów . Firma analityczna prognozuje kolejny wzrost o 58–63% w drugim kwartale, a ceny pamięci NAND Flash mogą przyspieszyć do skoku o 70–75% . Jeden z popularnych zestawów pamięci DDR5-6000 o pojemności 32 GB, który we wrześniu 2025 roku kosztował 79 funtów, w styczniu 2026 roku był wyceniany już na 351 funtów – to wzrost o 344% w zaledwie cztery miesiące .

To nie jest zwykły cykl koniunkturalny na rynku surowców. Producenci pamięci celowo przenoszą swoje moce produkcyjne z konsumenckich układów DRAM na wysoko wydajne pamięci HBM (High Bandwidth Memory) i serwerowe DRAM, gdzie marże są wielokrotnie wyższe. Jak zauważył TrendForce w swoim ostatnim raporcie, dostawcy „wciąż realokują moce w kierunku HBM i zastosowań serwerowych”, co skutecznie odcina rynek układów do komputerów osobistych i smartfonów od dostaw .

Efekt AI: Dlaczego konsumenckie chipy znikają z rynku

Przyczyna jest prosta i brutalna w skutkach: trenowanie i uruchamianie wielkich modeli językowych (LLM) wymaga kolosalnych ilości pamięci. Operatorzy hiperskalowych centrów danych wchłonęli tak dużo produkcji, że „wielka trójka” dostawców – Samsung, SK Hynix i Micron, która razem kontroluje zdecydowanie ponad 90% światowego rynku DRAM – skutecznie faworyzuje układy dla AI kosztem wszystkich innych .

To strukturalne przestawienie zwrotnicy oznacza, że standardowe moduły DRAM i NAND Flash do laptopów, komputerów stacjonarnych i telefonów przestały być priorytetem dla przemysłu. Zamiast nich moce płyną do pamięci klasy serwerowej oraz stosów HBM, które łączy się bezpośrednio z akceleratorami AI. Konsekwencją jest trwały niedobór pamięci dla masowego odbiorcy, który według analityków potrwa lata, a nie miesiące .

Eksplozja cen: Dane, które stoją za kryzysem

Skala ruchów cenowych nie ma współczesnego precedensu. TrendForce pierwotnie prognozowało 55–60-procentowy wzrost kwartalny w I kw. 2026 r., by już w lutym gwałtownie podnieść szacunki do 90–95%, gdy podaż skurczyła się ponad wszelkie oczekiwania . Ostateczne dane z czerwca pokazały jeszcze wyższy skok, sięgający od 93% do 98% .

Najbardziej ekstremalne ruchy dotknęły pamięci do komputerów osobistych. Ceny kontraktowe układów PC DRAM wzrosły w samym I kw. 2026 r. o ponad 100%, ustanawiając rekord jednokwartalnego skoku w historii . W tym samym czasie pamięci serwerowe zdrożały o około 90% . W drugim kwartale TrendForce spodziewa się dalszego wzrostu cen zwykłych DRAM o kolejne 58–63%, a dla NAND Flash przyspieszenia tempa do 70–75% – po 55–60-procentowym skoku w I kwartale .

Na rynkach detalicznych (spot) ceny z początkiem 2026 roku nieco się ustabilizowały, ponieważ przy tak wysokich poziomach popyt zaczął spadać. Ale ceny kontraktowe – które dyktują, ile płacą producenci komputerów i odbiorcy biznesowi – nadal pozostają na rekordowych pułapach i nie widać perspektyw na ich spadek . Zestaw 64 GB pamięci DDR5 kosztuje obecnie średnio około 900 dolarów. Klienci po prostu przestali akceptować wyższe ceny, co położyło tymczasowy sufit na dalsze gwałtowne podwyżki, choć większość prognoz nie przewiduje szybkiej ulgi .

Ostrzeżenia liderów branży

Kolejni liczący się gracze na rynku wystosowali już oficjalne, publiczne alerty.

Lexar: Chris Xia, menedżer regionalny Lexar na Australię i Nową Zelandię, powiedział redakcji Tom's Hardware na początku czerwca 2026 roku, że ceny pamięci RAM mogą się podwoić do końca roku. Ostrzegł, że rozbudowa infrastruktury AI wysysa praktycznie wszystkie dostępne chipy pamięci od Samsunga, SK Hynix i Microna .

Samsung: Podczas ogłoszenia wyników finansowych za I kw. 2026 r., które miało miejsce 30 kwietnia, szef działu pamięci Kim Jaejune przyznał, że „znaczące niedobory” wszystkich rodzajów pamięci potrwają co najmniej do 2027 roku. Poziom realizacji zamówień spadł do rekordowo niskich wartości, a klienci już teraz rezerwują sobie moce produkcyjne na kolejne lata .

SK Hynix: Wydał porównywalne ostrzeżenia. Analiza wewnętrzna SK Hynix, która wyciekła w grudniu 2025 roku, zakładała jeszcze bardziej pesymistyczny scenariusz – niedobory standardowych układów DRAM (z wyłączeniem HBM i modułów specjalnych) miałyby potrwać aż do 2028 roku .

Apple: Chociaż firma z Cupertino nie wydała publicznego oświadczenia w podobnym tonie, doniesienia wskazują, że ma ogromne problemy z zabezpieczeniem dostaw. Niedobór zagraża premierom nowych produktów i już teraz winduje ceny laptopów o około 40% .

