Fala egzekucji w Iranie: raper skazany na śmierć, ONZ ostrzega przed „przyspieszonymi procesami”

Liczba „23 mężczyzn od marca” jest zgodna z dolną granicą tych szacunków; rzeczywista liczba ofiar do lipca 2026 roku prawdopodobnie przekroczyła 30.

Ostrzeżenia Misji Śledczej ONZ

Niezależna Międzynarodowa Misja Śledcza (FFM) ds. Iranu, powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2022 roku i przedłużona w styczniu 2026 roku, wielokrotnie ostrzegała przed przyspieszonymi postępowaniami karnymi:

• 4 marca 2026 roku: FFM ostrzegła, że zatrzymanym protestującym grożą „przyspieszone postępowania w sprawie kary śmierci” w czasie, gdy trwały naloty USA, Izraela i Iranu .
• Luty 2026 roku: Amnesty International donosiła o „przyspieszonych, torturowanych i rażąco niesprawiedliwych procesach”, w których ryzyko wykonania wyroku śmierci grozi co najmniej 30 osobom, w tym dwojgu dzieciom .
• 14 lipca 2026 roku prokurator Teheranu Ali Salehi oświadczył, że sprawy związane z protestami i ostatnią wojną są rozpatrywane z „precyzją i szybkością”, co potwierdza dążenie wymiaru sprawiedliwości do szybkich rozstrzygnięć .
• 23 lipca 2026 roku: FFM wezwała Iran do natychmiastowego wstrzymania egzekucji 10 mężczyzn z procesu dotyczącego protestów w Isfahanie, ostrzegając, że krewni co najmniej dwóch z nich zostali już wezwani na pożegnalne widzenia – co jest znakiem, że kolejne egzekucje są nieuchronne .

Raper Mahnam Navab Safavi skazany na śmierć (lipiec 2026)

Mahnam Navab Safavi, 22-letni raper z Isfahanu, został skazany na śmierć w lipcu 2026 roku przez Wydział 5 Sądu Rewolucyjnego w Isfahanie . Według sieci pomocy prawnej Dadbaan, postawiono mu zarzuty „zniszczenia mienia publicznego, propagandy przeciwko systemowi, gromadzenia się i zmowy oraz namawiania ludzi do wzajemnego zabijania się” . Jak podają źródła, został aresztowany w swoim miejscu pracy w styczniu 2026 roku i spędził około 45 dni w izolatce w obiekcie Ministerstwa Wywiadu .

Erfan Esfandiari i Gol-Mohammad Mohammadi straceni (19 lipca 2026)

19 lipca 2026 roku agencja Mizan (oficjalne medium irańskiego wymiaru sprawiedliwości) ogłosiła egzekucję Erfana Esfandiariego i Gola-Mohammada Mohammadi, dwóch protestujących z grudniowych demonstracji w Isfahanie . Powieszono ich na mocy wyroków za „podpalenie mienia publicznego, sianie terroru oraz zakłócanie porządku i bezpieczeństwa publicznego” . Byli częścią większej grupy 12 protestujących z Isfahanu, po tym jak Sąd Najwyższy Iranu utrzymał w mocy wyroki śmierci związane z rzekomym zabiciem czterech członków Basidżu .

Śmierć byłego mistrza boksu Afshina Albandiego

Afshin Albandi, były mistrz boksu przetrzymywany w więzieniu w Isfahanie, zmarł 18 lipca 2026 roku (informację podano 22 lipca) po tym, jak odmówiono mu odpowiedniej opieki medycznej w związku ze złymi warunkami sanitarnymi i zdrowotnymi panującymi w więzieniu . Organizacja Hengaw ds. Praw Człowieka podała, że jego śmierć była wynikiem zaniedbań medycznych, a organizacje praw człowieka wskazują na jego przypadek jako element szerszego schematu odmawiania więźniom odpowiedniej pomocy medycznej .

Międzynarodowe potępienie

Międzynarodowe instytucje stanowczo potępiły falę egzekucji:

• Eksperci ONZ wyrazili przerażenie z powodu „niewyobrażalnej skali” egzekucji, odnotowując ponad 1000 egzekucji w pierwszych dziewięciu miesiącach 2025 roku .
• W maju 2026 roku ponad 300 prominentnych międzynarodowych ekspertów prawnych, obrońców praw człowieka i laureatów Nagrody Nobla wystosowało wspólny list otwarty do Sekretarza Generalnego ONZ, wzywając do pilnych działań .
• Rada Praw Człowieka ONZ w styczniu 2026 roku przedłużyła mandat Misji Śledczej o dwa lata, potępiając to, co nazwała „najkrwawszymi represjami wobec narodu irańskiego od czasu rewolucji 1979 roku” .
• Amnesty International udokumentowała co najmniej 39 egzekucji politycznych i powszechne, arbitralne aresztowania do połowy 2026 roku .