Wietnam zarządza awaryjne dostawy węgla po tym, jak Indonezja wprowadza państwowy monopol eksportowy

16 czerwca 2026 roku wietnamskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu (MOIT) przeprowadziło nadzwyczajne spotkanie na wysokim szczeblu pod przewodnictwem wiceministra Nguyễna Hoànga Longa, na którym podjęto szereg decyzji mających na celu zabezpieczenie dostaw importowanego węgla dla elektrowni. Impulsem do tych działań było wejście w życie 1 czerwca 2026 roku nowego, kontrolowanego przez państwo indonezyjskiego systemu eksportu za pośrednictwem spółki PT Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI), a także niestabilna sytuacja na Bliskim Wschodzie. Wietnam boryka się z chronicznym niedoborem węgla – w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2026 roku krajowe wydobycie spadło o 4,2% rok do roku, podczas gdy zapotrzebowanie elektrowni na importowany węgiel wynosi w tym roku od 17 do 19 milionów ton.

Reakcja dyplomatyczna: list do Indonezji

Minister MOIT wysłał oficjalny list do indonezyjskiego ministra energii i surowców mineralnych, w którym zaapelował o kontynuację ułatwień w eksporcie węgla do Wietnamu oraz utrzymanie wolumenów eksportowych w 2026 roku i latach kolejnych. W liście poproszono także o priorytetowe traktowanie realizacji umów zakupu węgla już podpisanych między przedsiębiorstwami obu krajów .

Zalecenia operacyjne dla importerów węgla i producentów energii

1. Pilny przegląd wszystkich obowiązujących kontraktów na import węgla – należy aktywnie kontaktować się z dostawcami w celu aktualizacji stanu realizacji umów, harmonogramów dostaw i identyfikacji potencjalnych zagrożeń .

2. Opracowanie szczegółowych planów awaryjnych na wypadek zakłóceń w dostawach z tradycyjnych źródeł importowych .

3. Dywersyfikacja źródeł importu węgla w celu zmniejszenia uzależnienia od ograniczonej liczby tradycyjnych dostawców (Indonezja, Australia i Rosja łącznie pokrywają ponad 86% wietnamskiego importu węgla) .

4. Aktywne poszukiwanie stabilnych, długoterminowych źródeł dostaw o odpowiednich parametrach jakościowych, aby zapobiec ryzyku przerw w dostawach dla produkcji energii elektrycznej .

5. Analiza i wdrożenie odpowiednich struktur kontraktów zakupu węgla zawierających klauzule minimalizujące ryzyko, zapewniające uzgodnione wolumeny i priorytetowe prawa do odbioru .

6. Aktywne zwracanie się o wsparcie rządowe – MOIT, wietnamskie placówki handlowe za granicą oraz misje dyplomatyczne są gotowe pomóc przedsiębiorstwom w nawiązywaniu kontaktów z odpowiednimi nowymi partnerami .

Podmioty zostały również zobowiązane do dalszego ścisłego wdrażania wcześniejszych dyrektyw rządu, premiera i MOIT dotyczących zapewnienia dostaw podstawowych paliw dla produkcji energii elektrycznej .

Dlaczego to ważne: uzależnienie Wietnamu od węgla i indonezyjski szok

Roczne zapotrzebowanie Wietnamu na węgiel przekracza 80 milionów ton, podczas gdy krajowe możliwości wydobywcze wynoszą zaledwie 40–45 milionów ton rocznie, co powoduje strukturalny deficyt, który spotkanie MOIT miało na celu zaadresować . Kraj potrzebuje od 17 do 19 milionów ton importowanego węgla do produkcji energii elektrycznej w 2026 roku, co stanowi 20–22% całkowitego zapotrzebowania na węgiel .

Indonezja jest największym dostawcą węgla dla Wietnamu. Nowy reżim eksportowy za pośrednictwem PT Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI) rozpoczął fazę przejściową 1 czerwca 2026 roku na mocy Rozporządzenia Rządu nr 24/2026 . Zgodnie z nowymi przepisami, cały eksport węgla, oleju palmowego i żelazostopów ma być ostatecznie kierowany przez DSI, a pełne wdrożenie planowane jest najpóźniej na 1 stycznia 2027 roku . W okresie przejściowym (od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku) kopalnie mogą nadal działać w ramach istniejących kontraktów, ale muszą raportować wszystkie transakcje za pośrednictwem DSI . Od 1 września 2026 roku DSI ma przejąć rolę głównego podmiotu eksportowego .

Indonezyjscy górnicy węgla ostrzegają, że kupujący mogą przenieść dostawy do innych źródeł z powodu niepewności związanej z nową polityką .

Szerszy kontekst bezpieczeństwa energetycznego

Spotkanie MOIT z 16 czerwca to kolejny krok po wcześniejszych działaniach rządu mających na celu zabezpieczenie dostaw paliw. 5 marca 2026 roku wicepremier Bùi Thanh Sơn polecił ministerstwom i państwowym spółkom energetycznym przygotowanie planów awaryjnych w związku z eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie . 10 marca 2026 roku MOIT wydało Dyrektywę 06 nakazującą wdrożenie kompleksowych rozwiązań w celu zapewnienia dostaw ropy naftowej, energii elektrycznej i węgla . Wietnam uruchomił również mechanizm monitorowania i wczesnego reagowania na sytuację na krajowym rynku paliw 5 marca 2026 roku .

W kwietniu 2026 roku premier nakazał zwiększenie importu energii elektrycznej z Laosu oraz rozważenie budowy pływających elektrowni, aby zapobiec niedoborom, zwłaszcza w północnym Wietnamie .

Źródła

Dane pochodzą bezpośrednio z oficjalnego raportu MOIT w języku angielskim dotyczącego spotkania z 16 czerwca, opublikowanego 17 czerwca 2026 roku , uzupełnione o niezależne doniesienia na temat wdrażania polityki DSI w Indonezji oraz szerszych działań Wietnamu na rzecz bezpieczeństwa energetycznego .