Dlaczego Brytyjczycy wybrali Singapur na punkt handlowy w 1819 roku?

W 1819 roku Singapur przyciągnął uwagę Brytyjczyków przede wszystkim położeniem. Wyspa leżała przy morskim przejściu łączącym Ocean Indyjski z Morzem Południowochińskim, a więc na szlakach istotnych dla handlu między Indiami i Chinami. Dla Sir Stamforda Rafflesa mógł to być dogodny przyczółek, który wzmocniłby pozycję Wielkiej Brytanii w regionie i pozwolił jej rywalizować z Holendrami. 1085

Położenie, które miało znaczenie

Singapur znajduje się na południowym krańcu Półwyspu Malajskiego. Wody wokół wyspy od dawna były ważne dla żeglugi, bo stanowiły przejście między Morzem Południowochińskim a Oceanem Indyjskim. Brytyjczycy szukali nowego osiedla na południe od Malakki, które pomogłoby chronić ich szlak handlowy na Wschód. 108

W grę wchodziła również rywalizacja o wpływy. Brytyjski punkt w Singapurze miał wzmocnić pozycję kraju w handlu i stanowić przeciwwagę dla rosnących wpływów holenderskich. 58

Plan, który budził sprzeciw

Pomysł Rafflesa nie spotkał się z powszechnym poparciem. Sprzeciwiali mu się Holendrzy, ale zastrzeżenia zgłaszali również niektórzy brytyjscy urzędnicy. W Londynie część polityków wolała porozumieć się z Holandią, a decyzja Rafflesa była kwestionowana także w szeregach Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Raffles przekonywał, że placówka pomoże utrzymać brytyjską pozycję na szlaku handlowym łączącym Indie i Chiny. 913

Bez umowy z lokalnymi władcami punkt by nie powstał

Samo wybranie miejsca nie wystarczyło. 6 lutego 1819 roku Raffles, sułtan Hussein Shah i temenggong Abdur Rahman podpisali porozumienie, które przyznawało Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej prawo do założenia na wyspie punktu handlowego. Brytyjska obecność była więc możliwa dzięki negocjacjom z lokalnymi przywódcami. 72

Raffles nie działał sam

W popularnych opowieściach o początkach brytyjskiego Singapuru główną postacią bywa Raffles. Ważną rolę odegrał jednak również William Farquhar: wcześniej opowiadał się za utworzeniem nowej placówki na południe od Cieśniny Malakka i uczestniczył w rozmowach z regionalnymi władcami. Po podpisaniu umowy pozostał w Singapurze jako rezydent, podczas gdy Raffles wkrótce wyjechał. 417

Warto też pamiętać, że wyspa nie była niezamieszkana. W styczniu 1819 roku mieszkało tam około tysiąca osób, w tym Chińczycy, Malajowie i Orang Laut — społeczność określana po malajsku jako „ludzie morza”. 2

W skrócie

Brytyjczycy zainteresowali się Singapurem ze względu na jego położenie przy ważnym szlaku morskim oraz możliwość wzmocnienia swojej pozycji wobec Holendrów. O utworzeniu placówki przesądziło jednak także porozumienie z lokalnymi przywódcami. W tej historii miejsce należy się nie tylko Rafflesowi, lecz także Farquharowi i społeczności, która już wtedy mieszkała na wyspie. 108712