Current AI chce zbudować „World Wide Web sztucznej inteligencji”

Organizację założył Martin Tisné. Od stycznia 2026 roku jej dyrektorką generalną jest Ayah Bdeir — wcześniej związana ze strategią AI w Mozilli i założycielka firmy littleBits . Current AI chce stworzyć coś w rodzaju „World Wide Web sztucznej inteligencji”: bezpłatną, otwartą i współzarządzaną społecznościowo alternatywę dla zamkniętych systemów rozwijanych przez OpenAI, Google czy Anthropic .

AI jako dobro publiczne, nie prywatny towar

Current AI kwestionuje dominujący dziś model rozwoju AI. Organizacja wskazuje, że większość systemów kontroluje niewielka grupa prywatnych firm. To z kolei budzi obawy państw o suwerenność technologiczną i uzależnia miliony użytkowników od decyzji biznesowych lub zmian geopolitycznych .

W odpowiedzi Current AI chce budować technologiczną infrastrukturę, która będzie otwarta, publiczna i rozliczalna przed społecznościami, a nie tylko przed udziałowcami. Jej podejście opiera się na trzech filarach:

• Lokalne dane i zgoda społeczności: dane mają pozostawać na urządzeniu albo w obrębie danej społeczności, zamiast trafiać do scentralizowanych baz. Społeczności powinny móc wstrzymać lub zmienić sposób wykorzystywania danych na każdym etapie .
• Pierwszeństwo dla pomijanych grup: organizacja chce wspierać języki, kultury i regiony ignorowane przez komercyjny rynek AI. Liczyć ma się dostępność i użyteczność, a nie wyłącznie rozmiar modelu .
• Otwarty kod i projekty: narzędzia, modele oraz projekty sprzętu mają być publicznie dostępne, aby inni mogli je rozwijać, kontrolować i dostosowywać do własnych potrzeb .

„To nie są inwestorzy, tylko fundatorzy” — powiedziała Bdeir serwisowi TechCrunch, podkreślając, że przekazane środki nie dają finansującym udziałów ani bezpośredniej kontroli nad organizacją .

Ponad 400 mln dolarów na start i cel 2,5 mld dolarów

Start Current AI wsparło początkowe finansowanie w wysokości około 400 mln dolarów. Około 100 mln dolarów pochodziło od rządu Francji. Do inicjatywy dołączyły również Ford Foundation, John D. and Catherine T. MacArthur Foundation, Google DeepMind, Salesforce, Patrick J. McGovern Foundation oraz AI Collaborative, związana z działalnością filantropijną założyciela eBay, Pierre’a Omidyara .

Ambicje są jednak znacznie większe. Current AI chce zebrać 2,5 mld dolarów w ciągu pięciu lat od rządów, fundacji i partnerów z sektora prywatnego . Wsparcie zasygnalizowało już dziesięć państw: Finlandia, Francja, Niemcy, Chile, Indie, Kenia, Maroko, Nigeria, Słowenia i Szwajcaria .

Od Kenii po brazylijską Amazonię: projekty wychodzą poza deklaracje

W ciągu niespełna 18 miesięcy Current AI przeszła od koncepcji do pierwszych wdrożeń. Najważniejsze projekty obejmują:

Alpha Chat — otwartą platformę konwersacyjną

W lipcu 2026 roku, podczas AI for Good Summit w Genewie, uruchomiono Alpha Chat — otwartą platformę do rozmów z AI. Została zbudowana w zaledwie siedem tygodni przez konsorcjum dziesięciu organizacji, w tym Hugging Face, Mozillę i MIT Media Lab .

Platforma ma modułową konstrukcję. Niezależni twórcy mogą dodawać do niej modele językowe, protokoły bezpieczeństwa oraz zasoby obliczeniowe, zamiast korzystać z jednego zamkniętego ekosystemu.

Współpraca z Sakana AI — narzędzia dla języka japońskiego

Current AI współpracuje z tokijską firmą Sakana AI, której założyciel Ren Ito figuruje jako „Champion” organizacji. Partnerzy rozwijają otwarte ramy AI dostosowane do języka i kontekstu kulturowego Japonii. Rozwiązania mają być przydatne także społecznościom z Globalnego Południa .

Suno Sutra — offline’owa AI dla Indii

Podczas India AI Summit w lutym 2026 roku Current AI wraz z Bhashini, rządową jednostką Indii zajmującą się technologiami językowymi, zaprezentowała Suno Sutra — kieszonkowe urządzenie działające całkowicie offline .

Sprzęt obsługuje 22 języki indyjskie i nie wymaga połączenia z internetem. Jego projekt został udostępniony na otwartej licencji, co ma ułatwić dalsze modyfikacje i lokalną produkcję .

3,2 mln dolarów grantów dla projektów w czterech regionach

W czerwcu 2026 roku Current AI przeznaczyła 3,2 mln dolarów na granty dla czterech organizacji :

Open Source AI Gap Map

W lipcu 2026 roku organizacja opublikowała Open Source AI Gap Map v0.1 — mapę luk w otwartym ekosystemie AI. Przeanalizowano w niej ponad 24 626 projektów open source, aby wskazać obszary wymagające rozwoju i ułatwić koordynację inicjatyw służących interesowi publicznemu .

Dane udostępniono na licencji MIT, dzięki czemu mogą z nich korzystać badacze, twórcy i inne organizacje .

Próba stworzenia nowego modelu zarządzania AI

Current AI nie jest po prostu kolejną fundacją rozdającą granty. To test tego, czy sztuczna inteligencja rozwijana w interesie publicznym może działać na dużą skalę. Model organizacji łączy partnerstwo publiczno-prywatne z filantropijnym finansowaniem i ma ograniczać ryzyko przejęcia kontroli zarówno przez wielkie korporacje, jak i przez pojedyncze państwa .

Szybkie uruchamianie kolejnych projektów sugeruje, że istnieje zapotrzebowanie na otwartą, lokalną i współtworzoną przez społeczności alternatywę dla AI Big Techu. Nie wiadomo jeszcze, czy Current AI zrealizuje cel pozyskania 2,5 mld dolarów i czy jej rozwiązania dorównają możliwościami produktom komercyjnym. Kierunek jest jednak wyraźny.

W skrócie: Current AI zakłada, że najlepszym sposobem, by sztuczna inteligencja służyła wszystkim, jest umożliwienie wszystkim jej współtworzenia, posiadania i rozliczania.