Dziewięć amerykańskich grup branżowych bije na alarm

3 czerwca 2026 roku międzysektorowa koalicja dziewięciu stowarzyszeń handlowych z USA wystosowała wspólny list do Sekretarza Skarbu Scotta Bessenta i Sekretarza Handlu Howarda Lutnicka. Sygnatariusze, reprezentujący dostawców szerokopasmowego internetu, producentów sprzętu medycznego, przemysł samochodowy i krajowe sieci handlowe, ostrzegli przed „pilną nierównowagą na rynku chipów pamięci” .

Organizacje argumentowały, że ekspansja centrów danych dla AI pochłania „olbrzymią część dostępnych mocy produkcyjnych pamięci”, co wywołało gwałtowny wzrost cen chipów i drastycznie obniżyło podaż dla producentów spoza sektora technologicznego. Bez interwencji rządu, przestrzegają, kryzys grozi wzrostem kosztów konsumenckich i kaskadowymi zakłóceniami łańcucha dostaw w całej amerykańskiej gospodarce .

Ten list jest istotny, bo przenosi kryzys pamięci poza niszę półprzewodników. To już nie jest jedynie problem dla składaczy komputerów – branże motoryzacyjna, medyczna i telekomunikacyjna formalnie biją na alarm.

Skutki dla łańcucha dostaw w różnych branżach

Kryzys wykracza już daleko poza elektronikę użytkową:

• Urządzenia konsumenckie: Ceny laptopów i smartfonów gwałtownie rosną, a niektórzy producenci wolą opóźnić premiery niż godzić się na obecne ceny pamięci . Morgan Stanley obniżył już oceny kilku głównych producentów OEM sprzętu PC właśnie z powodu wpływu rosnących kosztów DRAM na ich marże .
• Motoryzacja: Współczesne samochody zużywają olbrzymie ilości układów DRAM i NAND do systemów informacyjno-rozrywkowych, zaawansowanych systemów wspomagania kierowcy (ADAS) i modułów sterujących pojazdami elektrycznymi. List koalicji wskazał przemysł motoryzacyjny jako bezpośrednio zagrożony .
• Telekomunikacja: Sprzęt infrastruktury sieciowej wymaga ogromnych wolumenów pamięci, a operatorzy mierzą się jednocześnie ze wzrostem kosztów i ograniczoną dostępnością .
• Sprzęt medyczny: Urządzenia do diagnostyki obrazowej i szpitalne systemy IT konkurują o tę samą ograniczoną podaż pamięci, co stowarzyszenia uznały za krytyczny punkt zapalny .

Rzeczywistość produkcyjna: Dlaczego ulga to kwestia lat

Trzej dominujący producenci inwestują w dodatkowe moce, ale nowe fabryki dla konwencjonalnych pamięci zostaną uruchomione najwcześniej w latach 2027–2028 . W krótkim terminie nie ma żadnego rozwiązania po stronie podaży. Samsung i SK Hynix nadal priorytetowo traktują pamięci HBM i serwerowe DRAM, utrzymując standardowe DRAM w stanie głębokiego niedoboru .

Jest też potencjalny wymiar polityczny. W styczniu 2026 roku Biały Dom ogłosił dwufazową akcję celną na półprzewodniki, a Sekretarz Handlu Howard Lutnick osobno ostrzegł nienazwanych producentów chipów pamięci, że mogą być zmuszeni zapłacić 100-procentowe cła, jeśli nie przeniosą produkcji do Stanów Zjednoczonych . Każda eskalacja środków handlowych może jeszcze bardziej zacisnąć rynek dla amerykańskich odbiorców.

W tym samym czasie amerykańscy prawodawcy niezależnie wezwali do dodania chipów pamięci do list kontrolnych eksportu technologii. Celem są zwłaszcza układy HBM (wysokopasmowej pamięci) używane w platformach Blackwell i H200 Nvidii . Nałożenie się na siebie komercyjnego niedoboru, rządowych działań handlowych i kontroli eksportu technologii tworzy wyjątkowo skomplikowany obraz sytuacji podażowej.

Czego można się spodziewać w przyszłości

Konsensus wśród wszystkich głównych prognostów i producentów jest jeden – nie ma szybkiego lekarstwa. Samsung spodziewa się niedoborów przynajmniej do 2027 roku. Wewnętrzna analiza SK Hynix sięga 2028 roku. Lexar prognozuje, że ceny dla konsumentów podwoją się ponownie do końca 2026 roku. TrendForce pokazuje, że tempo kwartalnych podwyżek nieco zmaleje po ekstremalnym skoku z I kwartału, ale ceny wciąż rosną szybko i z już bardzo wysokiego pułapu .

Dla indywidualnych kupujących kalkulacja uległa zmianie. Ceny detaliczne niektórych modułów przejściowo się ustabilizowały na początku 2026 roku w wyniku zniszczenia popytu, ale ceny kontraktowe – które decydują o tym, ile płacą producenci pecetów i klienci biznesowi – nadal idą w górę . Okno na zakup RAM po normalnych cenach zamknęło się pod koniec 2025 roku i panuje powszechna zgoda, że nie otworzy się ponownie przez co najmniej 18 do 24 miesięcy.