Bitcoin BIP-110: Dlaczego Saylor i Adam Back połączyli siły przeciwko kontrowersyjnemu soft forkowi

Co zakładał BIP-110?

BIP-110, formalnie zatytułowany „Tymczasowy soft fork redukujący dane” (Reduced Data Temporary Softfork), był proponowanym rocznym ograniczeniem na poziomie konsensusu, dotyczącym danych niezwiązanych z płatnościami w transakcjach Bitcoin . Jego autorem był anonimowy deweloper posługujący się pseudonimem Dathon Ohm, a promowany był przez klienta Bitcoin Knots. Propozycja celowała w inskrypcje Ordinals, tokeny BRC-20, Runes oraz zbyt duże ładunki OP_RETURN – czyli zastosowania, które wykorzystują blockchain głównie do przechowywania danych, a nie do przesyłania wartości .

Główne zasady techniczne:

• Nowe wyjścia transakcji (outputy) ograniczone do 34 bajtów (z wyjątkiem OP_RETURN)
• Wyjścia OP_RETURN ograniczone do 83 bajtów
• Ograniczenia w przesyłaniu danych (data push), aby uniemożliwić przechowywanie danych w stylu inskrypcji

Zasady miały wygasnąć automatycznie po około 52 416 blokach (mniej więcej rok), chyba że zostałyby przedłużone późniejszą zmianą konsensusu . Do aktywacji wymagane było 55% mocy obliczeniowej (hashrate) górników – znacznie niższy próg niż około 95%, który był wymagany przy poprzednich głównych aktualizacjach Bitcoina .

Michael Saylor: „Lek jest gorszy niż choroba”

Saylor, którego firma Strategy (dawniej MicroStrategy) jest największym publicznie notowanym posiadaczem Bitcoina, opublikował obszerny dokument zatytułowany „110 powodów, dla których BIP-110 to zły pomysł” i nazwał propozycję iatrogeniczną – terminem medycznym oznaczającym, że leczenie jest gorsze niż choroba .

Jego główne argumenty obejmowały:

• Naruszenie neutralności Bitcoina: Saylor argumentował, że zmiana zasad konsensusu w celu ograniczenia obecnie ważnych, płacących opłaty transakcji naruszyłaby neutralną i pozawoleną (permissionless) warstwę podstawową Bitcoina . „Bitcoin nie potrzebuje strażników czystości; potrzebuje strażników neutralności” – napisał .
• Niebezpieczny precedens: Przekształcenie sporu o treść (dotyczącego Ordinals i „spamu”) w zmianę na poziomie protokołu, jak ostrzegał, tworzy precedens o wiele bardziej szkodliwy niż sam spam . „Istnieje 110 rzeczy bardziej niebezpiecznych dla Bitcoina niż spam” – oświadczył Saylor w poście z 11 lipca na X .
• Ryzyko dla konsensusu i sieci: Soft fork unieważniłby niektóre bloki dla zaktualizowanych węzłów, grożąc rozłamem sieci i wprowadzając nowe, słabo poznane ryzyka konsensusu .
• Istnieją alternatywy rynkowe: Saylor argumentował, że opłaty, polityka przekaźników (relay policies) i polityka górników – a nie zmiany konsensusu – są właściwymi narzędziami do zarządzania niechcianymi transakcjami .
• Brak wymiernych dowodów: Zakwestionował, czy BIP-110 dostarcza wymiernych dowodów na poprawę decentralizacji lub rynku opłat .
• Równia pochyła: Jeśli protokół zostanie zmieniony, aby ograniczyć jedną klasę transakcji, otwiera to drzwi do ograniczania innych .

Saylor zauważył również, że BIP-110 nie usuwa żadnych znanych krytycznych błędów ani usterek konsensusu, takich jak inflacja, walidacja podpisów czy podwójne wydawanie – zamiast tego dotyczył tego, co nazwał „sporną zewnętrznością” (contested externality) .

Adam Back: „Stanowczo odrzucony” i „technicznie wadliwy”

Adam Back, kryptograf, którego system proof-of-work Hashcash jest cytowany w białej księdze Bitcoina i który od dawna jest strażnikiem cypherpunkowego etosu Bitcoina, był równie stanowczy w swoim sprzeciwie .

