Zasadnicze zastrzeżenie: te 2,1 miliarda dolarów nie obejmuje ładunku naukowego SkyFall. NASA nie opublikowała oddzielnego kosztorysu dla trzech helikopterów klasy Ingenuity, a badacze Marsa ostrzegają, że nieuwzględniony w budżecie ładunek może dodatkowo obciążyć budżet naukowy agencji.
Szczegółowy, pozycyjny „czteroletni plan wydatków” dla SR-1 Freedom na lata budżetowe 2026–2029 nie został opublikowany przez NASA. Jednak dokument wysłany do Kongresu, do którego dotarł Politico, przedstawia następujący roczny profil wydatków:
Finansowanie będzie pochodzić z przesunięcia środków w projekcie budżetu na rok 2027 oraz z wcześniejszych alokacji – w tym pieniędzy pierwotnie przeznaczonych na program Lunar Gateway. Komisja Środków Izby Reprezentantów w raporcie CJS na rok 2027 zarekomendowała 50 mln USD na rozwój napędu jądrowo-elektrycznego, w tym 10 mln USD bezpośrednio na SR-1 Freedom. Mimo tych sygnałów nie opublikowano jeszcze jednego, kompleksowego dokumentu NASA przedstawiającego pełne czteroletnie ramy wydatków.
Zastrzeżenie: Dane budżetowe są wciąż fragmentaryczne. Żadne pojedyncze źródło nie pokazuje jeszcze kompletnej, zatwierdzonej ścieżki wydatków na cztery lata.
Reaktor to >20 kWe, zamknięty obieg Braytona, zasilany wysoko wzbogaconym uranem (HALEU) i dwutlenkiem uranu, zamknięty w osłonie z węglika boru. Będzie zapewniał powolny, stały napęd – a nie szybki sprint – z jednorocznym okresem eksploatacji i dotarciem na Marsa mniej więcej rok po starcie.
Statek wykorzystuje ponownie element zasilania i napędu (PPE) pierwotnie zbudowany dla Lunar Gateway przez firmę Lanteris Space Systems. To ponowne wykorzystanie jest kluczowe dla strategii NASA, która ma na celu utrzymanie niskich kosztów i dotrzymanie terminu 2028 roku. PPE zawiera silniki Halla i został już zbudowany i przetestowany przed depriorytetyzacją programu Gateway.
Start zaplanowano na grudzień 2028 roku, w oknie transferowym na Marsa.
Często pojawia się błędne przekonanie, że ładunek naukowy SkyFall został wykluczony z misji. Nie potwierdzają tego dowody. Oficjalna strona misji NASA głosi: „Statek kosmiczny Space Reactor-1 Freedom zademonstruje napęd jądrowo-elektryczny i dostarczy SkyFall na Czerwoną Planetę. SkyFall rozmieszcza trzy marsjańskie helikoptery, będące ewolucją dziedzictwa NASA Ingenuity Mars Helicopter.” Dokument NASA z lipca 2026 roku również wymienia SkyFall jako kluczowy cel misji: „SKYFALL: Marsjańskie helikoptery – stosując śmiałe rozmieszczenie w powietrzu, SkyFall dostarczy zespół nowej generacji helikopterów marsjańskich.”
Z 2,1 miliarda dolarów wyłączone jest finansowanie SkyFall – koszt trzech helikopterów znajduje się poza głównym budżetem statku. Stwarza to dodatkowe, nieokreślone ilościowo zapotrzebowanie na środki, które nie zostało publicznie rozwiązane.
W kwietniu 2026 roku Biuro Polityki Naukowej i Technologicznej Białego Domu wydało Narodową Inicjatywę na rzecz Amerykańskiej Energii Jądrowej w Kosmosie, określającą międzyagencyjną koordynację między NASA, Departamentem Obrony (DoD) i Departamentem Energii (DOE) w zakresie rozwoju kosmicznej energii jądrowej i napędu. SR-1 Freedom jest flagowym przedsięwzięciem demonstrującym tę inicjatywę, której celem jest uzyskanie operacyjnych zdolności w zakresie kosmicznej energii jądrowej w perspektywie 2030 roku.
Proponowany budżet administracji Trumpa na rok 2027 zakładał 18,8 mld USD dla NASA – czyli 5,6 mld USD cięcia – i miał zredukować Dyrektoriat Misji Naukowych NASA z 7,25 mld USD do 3,9 mld USD (cięcie o około 47%). Kongres jednak wielokrotnie odrzucał te cięcia:
Tak więc, chociaż cięcie z 7,25 mld USD do 3,9 mld USD jest realną propozycją administracji, nie zostało ono wprowadzone w życie i spotyka się z silnym, dwupartyjnym sprzeciwem w Kongresie. Ryzyko polega na tym, że koszty SR-1 Freedom, plus nieuwzględniony w budżecie koszt SkyFall, mogą wywrzeć presję na portfel naukowy NASA, jeśli ogólne finansowanie agencji w przyszłości się skurczy.
| Twierdzenie | Status |
|---|---|
| Kosztorys 2,1 mld USD | Potwierdzony – ale wstępny i nie obejmuje SkyFall |
| Czteroletni plan wydatków | Niedostępny publicznie w szczegółach |
| Reaktor >20 kWe, ponowne wykorzystanie PPE Gateway, start w grudniu 2028, roczny przelot | Potwierdzone przez wiele źródeł NASA i niezależnych |
| SkyFall wykluczony z misji | Fałsz – SkyFall jest częścią misji; jego finansowanie jest wyłączone z 2,1 mld USD |
| Inicjatywa Białego Domu na rzecz energii jądrowej w kosmosie | Potwierdzona – Inicjatywa Narodowa z kwietnia 2026 |
| Cięcie budżetu nauki z 7,25 mld do 3,9 mld | Proponowane, ale nie wprowadzone w życie – Kongres odrzucił cięcia w budżetach na rok 2026 i 2027 |
SR-1 Freedom to niezwykłe inżynieryjne i programowe ryzyko: wykorzystaj istniejący sprzęt, przyjmij nowatorski układ napędowy i wystartuj w agresywnym harmonogramie, jednocześnie działając w niestabilnym środowisku budżetowym. Jego sukces lub porażka ukształtują przyszłość napędu jądrowego w kosmosie na dziesięciolecia.