Ethereum na krawędzi: 30 mln dolarów rocznie na rozwój, a brakuje pieniędzy — co się dzieje?

Ekosystem odpowiedzialny za rozwój podstawowego protokołu Ethereum stoi w obliczu poważnego kryzysu finansowego. Według Trenta Van Eppsa, byłego koordynatora Ethereum Foundation (EF), utrzymanie zespołów klienckich, badawczych i koordynacyjnych wymaga rocznie około 30 milionów dolarów, a luka w finansowaniu może stać się realna w ciągu 3 do 9 miesięcy . Ostrzeżenie, opublikowane w czerwcu 2026 roku, zwróciło uwagę na strukturalne problemy, które narastały od lat.

Nie chodzi tu o jednorazowy brak środków w budżecie. Chodzi o to, czy model finansowania oparty na dobrach publicznych jest w stanie utrzymać osoby rozwijające sam protokół — i co się stanie, jeśli nie.

Bezpośredni problem: wygasający program motywacyjny

Najpilniejszym sygnałem alarmowym jest Client Incentive Program (CIP) — 4-letnia inicjatywa uruchomiona przez Ethereum Foundation w 2021 roku, która stanowiła główne źródło finansowania zespołów tworzących klienty warstw wykonawczej i konsensusu (tzw. execution i consensus layer) . CIP wygasa w kwietniu 2026 roku i na razie nie ogłoszono żadnego następcy .

Van Epps określił tę sytuację jako „powolny kryzys finansowy”, a zakończenie CIP sprawi, że zespoły klienckie i inni twórcy będą bardziej narażeni niż kiedykolwiek w najnowszej historii Ethereum . Utrzymanie ponad 10 zespołów klienckich, badawczych i koordynacyjnych to stały wydatek, który dotychczas pokrywał wygasający właśnie program .

Głębsze przyczyny strukturalne

Koniec CIP to nie jedyny problem. Trzy inne, bardziej fundamentalne czynniki pogłębiają kryzys.

Ograniczenia skarbca i „zarządzanie przez odejmowanie”

Skarbiec Ethereum Foundation jest ograniczony i coraz bardziej obciążony . W czerwcu 2025 roku EF wprowadziła nową politykę budżetową, która ogranicza roczne wydatki do 15% wartości skarbca, nakazuje utrzymywanie rezerwy operacyjnej na 2,5 roku i zobowiązuje do stopniowego zmniejszania wskaźnika wydatków do 5% w ciągu pięciu lat . Ta strategia, nazywana „zarządzaniem przez odejmowanie”, celowo kurczy pole wydatkowe EF . Jest to rozsądne z fiscalnego punktu widzenia, ale w praktyce uszczupla środki na rozwój protokołu dokładnie w momencie, gdy wygasa CIP.

Niedopłaceni programiści

Twórcy rdzenia protokołu Ethereum są systematycznie niedopłacani. Badanie przeprowadzone przez Protocol Guild wykazało, że zarabiają co najmniej 50% mniej niż ich rynkowa wartość, co stwarza ryzyko utraty najważniejszych talentów . Protocol Guild częściowo niweluje tę różnicę poprzez długoterminowe nabywanie tokenów pochodzących z darowizn, ale bazowa dysproporcja pozostaje zagrożeniem dla postępu technicznego Ethereum .

Brak zrównoważonego modelu dochodów on-chain

W przeciwieństwie do sieci warstwy 2 (L2), które pobierają opłaty od sekwencerów, podstawowa warstwa Ethereum (L1) nie ma wbudowanego mechanizmu finansowania własnych prac badawczo-rozwojowych . Kluczowe prace rozwojowe były niemal w całości finansowane z uznaniowego budżetu EF i okresowych grantów. Model grantowy jest „niezbędny, ale niewystarczający” do utrzymania długoterminowych zdolności technicznych, a dodatkowo może wypaczać motywację — zespoły zamiast potrzeb ekosystemu realizują to, co pozwoli im zdobyć kolejne dofinansowanie .

Niestabilność kierownictwa potęguje niepewność

Wyzwanie finansowe nakłada się na zmiany personalne. 18 czerwca 2026 roku Hsiao-Wei Wang zrezygnowała ze stanowiska współdyrektora wykonawczego i członka zarządu Ethereum Foundation — to drugie odejście z tego grona w ciągu zaledwie czterech miesięcy . Jej rezygnacja zbiegła się w czasie z publikacją ostrzeżenia Van Eppsa, co tylko podkreśla, że kierownictwo EF jest w stanie strukturalnego zamieszania w newralgicznym momencie cyklu aktualizacji protokołu .

Co się robi: pojawiające się rozwiązania

Ekosystem nie stoi w miejscu, ale żadne z potencjalnych rozwiązań nie jest jeszcze w stanie całkowicie wypełnić luki.

Protocol Guild

Protocol Guild już działa jako zbiorczy fundusz wspierający twórców warstwy L1 poprzez długoterminowe nabywanie tokenów z darowizn . Pomaga zmniejszyć lukę płacową dla twórców, ale nie jest zaprojektowany, aby zastąpić instytucjonalne finansowanie na skalę 30 milionów dolarów rocznie .

Inicjatywa stakingowa Ethereum Foundation

Na początku 2026 roku Ethereum Foundation odeszła od dotychczasowej praktyki okresowej sprzedaży ETH na rzecz stakowania około 70 000 ETH (o wartości ok. 143 mln dolarów w tamtym momencie) w celu generowania zysku . Posiadane aktywa mają przynosić od 3,9 do 5,4 mln dolarów rocznie, tworząc nowe, stałe źródło dochodu . To ważny krok, ale uzyskiwany zysk jest niewielki w porównaniu z rocznym zapotrzebowaniem na 30 mln dolarów i nie może w pełni zastąpić wygasającego CIP.

Zrównoważone przepływy dochodów i głębokie finansowanie

Trwają szersze dyskusje nad propozycjami, które zakładają między innymi kierowanie opłat sekwencerów z sieci L2 na finansowanie dóbr publicznych, wprowadzenie mechanizmów pobierania dochodów na poziomie protokołu oraz opracowanie zweryfikowanych, uzależnionych od zależności mechanizmów alokacji kapitału (koncepcja badana przez Gitcoin) . Są to jednak wczesne koncepcje i nie ma jeszcze konkretnego EIP.

Nowe struktury instytucjonalne

Van Epps i inni wzywają do powołania niezależnych podmiotów poza EF, które zajęłyby się finansowaniem i koordynacją prac nad protokołem, zmniejszając ryzyko związane z jednym punktem awarii . Ta analiza „sukcesji instytucjonalnej” stanowi ramy debaty nad ewolucją struktur zarządzania i finansowania Ethereum w miarę dojrzewania sieci .

Najważniejszy wniosek

Model finansowania rozwoju podstawowego protokołu Ethereum — oparty na skarbcu jednej fundacji, wygasającym programie grantowym i nieodpłatnej pracy na rzecz dobra publicznego — znajduje się pod silną presją. Koniec programu CIP w kwietniu 2026 roku jest najpilniejszym bodźcem, ale przyczyny są głębsze: ograniczony skarbiec, chroniczne niedopłacanie twórców i brak niezawodnego mechanizmu, dzięki któremu warstwa L1 mogłaby czerpać wartość z aplikacji i sieci L2, które są od niej zależne. Ekosystem eksperymentuje z dochodami ze stakingu, Protocol Guild i nowymi mechanizmami finansowania, ale nie ma jeszcze skoordynowanego, zrównoważonego rozwiązania.