80% szefów firm spodziewa się trwałych zawirowań w handlu – raport DMCC

Stary zbiór zasad dotyczących ceł praktycznie przestał istnieć. Niemal 20% globalnego importu towarów podlega teraz cłom lub podobnym środkom, co jest protekcjonistycznym zrywem, który przyspiesza fragmentację wielostronnego systemu handlowego na rywalizujące bloki . Wstrząsy geopolityczne potęgują niepewność; raport podkreśla zamknięcie Cieśniny Ormuz, przez którą przepływa ponad jedna czwarta morskiej ropy naftowej i 19% LNG, co spowodowało spadek tranzytu tankowców o 90%, pociągając za sobą daleko idące konsekwencje dla rynków energii i globalnej inflacji .

Trzy siły przekształcające globalny handel

DMCC identyfikuje trzy dominujące siły napędzające tę nową rzeczywistość handlową: sztuczną inteligencję (AI), zmienność ceł oraz rywalizację o minerały krytyczne i czyste technologie . Siły te nie działają w izolacji – oddziałują na siebie, tworząc środowisko handlowe, które jest jednocześnie bardziej cyfrowe, bardziej rozdrobnione i bardziej sporne.

Upadek ładu opartego na zasadach to nie tylko zmiana polityki; na nowo definiuje on geografię łańcuchów dostaw. Firmy odchodzą od globalnej wydajności na rzecz regionalnej odporności, a nowe korytarze handlowe tworzą się między politycznie sprzymierzonymi narodami. „Friendshoring”, czyli przenoszenie operacji do krajów sojuszniczych, wzmacnia międzyregionalne węzły handlowe, szczególnie w Azji i Ameryce Północnej .

AI: jedyny motor wzrostu handlu towarami

Być może najbardziej skondensowaną historią w raporcie jest nieproporcjonalnie duża rola, jaką AI odgrywa teraz w handlu towarami. Towary związane z AI stanowią zaledwie 15% globalnego wolumenu handlu, a mimo to odpowiadały za oszałamiające 43% całego wzrostu handlu towarami w pierwszej połowie 2025 roku, rosnąc pięć razy szybciej niż towary niezwiązane z AI .

Inwestycje korporacyjne w AI osiągnęły rekordowy poziom 581 miliardów dolarów w 2025 roku, ale luka we wdrożeniach jest ogromna – mniej niż 15% firm opisuje swoje wykorzystanie AI jako w pełni zintegrowane . Ta przepaść między inwestycjami a skalowalną adopcją jest tym, co raport nazywa „jednym z najbardziej brzemiennych w skutki podziałów w globalnym handlu” i jest to podział, który się pogłębia .

Co kluczowe, raport ostrzega, że ten wzrost jest niebezpiecznie wąski. „Jeśli odjąć popyt na AI, obraz jest znacznie słabszy” . Innymi słowy, cały motor obecnej ekspansji handlu towarami jest zależny od trwałych wydatków na sprzęt i infrastrukturę AI – ryzyko koncentracji, które czyni globalną gospodarkę podatną na wszelkie spowolnienie w cyklu inwestycyjnym AI.

Jaśniejsza kontrnarracja wyłania się w handlu usługami. Eksport cyfrowy w zakresie chmury obliczeniowej, finansów i zdalnych usług profesjonalnych przyspiesza, a prognozy przewidują wzrost o 4,8% w 2026 roku . Ten wzrost napędzany usługami oferuje potencjalną dywersyfikację w stosunku do fizycznych łańcuchów dostaw towarów, które znajdują się pod tak dużą presją.

Łańcuchy dostaw odbudowane dla odporności

Łańcuch dostaw sprzed dwóch lat, jak stwierdza bez ogródek raport, „już nie istnieje” . W ankiecie przeprowadzonej wśród firm, 45% potwierdziło, że już zrestrukturyzowało swoje łańcuchy dostaw. Niegdyś dominująca strategia „Chiny + 1” – dywersyfikacja o krok poza Chiny – przekształciła się w „Chiny + wiele”, ponieważ firmy rozpraszają produkcję i zaopatrzenie na wiele rynków, aby ograniczyć ryzyko geopolityczne i celne .

Podstawowy rachunek ekonomiczny uległ zmianie. Firmy nie optymalizują już wyłącznie pod kątem kosztów czy wydajności; priorytet przesunął się na odporność. Raport nazywa odporność „nową przewagą konkurencyjną” . Ta zmiana jest napędzana nie tylko przez geopolitykę, ale przez uznanie, że modele „dokładnie na czas” i oparte na jednym źródle są zbyt kruche na świat częstych wstrząsów.

Transformacja energetyczna jako wojna przemysłowa

Jednym z najbardziej prowokacyjnych ujęć w raporcie jest potraktowanie transformacji energetycznej. Czysta energia nie jest już przedstawiana głównie jako cel środowiskowy. Zamiast tego DMCC opisuje ją jako „bitwę o supremację przemysłową” . Rywalizacja o minerały krytyczne – lit, kobalt, metale ziem rzadkich – stała się kluczową siłą geopolityczną i handlową . Chiny kontrolują ponad 90% światowych przetworzonych metali ziem rzadkich, niezbędnych dla pojazdów elektrycznych, centrów danych AI i zastosowań obronnych. Wszelkie zakłócenia w tym łańcuchu dostaw, jak zauważa raport, „będą odczuwalne w praktycznie każdej branży na Ziemi” .

Luka inwestycyjna między paliwami kopalnymi a zrównoważonymi źródłami energii wzrosła do 102 miliardów dolarów w 2025 roku, co podkreśla skalę trwającej realokacji kapitału . Narody, które zabezpieczą łańcuchy dostaw minerałów i zdominują produkcję czystych technologii, zgodnie z analizą DMCC, określą hierarchię przemysłową na nadchodzące dekady.

Wzrost handlu Południe-Południe i średnich potęg

Środek ciężkości globalnego handlu przesuwa się zdecydowanie. Handel Południe-Południe – wymiana handlowa między gospodarkami rozwijającymi się – odpowiada obecnie za około 35% globalnego handlu, co stanowi udział, który przewyższył przepływy Północ-Północ i wciąż rośnie .

Głównymi beneficjentami są średnie potęgi. Raport wymienia konkretnie Zjednoczone Emiraty Arabskie, Wietnam i Indie jako kraje, które przechwytują inwestycje i przekierowują łańcuchy dostaw . Kraje te pozycjonują się jako tkanka łączna między Wschodem a Zachodem, Północą a Południem, działając jako centra handlu i inwestycji w świecie rozpadających się bloków . Dubaj, siedziba DMCC, jest prominentnym przykładem, ale trend jest szerszy – miasta i strefy wolnocłowe, które mogą zaoferować stabilność, łączność i neutralność, zyskują kosztem tradycyjnych centrów związanych z jednym blokiem.

Co raport oznacza dla firm i decydentów

Raport Future of Trade 2026 nie oferuje pocieszającego przesłania o ożywieniu. Zamiast tego przedstawia świat, w którym zakłócenia mają charakter strukturalny, AI jest głównym motorem wzrostu, łańcuchy dostaw zostały fundamentalnie przebudowane, czysta energia jest areną rywalizacji przemysłowej, a środek ciężkości globalnego handlu przesuwa się w kierunku korytarzy Południe-Południe, na czele ze zwinnymi średnimi potęgami. Dla firm implikacje są jasne: odporność, dywersyfikacja i integracja cyfrowa nie są już opcjami strategicznymi – są warunkami wstępnymi uczestnictwa w nowym globalnym porządku handlowym.