Kluczowe krytyczne uwagi Backa:

• Błędy techniczne: Back określił BIP-110 jako „technicznie wadliwy” i stwierdził, że „nie działa” – brakuje mu zarówno konsensusu technicznego, jak i ekosystemowego . Porównał go niekorzystnie do SegWit, który, jak zauważył, miał obie formy konsensusu .
• Naruszenie etosu cypherpunk: Nazwał propozycję „misją kontrolowania innych ludzi”, argumentując, że decentralizacja Bitcoina oznacza, że „nie można narzucać swoich poglądów innym”, a brak pozwoleń (permissionlessness) jest fundamentalny dla projektu Bitcoina .
• Znikome poparcie: Według stanu na 18 lipca 2026 roku Back zauważył, że sygnalizacja górników wynosiła zaledwie 0,86% wobec progu aktywacji wynoszącego 55% . Przewidział, że fork utknie w miejscu w ciągu kilku tygodni od obowiązkowej sygnalizacji wokół bloku 961 632 .
• Ryzyko rozłamu na mniejszościową gałąź: Back ostrzegł, że wymuszenie aktywacji może doprowadzić do powstania łańcucha mniejszościowego o niskim hashrate, a nie powszechnie akceptowanej aktualizacji, tworząc trwały rozłam podobny do Bitcoin Cash czy Bitcoin SV .
• Ograniczenia do obejścia: Argumentował, że ograniczenia można obejść, podczas gdy „szkody dla innowacji” są trwałe – co oznacza, że propozycja stłamsi legalny rozwój, nie powstrzymując skutecznie zdeterminowanych spamowiczów .
• Szkody regulacyjne i reputacyjne: Back ostrzegł, że BIP-110 może zaprosić presję regulacyjną i zaszkodzić reputacji Bitcoina jako neutralnego, opornego na cenzurę magazynu wartości .
• Fałszywe roszczenia dotyczące Satošiego: Odrzucił twierdzenia, jakoby Satoshi Nakamoto poparłby BIP-110, jako bezpodstawne .

W bezpośredniej ocenie Back stwierdził, że propozycja „jest ignorowana, ponieważ jest głupim pomysłem” i że nie potrzeba żadnej konspiracji, aby wyjaśnić brak jej poparcia .

Inni wybitni przeciwnicy

Do Saylora i Backa dołączyły inne znane postacie Bitcoina, w tym Jameson Lopp (CTO Casa) i Wang Chun (współzałożyciel F2Pool), którzy również wskazywali na zagrożenia dla neutralności, ryzyko cenzury i niebezpieczeństwo rozłamów łańcucha .

Kontekst historyczny: eksplozja Ordinals

Debata ma swoje korzenie w eksplozji inskrypcji Ordinals i tokenów BRC-20, która rozpoczęła się na początku 2023 roku. Zwolennicy BIP-110 argumentowali, że te pozafinansowe zastosowania zaśmiecają bloki danymi „spamowymi”, podnoszą koszty prowadzenia węzła i wypaczają zachęty górników z dala od celu Bitcoina, jakim jest sieć monetarna . Przeciwnicy – w tym Saylor i Back – odpowiadali, że właściwą reakcją na niechcianą aktywność są czynniki ekonomiczne (opłaty, polityka przekaźników), a nie zmiana zasad konsensusu .

Oś czasu i obecny status

• Październik 2025: Rozpoczęto publiczną dyskusję na temat BIP-110 na liście mailingowej deweloperów Bitcoina . Wkrótce potem przedstawiono formalny projekt.
• Styczeń 2026: Odnotowano wczesne wsparcie ze strony 583 węzłów .
• Czerwiec 2026: Rozpoczęła się sygnalizacja. Mniej niż 1% mocy hashrate poparło propozycję wobec progu aktywacji wynoszącego 55% . Back nazwał ją „technicznie wadliwą” 8 czerwca .
• Lipiec 2026: Saylor opublikował swój esej „110 powodów” 19 lipca . W lipcu zarówno Saylor, jak i Back wielokrotnie wydawali publiczne oświadczenia sprzeciwiające się forkowi .
• Obecnie (lipiec 2026): Propozycja zbliża się do okna aktywacyjnego na początku sierpnia przy niewystarczającym poparciu. Back ogłosił, że Bitcoin „stanowczo odrzucił” BIP-110 i że główna sieć Bitcoin raczej nie przyjmie zmian . Propozycja wygaśnie automatycznie rok po planowanej aktywacji, jeśli nie zostanie przyjęta .

Szerszy obraz

Debata wokół BIP-110 stanowi moment przełomowy w zarządzaniu Bitcoinem. Zarówno Saylor, jak i Back – pomimo swoich diametralnie różnych ról (dyrektor korporacyjnego skarbca i cypherpunkowy deweloper) – zgodzili się co do fundamentalnej zasady: zmiana zasad konsensusu w celu kontrolowania treści transakcji stanowi większe zagrożenie dla długoterminowej wiarygodności Bitcoina niż same transakcje. Jak ujął to Saylor, pytanie brzmi: „czy transakcje, które są ważne i płatne zgodnie z obowiązującymi zasadami, powinny być blokowane na poziomie konsensusu” . Odpowiedź sieci, jak dotąd, brzmi: nie.