Singapur w Malezji: nadzieja na miejsca pracy i drogę do niepodległości

Singapur dołączył do Malezji 16 września 1963 roku. Jego przywódcy liczyli, że połączenie z Federacją Malajską, Sarawakiem i Borneo Północnym — dzisiejszym Sabah — wzmocni gospodarkę wyspy i przybliży ją do niepodległości. 56

Większy rynek i więcej miejsc pracy

Wysokie bezrobocie sprawiało, że rozwój gospodarczy był pilnym wyzwaniem. Singapurskie władze stawiały na szybką industrializację, a połączenie z Malajami miało być częścią tej strategii. Dostęp do zaplecza gospodarczego Malajów i większego wspólnego rynku miał dać lokalnym przedsiębiorstwom więcej możliwości rozwoju, a mieszkańcom — więcej miejsc pracy. 26

Wyspa miała ograniczone zasoby naturalne i była silnie związana gospodarczo z Malajami. Dlatego jej przywódcy postrzegali unię jako sposób na zwiększenie szans Singapuru na samodzielność gospodarczą i osiągnięcie niepodległości. 59

W grę wchodziła także polityka

Plan połączenia miał również wymiar polityczny. Przywódcy rządzącej Partii Akcji Ludowej (PAP) mierzyli się z napięciami wewnątrz ruchu politycznego, w tym z wpływami lewicy i środowisk prokomunistycznych. W 1961 roku Lee Kuan Yew wygłosił serię audycji radiowych, w których przedstawiał spór między komunistami a przeciwnikami komunizmu i przekonywał do połączenia. 15

Premier Malajów Tunku Abdul Rahman początkowo niechętnie odnosił się do przyjęcia Singapuru. Obawiał się między innymi, że duża chińska społeczność wyspy zmieni równowagę etniczną w federacji, a działalność komunistyczna i radykalnie lewicowa pogłębi niestabilność polityczną. 4

Obie strony rozważały więc różne ryzyka. Singapurscy przywódcy szukali większych możliwości gospodarczych i drogi do niepodległości; władze Malajów zastanawiały się nad politycznymi skutkami rozszerzenia federacji. 45

Referendum nie było prostym wyborem „za” lub „przeciw”

Referendum przeprowadzone w Singapurze w 1962 roku nie sprowadzało się do pytania, czy mieszkańcy chcą połączenia. Mieli wskazać preferowany sposób i warunki wejścia w skład przyszłej federacji z Malajami, Sabah i Sarawakiem. 1

Dlaczego unia się rozpadła?

Związek nie przetrwał długo. 9 sierpnia 1965 roku Singapur odłączył się od Malezji i stał się niepodległym państwem. Według Narodowej Rady Bibliotecznej Singapuru do rozdzielenia doprowadziły głębokie różnice polityczne i gospodarcze między rządami obu stron. 7

W 1963 roku połączenie wydawało się singapurskim przywódcom szansą na rozwój gospodarczy i drogą do niepodległości. Nie rozwiązało jednak sporów politycznych, które z czasem doprowadziły do rozpadu unii. 57