Dwie wojny chińsko-japońskie — czym różniły się konflikty z lat 1894–1895 i 1937–1945?

Określenie wojny chińsko-japońskie najczęściej odnosi się do dwóch odrębnych konfliktów. Pierwszy, z lat 1894–1895, dotyczył przede wszystkim rywalizacji Chin i Japonii o wpływy w Korei. Drugi rozpoczął się jako pełnoskalowa wojna w 1937 roku, trwał w czasie II wojny światowej i zakończył się kapitulacją Japonii w 1945 roku. 91

Pierwsza wojna chińsko-japońska (1894–1895)

U jej podłoża leżała rywalizacja Chin z dynastii Qing i Japonii o wpływy w Korei. Do wybuchu walk doszło po powstaniu w Korei i zaangażowaniu się w tamtejsze wydarzenia obu państw. 9

Japońskie wojska odniosły ważne zwycięstwa na lądzie i morzu. Pokój zawarto w kwietniu 1895 roku na mocy traktatu z Shimonoseki. Chiny uznały niepodległość Korei, pozostającej wcześniej w tradycyjnej zależności zwierzchniej od Chin, oraz oddały Japonii Tajwan i wyspy Peskadorskie. 910

Druga wojna chińsko-japońska (1937–1945)

Drugi konflikt poprzedziła ekspansja Japonii na terytorium Chin. W 1931 roku Japonia zajęła Mandżurię, jednak tę okupację odróżnia się od powszechnie przyjmowanego początku pełnoskalowej wojny. W lipcu 1937 roku starcia w pobliżu mostu Marco Polo, niedaleko Pekinu, przerodziły się w szerszą wojnę między obu państwami. 18

W pierwszej fazie konfliktu wojska japońskie szybko posuwały się naprzód. Według Encyclopaedia Britannica okres ich szybkich zdobyczy trwał do końca 1938 roku. Później nastąpił długotrwały impas, a następnie końcowy etap wojny. 4

Konflikt stał się częścią II wojny światowej i zakończył się kapitulacją Japonii w 1945 roku. 14

Dlaczego w opisach pojawiają się lata 1931 i 1937?

Daty te oznaczają powiązane, ale różne wydarzenia. Rok 1931 to początek japońskiej okupacji Mandżurii, natomiast rok 1937 — wybuch pełnoskalowej wojny po incydencie przy moście Marco Polo. To rozróżnienie wyjaśnia, dlaczego niektóre opracowania opisują dłuższy okres konfliktu, a inne datują drugą wojnę chińsko-japońską od 1937 roku. 18