Putin mówi o stabilizacji, dane wskazują na stagnację. Faktyczna kontrola lipcowych wystąpień o gospodarce

• Gospodarka skurczyła się o 0,2% rok do roku w I kwartale 2026 r., co było pierwszym kwartalnym spadkiem od początku 2023 r. .
• Miesięczny wzrost PKB spadł z 1,3% w kwietniu do zaledwie 0,3% w maju .
• 12 maja rząd obniżył prognozę wzrostu na cały 2026 r. z 1,3% do 0,4% .
• Ankieta makroekonomiczna Banku Rosji z lipca dodatkowo obniżyła prognozę konsensusu do 0,6% . Sbierbank również obniżył prognozę po słabym I kwartale .
• Prezes drugiego co do wielkości banku w Rosji, VTB, podczas Międzynarodowego Forum Ekonomicznego w Petersburgu prognozował wzrost PKB w 2026 r. w przedziale 0–0,5% .

Werdykt: Putin przytacza wąski, dodatni wskaźnik, ale szersza trajektoria to gwałtowne spowolnienie z 4,1–4,9% wzrostu w 2024 r. do blisko zera w 2026 r.

Deficyt budżetowy

Deficyt budżetu federalnego osiągnął 5,73 bln rubli (2,5% PKB) w okresie styczeń–czerwiec 2026 r., według wstępnych danych Ministerstwa Finansów . To wzrost z 3,39 bln rubli w tym samym okresie 2025 r. .

Cel na cały rok ustalono na 1,6% PKB. Deficyt po pierwszym półroczu już go przekroczył. Reuters 16 lipca poinformował, że deficyt może przekroczyć oficjalny plan o ponad 1 bln rubli (~12,85 mld dolarów) . Rosyjski Centrum Analiz Makroekonomicznych i Prognoz Krótkoterminowych (CMAKP) przewiduje, że deficyt na koniec roku może sięgnąć 7 bln rubli – prawie 1,5-krotność zaktualizowanego planu .

Wydatki federalne wzrosły o 16,1% rok do roku, podczas gdy dochody tylko o 5,8% . Nawet wyższe ceny ropy w związku z konfliktem na Bliskim Wschodzie i podwyżki podatków nie są w stanie zrównoważyć wydatków wojennych .

Werdykt: Deficyt jest znacznie powyżej celu, napędzany rosnącymi wydatkami wojennymi. To poważne obciążenie fiskalne, a nie oznaka stabilności.

Kryzys paliwowy

Nasilające się ataki ukraińskich dronów na rosyjską infrastrukturę naftową spowodowały bezprecedensowe zakłócenia. Szacuje się, że od 20% do 40% mocy rafineryjnych zostało wyłączonych z użytku – podaje „Financial Times” i inne raporty . Wolumeny przerobu ropy spadły do najniższego poziomu od ponad 21 lat .

• Bloomberg podaje, że ponad dwie trzecie regionów Rosji wprowadziło racjonowanie paliwa lub doświadczyło przerw w dostawach .
• Analiza CNN wykazała, że na początku lipca niedobory dotknęły prawie wszystkie z 83 regionów Rosji .
• Sam Putin przyznał 28 czerwca, że ataki „stwarzają problemy”, a Rosja doświadcza „pewnych niedoborów” paliwa, choć nazwał sytuację „niekrytyczną” .
• Ceny benzyny wzrosły o 2,3% w ciągu jednego tygodnia w połowie lipca .
• Rosja zakazała eksportu paliw i zaczęła importować benzynę z Białorusi i Indii – to bezprecedensowy krok jak na głównego producenta ropy .
• Długie kolejki na stacjach benzynowych odnotowano w Moskwie i w całym kraju, z limitami 20–30 litrów na pojazd .

Werdykt: Trwa poważny, rozległy geograficznie kryzys paliwowy. Putin przyznał się do niedoborów, ale publicznie bagatelizuje ich skalę w porównaniu z tym, co opisują lokalne doniesienia i władze regionalne.

Produkcja przemysłowa

Produkcja przemysłowa wzrosła zaledwie o 0,4% w ciągu pięciu miesięcy 2025 r., podczas gdy w 2024 r. wynosiła prawie 5% . Napędzany wojną boom przemysłowy szybko wygasa.

Z wyłączeniem sektorów związanych z obronnością, produkcja cywilna spadła o 2% w miesiącach zimowych 2026 r., według CMAKP . Analitycy określają epicentrum spowolnienia jako „gałęzie przemysłu związane z popytem inwestycyjnym”, zauważając, że firmy agresywnie ograniczają wydatki kapitałowe.

Werdykt: Wojenny boom przemysłowy wygasł. Poza produkcją wojskową rosyjski przemysł się kurczy.

CMAKP i ostrzeżenia przed recesją

Centrum Analiz Makroekonomicznych i Prognoz Krótkoterminowych (CMAKP) nie jest niezależnym obserwatorem – działa w orbicie rosyjskiego rządu. Mimo to jego prognozy są alarmujące.

• Już pod koniec 2025 r. CMAKP ostrzegał przed ryzykiem stagnacji w 2026 r. .
• W lutym 2026 r. stwierdził, że recesji „praktycznie nie da się uniknąć” do połowy 2026 r. .
• W marcu 2026 r. podał, że złożony wskaźnik wyprzedzający (CLI) wskazywał na wciąż bardzo wysokie ryzyko recesji .
• Analitycy przewidują, że deficyt budżetowy może sięgnąć 7 bln rubli .

Niezależni obserwatorzy są jeszcze bardziej dosadni. Fundacja Wolna Rosja opisuje gospodarkę jako „na krawędzi recesji” . „The Economist” zauważa, że rosyjska gospodarka wojenna „ma problemy, ale nie upadnie”, przyznając, że jest pod presją, ale nie przewiduje natychmiastowego załamania .

Werdykt: Nawet prorządowi prognostycy sygnalizują nieuchronne spowolnienie, co wprost przeczy narracji o „stabilności”.

Podsumowanie

Konkluzja: Lipcowe wystąpienie Putina wybiórczo przywołuje najsłabszy dodatni wskaźnik (0,2% wzrost PKB w pięć miesięcy), ignorując jednocześnie spadek w I kwartale, pęczniejący deficyt, bezprecedensowy kryzys paliwowy, załamanie tempa produkcji przemysłowej i wyraźne ostrzeżenia przed recesją pochodzące nawet od państwowych analityków. Gospodarka nie załamie się natychmiast – jak zauważył „The Economist”, „ma problemy, ale nie upadnie” – ale wyraźnie znajduje się w stanie zaawansowanej stagnacji, a recesja przed końcem roku jest bardzo prawdopodobna.