Zamiast od razu tworzyć rozbudowany międzynarodowy system, najpierw sprawdzić, co działa w praktyce — taki kierunek zaproponował premier Singapuru Lawrence Wong. Podczas wirtualnego spotkania poświęconego bezpieczeństwu najbardziej zaawansowanych modeli AI, które odbyło się 28 października 2026 r., wezwał zainteresowane kraje do uruchomienia dobrowolnego pilotażu zgłaszania incydentów.
1
49
53
Inspiracją ma być lotnictwo: zgłasza się tam nie tylko wypadki, ale też zdarzenia potencjalnie niebezpieczne, by analizować ich przyczyny i dzielić się wnioskami. Wong proponuje podobną kulturę uczenia się i zapobiegania w obszarze AI — z wymianą doświadczeń między rządami i innymi organizacjami korzystającymi z zaawansowanych modeli.
1
15
Jak mógłby wyglądać pilotaż?
Pierwszym krokiem byłoby uzgodnienie wspólnych kategorii incydentów oraz określenie, jakie informacje należy przekazywać. Następnie uczestnicy mogliby sprawdzić, jak bezpiecznie zbierać i wymieniać raporty. To dopiero propozycja: nie istnieje jeszcze gotowy, uzgodniony międzynarodowy system.
2
4
Pilotaż miałby pozwolić zainteresowanym krajom wypracować i przetestować praktyczne metody bezpiecznego udostępniania informacji, a także sprawdzić, co się sprawdza i zbudować zaufanie przed ewentualnym stworzeniem szerszych ram współpracy.
49
53
Dlaczego wzorem ma być lotnictwo?
W lotnictwie analiza wypadków i sytuacji potencjalnie niebezpiecznych służy temu, by wyciągnięte wnioski mogły poprawić bezpieczeństwo także poza jedną organizacją czy krajem. Wong wskazał, że podobne podejście można zastosować do AI: dzielić się doświadczeniami, aby inni mogli uczyć się zarówno na incydentach, jak i na zdarzeniach, które mogły przerodzić się w poważniejszy problem.
1
15
Współpraca ma zaczynać się od konkretnych zadań
Wong mówił także o organizowaniu współpracy wokół określonych obszarów pracy. Mniejsze, międzyregionalne grupy zainteresowanych państw mogłyby wziąć na siebie opracowanie praktycznych narzędzi i ram działania.
8
Spotkanie, współorganizowane przez prezydenta Finlandii Alexandra Stubba i premiera Norwegii Jonasa Gahra Støre, dotyczyło dalszej współpracy na rzecz bezpieczeństwa zaawansowanej AI. Gospodarze podkreślili, że sztuczna inteligencja przynosi nowe możliwości, ale rządy nie powinny ignorować sygnałów o potencjalnych zagrożeniach.
8
46
Co pozostaje do ustalenia?
Propozycja nie przesądza jeszcze, jakie dokładnie zdarzenia należałoby zgłaszać, czy raportowanie byłoby wymagane ani jakie zasady bezpieczeństwa i zarządzania obowiązywałyby przy wymianie danych. Same kategorie incydentów i zakres informacji do przekazania musiałyby zostać uzgodnione przez uczestników pilotażu.
2
4
Sedno pomysłu jest stopniowe: zacząć od wspólnych zasad raportowania, przetestować bezpieczną wymianę informacji wśród chętnych uczestników i wykorzystać zdobyte doświadczenia przy ewentualnym tworzeniu szerszych ram współpracy.
1
2
53