Chiński statek badawczy Xiangyanghong 22 przeprowadził badanie środowiska morskiego na wschód od Tajwanu – o co naprawdę chodzi

Ministerstwo Zasobów Naturalnych poinformowało, że celem badania było „uzyskanie pełnego obrazu naturalnych warunków ekologicznych morskich obszarów jurysdykcyjnych kraju” oraz „zebranie danych naukowych na temat stanu ekosystemu regionu i wsparcie działań ochronnych” . Zbierano m.in. próbki DNA z wody morskiej, prowadzono obserwacje ptaków i waleni oraz mierzono parametry chemiczne, hydrologiczne i meteorologiczne morza .

Kontekst geopolityczny: bezpośrednia odpowiedź na rozmowy japońsko-filipińskie

To badanie to najnowsza z serii chińskich działań, które wprost wiążą się z ogłoszeniem przez Japonię i Filipiny zamiaru rozpoczęcia formalnych rozmów w sprawie rozgraniczenia ich granic morskich na wodach na wschód od Tajwanu . Pekin uznał te rozmowy za „jednostronny” krok, który „poważnie narusza suwerenność terytorialną i prawa morskie Chin” .

W odpowiedzi Chiny rozpoczęły w czerwcu szerszą kampanię mającą na celu umocnienie swojej jurysdykcji na wschód od Tajwanu:

• 6–10 czerwca 2026 r.: Ministerstwo Transportu przeprowadziło wieloagencyjną operację patrolową i hydrograficzną na tych samych wodach. Skontrolowano prawie 200 statków, a państwowe media określiły ją jako pierwsze w historii badanie dna morskiego przez chińskie agencje w tej strefie w ramach cywilnych struktur egzekucyjnych .
• 16–18 czerwca 2026 r.: Następnie odbyło się badanie naukowe MNR na pokładzie Xiangyanghong 22 .
• Chińskie media państwowe określiły te wody jako należące do chińskiej „jurysdykcji przybrzeżnej” . Eksperci są zgodni, że badanie było celowym sygnałem politycznym w odpowiedzi na rozmowy Tokio i Manili .

Statek i podwójne zastosowanie danych

Xiangyanghong 22 to oceanograficzny statek badawczy należący do Biura Morza Wschodniochińskiego . Oficjalnym celem misji jest ochrona ekosystemów, jednak analitycy podkreślają, że wszystkie dane morskie mają charakter podwójnego zastosowania (dual-use). Jak ujął to jeden z komentatorów: „Tak naprawdę wszystkie dane morskie mają podwójne zastosowanie – mogą być przydatne w oceanografii, badaniach klimatu i nauce, ale mogą też służyć celom militarnym” . Dotyczy to danych o topografii dna morskiego, prądach oceanicznych i hydrologii, które mogą wspierać operacje morskie .

Reakcje regionalne były natychmiastowe. Już w maju służby Tajwanu (CGA) śledziły i przegoniły inny chiński statek badawczy . W czerwcu Rada ds. Kontynentu (MAC) oraz Straż Przybrzeżna Tajwanu potępiły całościową operację morską Chin, która obejmowała skoordynowane działania straży przybrzeżnej i statków badawczych .

Podsumowanie

Choć Pekin przedstawia misję Xiangyanghong 22 jako przedsięwzięcie czysto naukowe i ekologiczne, jej terminy, koordynacja z wcześniejszą operacją patrolową oraz oficjalne oświadczenia wiążące ją bezpośrednio z negocjacjami japońsko-filipińskimi wskazują, że był to wyrachowany sygnał geopolityczny. Chiny wykorzystują cywilne statki badawcze jako narzędzie do normalizacji swojej obecności i umacniania roszczeń jurysdykcyjnych na wodach na wschód od Tajwanu.