UE stawia Chinom ultimatum. Von der Leyen: do października muszą być rezultaty

Termin październikowy

Termin październikowy nie został po raz pierwszy ogłoszony w Cork. Został wyznaczony przez unijnego komisarza ds. handlu Maroša Šefčovičia po jego spotkaniu z chińskim ministrem handlu Wang Wentao w Brukseli 29 czerwca 2026 roku. Šefčovič określił rozmowy jako „intensywne, skoncentrowane i konstruktywne” i wyraził chęć osiągnięcia „wymiernych rezultatów” do października, podczas planowanej wizyty w Pekinie . Wang wydał pierwsze od lat wspólne oświadczenie UE-Chiny w sprawie handlu – pozytywny sygnał dyplomatyczny, ale bez gwarancji sukcesu . Oświadczenie von der Leyen w Cork było politycznym zwieńczeniem, popierającym ten techniczny termin na najwyższym szczeblu.

Rekordowe liczby deficytu

Skala nierównowagi handlowej jest głównym powodem twardego stanowiska UE. Oto kluczowe dane z oficjalnych źródeł unijnych:

• Pełny rok 2025: Deficyt handlowy UE w handlu towarami z Chinami osiągnął 359,8–360,6 mld euro – rekordowa dzienna stawka wynosząca około 1 mld euro dziennie . Eksport UE do Chin wyniósł 199,6 mld euro, a import 559,4 mld euro .
• I kwartał 2026: Deficyt wyniósł 98 mld euro, co jest najwyższym kwartalnym wynikiem od III kwartału 2022 roku .
• Kwiecień 2026: Do miesięcznego bilansu dodano kolejne 31,9 mld euro .

Oficjalna strona polityki handlowej UE potwierdza, że deficyt w 2025 roku wzrósł o 2,7% rok do roku, osiągając 359,9 mld euro, choć nadal pozostaje poniżej rekordowego poziomu 397,3 mld euro z 2022 roku .

Sama von der Leyen podkreśliła skalę problemu wcześniej, podczas szczytu G7 i Rady Europejskiej w czerwcu 2026 roku, stwierdzając, że w ciągu ostatnich pięciu lat import z Chin wzrósł o 45% .

Grożące instrumenty

Von der Leyen dała jasno do zrozumienia, że UE ma w pełni gotowy zestaw narzędzi do odwetu. – Mamy na stole wszystkie instrumenty i myślimy o innych możliwościach – powiedziała . Blok aktywnie rozważa:

• Nowe instrumenty ochrony handlu przed chińskimi nadwyżkami mocy produkcyjnych, w tym wyższe cła w sektorach takich jak pojazdy elektryczne, stal i technologie czystej energii .
• „Instrument ds. nadwyżki mocy produkcyjnych” umożliwiający nakładanie nowych ceł i limitów importowych oraz „instrument dywersyfikacyjny” zmuszający europejskie firmy do pozyskiwania komponentów od co najmniej trzech różnych dostawców w kluczowych sektorach .
• Szerszą dywersyfikację łańcuchów dostaw z dala od Chin jako strategię średnioterminową .

Rada Europejska w czerwcu 2026 roku omawiała strukturalne nadwyżki mocy produkcyjnych jako systemicze zagrożenie .

Działania dyplomatyczne i kluczowi gracze

• Maroš Šefčovič (komisarz UE ds. handlu): Główny negocjator. Spotkał się z Wang Wentao w Brukseli 29 czerwca, ustalił termin październikowy i planuje wizytę w Pekinie . Wcześniej, 4 czerwca w Paryżu, powiedział chińskiemu wiceministrowi handlu Li Chengganowi, że nierównowaga handlowa jest „nie do utrzymania” .
• Wang Wentao (chiński minister handlu): Przybył do Brukseli na rozmowy 29 czerwca. Wspólne oświadczenie było rzadkim publicznym sygnałem zaangażowania ze strony Pekinu .
• Micheál Martin (premier Irlandii): Gościł von der Leyen w Cork 3 lipca. Konferencja prasowa odbyła się podczas wizyty związanej z prezydencją Irlandii w UE i lokalnymi sprawami przemysłowymi, w szczególności dochodzeniem w sprawie Aughinish Alumina .
• Manfred Weber (przewodniczący EPP): Ostrzegł 1 lipca, że jeśli UE i Chiny nie osiągną porozumienia do października, blok „wkracza w fazę konfliktu” z Pekinem .
• Bernd Lange (eurodeputowany, przewodniczący komisji handlu Parlamentu Europejskiego): Zakwestionował realność terminu, nazywając go „w ogóle nierealistycznym”, jeśli UE oczekuje wiążącego porozumienia .

Szerszy kontekst polityczny

Ultimatum z Cork pojawia się w obliczu kilku nakładających się presji:

• Negocjacje budżetowe: UE jednocześnie negocjuje swój kolejny wieloletni budżet, a dochody z handlu i wydatki na obronność są powiązanymi punktami zapalnymi.
• Skutki uboczne wojny handlowej USA: Nowe cła USA pod rządami Trumpa kierują więcej chińskiego eksportu do Europy, pogłębiając problem nadpodaży .
• Obawy dotyczące waluty: Liderzy UE coraz częściej wskazują na chińską manipulację walutą jako czynnik czyniący chińskie towary jeszcze tańszymi na europejskim rynku . W 2025 roku po raz pierwszy wszystkie 27 państw członkowskich UE odnotowało deficyt handlowy z Chinami .
• Jedność wewnętrzna UE: Dyplomaci informują o rosnącym konsensusie wśród wszystkich 27 państw członkowskich, że deficyt jest nie do utrzymania, co daje Komisji rzadki, jednolity mandat do eskalacji .
• Chińskie ostrzeżenia: Pekin uprzedził, że będzie „stanowczo odpowiadał”, jeśli Bruksela zaostrzy swoją odpowiedź .

Wniosek jest jasny: ultimatum z Cork jest politycznym zwieńczeniem sekwencyjnej eskalacji. Jeśli Chiny nie przedstawią wymiernych działań równoważących do października 2026 roku, UE jest gotowa użyć pełnego zakresu instrumentów obrony handlowej. Stawka jest wyjątkowo wysoka ze względu na rekordowy deficyt w wysokości 360 miliardów euro, ryzyko pełnego konfliktu handlowego oraz napięte wewnętrzne negocjacje budżetowe UE.