„Wyłącznik krymski”: jak ataki dronów uderzają w energetykę okupowanego Krymu

Nocne ataki z 25 na 26 lipca były kolejną odsłoną trwającej kampanii. W momencie publikacji rosyjskie władze okupacyjne nie potwierdziły oficjalnie rezultatów właśnie tych uderzeń . Skala wcześniejszych działań jest jednak znaczna: do 24 lipca ukraińskie siły informowały o trafieniu łącznie 136 obiektów energetycznych od początku operacji .

Kampania, która odcięła prąd około 2,5 mln ludzi

Operacja rozpoczęła się 1 lipca 2026 roku pod dowództwem ukraińskich Sił Systemów Bezzałogowych, kierowanych przez Roberta „Madyara” Brovdiego . W ciągu pierwszych pięciu dni trafionych miało zostać 38 obiektów energetycznych, w tym kluczowa podstacja Simferopol o napięciu 330 kV .

W nocy z 5 na 6 lipca ogromna fala dronów — część rekordowego ataku obejmującego ponad 500 bezzałogowców w ponad 20 regionach Rosji — doprowadziła do całkowitego zaniku zasilania na całym Półwyspie Krymskim, zamieszkanym przez około 2,5 mln osób . Krymenergo, państwowy dostawca energii na Krymie, przyznał, że blackout był skutkiem „zewnętrznej ingerencji” .

Do 20 lipca ukraińskie siły podawały liczbę 104 trafionych podstacji i obiektów energetycznych . Cztery dni później bilans wzrósł do 136 celów, po tym jak w ciągu jednego 48-godzinnego okresu — rozpoczętego 22 lipca — zaatakowano kolejnych 19 obiektów . Deklarowana liczba obejmuje obiekty na Krymie oraz w innych okupowanych przez Rosję częściach Ukrainy.

Wśród wskazywanych celów znalazły się podstacje w pobliżu Jałty, Kerczu, Sudaku, Koktebelu, Ałuszty, Jewpatorii, Teodozji i Berdiańska, a także okolice elektrociepłowni w Bałakławie . W nocy z 12 na 13 lipca ukraińskie drony miały również uderzyć w most energetyczny Kubań–Krym — główny punkt doprowadzania energii elektrycznej z kontynentalnej Rosji na półwysep .

Blackout to dopiero początek: problemy z wodą i paliwem

Przerwy w dostawach prądu szybko wywołały kolejne zakłócenia. Gdy przestawały działać elektryczne pompy wodne, w wielu rejonach brakowało bieżącej wody — miejscami przez kilka dni. 8 lipca znaczna część Krymu przez trzy dni pozostawała bez elektryczności i wody po atakach na sześć podstacji .

Podczas dużych ataków 16 lipca wstrzymano także ruch na moście Kerczeńskim, jednym z kluczowych szlaków zaopatrzeniowych . Rosyjskie władze okupacyjne ogłosiły regionalny stan wyjątkowy już pod koniec czerwca 2026 roku, zanim lipcowa kampania osiągnęła największą intensywność. Powodem były nasilające się niedobory paliwa i przerwy w dostawach energii .

W połowie lipca Sztab Generalny Ukrainy oceniał, że ataki na infrastrukturę energetyczną tworzą dla rosyjskiej logistyki warunki „katastrofalne” . Równolegle prowadzona operacja morska MoLoCHKa miała objąć 176 jednostek rosyjskiej tak zwanej floty cieni między 1 a 19 lipca. Ukraińskie drony miały też ograniczyć przepustowość przeprawy kerczeńskiej o około 75 proc. .

Rosyjska obrona powietrzna: rekordy przechwyceń, ale także skuteczne uderzenia

Rosyjskie systemy obrony powietrznej deklarowały zestrzelenie ogromnej liczby dronów. Tylko w nocy z 5 na 6 lipca rosyjskie Ministerstwo Obrony twierdziło, że zestrzelono 519 ukraińskich bezzałogowców nad ponad 20 regionami Rosji, okupowanym Krymem i Morzem Azowskim .

Mimo to liczba dronów, które przedostały się przez obronę, wystarczyła do wielokrotnych blackoutów obejmujących cały półwysep. Sugeruje to, że rosyjska obrona powietrzna została przeciążona skalą ataku . Podczas uderzeń 6 lipca władze okupacyjne poinformowały o śmierci jednej cywilnej osoby — kobiety .

Cel strategiczny: uczynić Krym nieprzydatnym dla rosyjskiej armii

Ukraińskie Siły Systemów Bezzałogowych przedstawiają operację jako próbę „zmuszenia okupantów do spakowania się” poprzez uczynienie Krymu miejscem trudnym do utrzymania przez rosyjskie wojska . Systematyczne ataki na podstacje mają służyć kilku celom:

• Zakłóceniu logistyki wojskowej — energia jest potrzebna do obsługi sygnalizacji kolejowej, zasilania pomp wodnych w garnizonach, funkcjonowania składów paliw i centrów dowodzenia.
• Osłabieniu lokalnej gospodarki — długotrwałe przerwy w dostawach prądu zmniejszają użyteczność półwyspu jako rosyjskiego zaplecza operacyjnego.
• Izolowaniu Krymu — ataki na przeprawę kerczeńską i jednostki floty cieni uzupełniają kampanię przeciwko infrastrukturze energetycznej .

Zastrzeżenie: w otwartych źródłach nie ma jeszcze szczegółowych, niezależnych ocen szkód po nocnych atakach z 25 na 26 lipca. Przedstawione liczby dotyczą łącznego bilansu kampanii do 24 lipca 2026 roku. Potwierdzenie, które podstacje zostały trafione w nocy 25–26 lipca, oraz dokładnego zasięgu przerw w dostawach energii po tych konkretnych uderzeniach wymaga dalszych informacji.

Pod koniec lipca 2026 roku „Crimean Switch Off” nadal trwała, a dostępne komunikaty nie wskazywały, by tempo ataków miało wyraźnie spadać .