Obie giełdy jako przyczynę podały przegląd strategiczny i narastające presje operacyjne, ale konkretne czynniki były różne.
BitMEX — założony przez HDR Global Trading i powszechnie uznawany za wynalazcę kontraktów perpetual swap oraz wysokiej dźwigni — został zmiażdżony przez splot okoliczności. Narosło ponad 200 milionów dolarów kar regulacyjnych po postawieniu zarzutów założycielom w 2020 roku. Nieudana próba sprzedaży i gwałtownie kurczący się udział w rynku kontraktów futures na Bitcoina dopełniły obrazu, gdy traderzy przenosili się na Binance, Bybit, OKX oraz zdecentralizowaną platformę Hyperliquid . HDR Global Trading, po przeglądzie strategicznym, uznała, że dalsze prowadzenie działalności jest nieopłacalne . Za kulisami BitMEX krwawił od dawna: jego otwarte pozycje na Bitcoina skurczyły się o około 96% w porównaniu ze szczytem z 2024 roku, a dzienny wolumen obrotu spadł do około 400 000 dolarów .
BitMart — detaliczna giełda spot i futures, mająca silne korzenie w chińskiej i wietnamskiej społeczności traderskiej — ogłosiła zamknięcie po przeanalizowaniu „warunków operacyjnych, otoczenia rynkowego i przyszłej strategii” . Decyzja została najwyraźniej przyspieszona przez załamanie tokena BMX 24 lipca, które w ciągu jednego dnia zniszczyło ponad 60% jego wartości, a także przez krążące pogłoski o opóźnieniach w wypłatach . W przeciwieństwie do BitMEX, BitMart nie miał pojedynczego dramatycznego wydarzenia, jak postawienie zarzutów przez Departament Sprawiedliwości USA; jego zamknięcie było cichym końcem 8-letniej działalności pod ciężarem malejących marż i rosnących kosztów zgodności .
Obie giełdy zamknęły się w odstępie trzech dni, a w lipcu 2026 r. zamknięto również trzecią giełdę, co czyni tę falę największym zagęszczeniem zamknięć giełd od lat .
Rynek wydał szybki i bezlitosny werdykt w sprawie rentowności tokenów giełdowych.
BMEX (token użytkowy BitMEX) był wyceniany na około 0,06 dolara w tygodniach poprzedzających ogłoszenie. W ciągu kilku godzin od ogłoszenia BitMEX z 23 lipca runął do poziomu 0,001–0,002 dolara, co oznacza spadek o 90–96,7% . W najgorszym momencie cała kapitalizacja rynkowa tokena wynosiła około 497 000 dolarów . Dane z Bubblemaps pokazały później, że 75% podaży BMEX nigdy nie zostało rozdzielone w łańcuchu bloków, co stworzyło widmową nadwyżkę podaży, która w końcu eksplodowała, gdy zniknęło zaufanie . Załamanie to przypomina implozję tokena FTT giełdy FTX w listopadzie 2022 roku i wzmacnia strukturalną lekcję: token giełdowy nie jest aktywem finansowym o niezależnej wartości; jest bezpośrednią ekspozycją na ciągłość istnienia giełdy .
BMX (token BitMart) był wyceniany na około 0,31 dolara, zanim zaczęły krążyć pogłoski o zamknięciu . Po ogłoszeniu BitMart z 26 lipca, BMX spadł o 58–70%, osiągając minimum w okolicach 0,1058 dolara, po czym nieznacznie odbił do około 0,163 dolara według stanu na 25 lipca . Spadek był mniej katastrofalny niż w przypadku BMEX, ale odbicie było kruche — użyteczność tokena jest całkowicie związana z zamykającą się giełdą. Strona rynkowa BitMart pokazywała w pewnym momencie spadek o 64,9%, a dzienny wolumen wynosił zaledwie 6,1 miliona dolarów .
| Token | Cena przed ogłoszeniem | Minimum po ogłoszeniu | Spadek |
|---|---|---|---|
| BMEX (BitMEX) | ~0,06 USD | 0,001–0,002 USD | 90–96,7% |
| BMX (BitMart) | ~0,31 USD | ~0,1058 USD | 58–70% |
Użytkownicy obu giełd muszą zmierzyć się z surowymi terminami.
BitMEX — Oficjalne zamknięcie: 23 września 2026 r., godz. 04:00 UTC :
BitMart — Stopniowe wygaszanie do 31 stycznia 2027 r. :
Analitycy z różnych źródeł podkreślają, że obie giełdy wydają się wystarczająco wypłacalne, aby honorować wypłaty, ale możliwe są opóźnienia. BitMart ostrzegł, że dodatkowe kontrole zgodności mogą spowolnić przetwarzanie .
Niemal jednoczesne zamknięcie dwóch giełd rangi BitMEX i BitMart nie jest przypadkiem. Doradca ds. restrukturyzacji Roshan Dharia powiedział Cointelegraph, że upadek giełdy odzwierciedla „okrutną nową rzeczywistość”, w której bycie pionierem nie wystarczy, aby przetrwać konsolidację instytucjonalną .
Działają cztery siły napędowe:
1. Rosnące koszty regulacyjne — Ponad 200 milionów dolarów kar dla BitMEX, ugoda z Departamentem Sprawiedliwości USA oraz globalny trend w kierunku licencjonowanych, zgodnych z przepisami platform sprawiają, że prowadzenie działalności przez giełdy ze średniej półki lub starsze jest nieopłacalne ekonomicznie . Raporty wskazują, że nawet mała giełda instrumentów pochodnych stoi w obliczu milionowych rocznych kosztów zgodności, co udźwignąć mogą tylko najwięksi gracze .
2. Koncentracja rynku — Binance, Bybit i OKX dominują obecnie w płynności na rynku spot i instrumentów pochodnych, kontrolując łącznie szacunkowo 80% lub więcej globalnego wolumenu obrotu spot . Zdecentralizowane platformy perpetual swap, takie jak Hyperliquid, odciągają wolumen od dotychczasowych liderów . Udział BitMEX w rynku kontraktów futures na Bitcoina skurczył się do mniej niż 0,01% .
3. Śmiertelna spirala tokena giełdowego — Gdy rodzimy token giełdy traci 90% lub więcej swojej wartości, niszczy to jednocześnie własną poduszkę finansową giełdy i zaufanie użytkowników, przyspieszając zamknięcie . Załamanie BMEX i BMX jest najnowszym przykładem schematu widzianego wcześniej z FTT i innymi tokenami giełdowymi .
4. Presja na marże „małych giełd” — 8-letnia działalność BitMart i 11-letnia BitMEX zakończyły się, ponieważ nie mogły już konkurować pod względem płynności, szerokości oferty produktów i kosztów regulacyjnych . Opłaty transakcyjne spadły, koszty zgodności wzrosły, a płynność gromadzi się w kilku głównych podmiotach .
Szerszy sygnał jest taki, że branża scentralizowanych giełd wchodzi w fazę konsolidacji, w której zwycięzca bierze większość. Giełdy, którym brakuje głębokiej płynności, infrastruktury licencyjnej zgodnej z przepisami lub zrównoważonej ekonomiki rodzimego tokena, prawdopodobnie podążą śladem BitMEX i BitMart — albo zamkną się, albo zostaną przejęte przez większych graczy . Ten trend ma implikacje nie tylko dla tokenów giełdowych, ale dla każdego kryptoaktywa, którego wartość jest związana z rentownością pojedynczej platformy. Jak ujął to jeden z analityków: „era małych, offshore’owych platform instrumentów pochodnych jest skutecznie zakończona” .