Szok naftowy spotyka się z rachunkiem za AI: Jak konflikt USA–Iran i wyprzedaż półprzewodników zmieniają globalne rynki

Konflikt USA–Iran oraz masowa wyprzedaż akcji spółek półprzewodnikowych tworzą dwa skumulowane wstrząsy makroekonomiczne dla globalnych rynków. Podwyżka cen ropy napędzana przez obawy o podaż zderza się z wyprzedażą w sektorze technologicznym, która wynika z sceptycyzmu wobec popytu na sztuczną inteligencję (AI). Skutek? Spadek azjatyckich indeksów giełdowych, rosnące oczekiwania inflacyjne zastój w polityce Rezerwy Federalnej (Fed) – i to wszystko tuż przed publikacją kluczowych wyników kwartalnych gigantów technologicznych.

Cena ropy naftowej: Huśtawka nastrojów wokół Cieśniny Ormuz

Rynek ropy targany jest naprzemiennymi falami strachu – raz o przerwanie dostaw, raz o zniszczenie popytu. Po tym, jak prezydent Trump ogłosił, że zawieszenie broni jest „skończone” i 7–8 lipca USA przeprowadziły nowe ataki na cele w Iranie, Brent podskoczył o około 6,6%, do 79,07 dolara za baryłkę. Powróciło ryzyko, że Iran zablokuje przepływ tankowców przez Cieśninę Ormuz . W wyniku wymiany ciosów do 12–13 lipca Brent przekroczył 83 dolary – był to jednodniowy skok o 9%, a cena znalazła się 15% powyżej poziomu sprzed wojny, który wynosił około 70 dolarów .

Szybko pojawiła się jednak presja ze strony popytu. 9 lipca ropa spadła o 2,2% – obawy inflacyjne skłoniły inwestorów do wyceniania niższego globalnego zapotrzebowania, nawet przy utrzymujących się ograniczeniach dostaw z Cieśniny Ormuz . W tygodniu 17 lipca ropa była na dobrej drodze do najostrzejszego tygodniowego wzrostu od trzech miesięcy, gdy ceny poszły w górę o ponad 11% w skali tygodnia, a to za sprawą ponownego zaognienia konfliktu na Bliskim Wschodzie .

Kluczowy wniosek: Cena Brent oscyluje między około 72 a 83 dolarami, co jest wynikiem zmiennych obaw o przerwanie dostaw i obaw o zniszczenie popytu. Taka dynamika prawdopodobnie się utrzyma, dopóki żegluga przez Ormuz pozostaje zagrożona.

Wyprzedaż półprzewodników: Rozliczenie z przewartościowaniem AI

Indeks półprzewodników Philadelphia (SOX) przeżył na początku lipca najgorszą dwudniową wyprzedaż od miesiąca, spadając o 6,7% po historycznym rajdzie w II kwartale, który przyniósł 88% wzrostu . Fundusze hedgingowe sprzedawały akcje spółek z branży technologicznej – głównie sprzętu komputerowego – już czwarty tydzień z rzędu, przed sezonem wyników . Impulsem do przeceny były: sygnał o dyscyplinie wydatkowej od Mety, wiadomości o chińskim układzie AI DeepSeek oraz szersza rotacja kapitału z akcji związanych ze sztuczną inteligencją, spowodowana obawami o wycenę . W połowie lipca wyprzedaż pogłębiła się: SOX zanotował najgorszy tygodniowy spadek od ponad roku, a kontrakty terminowe na Nasdaq i S&P 500 straciły odpowiednio 2% i 1% 17 lipca .

Kluczowy wniosek: Wyprzedaż w sektorze półprzewodników jest zjawiskiem zasadniczo odrębnym od szoku naftowego – wynika ze sceptycyzmu co do wydatków na AI i ograniczania ryzyka przez fundusze hedgingowe – ale oba wstrząsy nakładają się w czasie, wzmacniając globalne nastroje risk-off.

Azjatyckie indeksy giełdowe: Podwójny cios z dwóch stron

Rynki azjatyckie, szczególnie te zdominowane przez eksporterów pamięci, ucierpiały najmocniej. Południowokoreański KOSPI runął o 7,9% 2 lipca; kolejny spadek o około 9% 13 lipca uruchomił korektę techniczną (circuit breaker) . Samsung stracił 9,1%, a SK Hynix – 14,5% podczas pojedynczych sesji . Japoński Nikkei 225 spadł o ponad 2 200 punktów (około 2,8%) 16 lipca, ciągnięty w dół przez akcje spółek powiązanych z półprzewodnikami . KOSDAQ spadł poniżej 800 punktów w ciągu sesji 13 lipca .

Rosnące ceny ropy i powrót działań wojennych w rejonie Zatoki Perskiej dodały kolejną warstwę presji, ponieważ wyższe koszty energii to bezpośredni podatek dla azjatyckich gospodarek będących importerami netto ropy .

Kluczowy wniosek: Azjatyckie indeksy technologiczne znajdują się pod podwójną presją: obniżanie wycen akcji spółek półprzewodnikowych w wyniku rotacji z AI plus kompresja marż z powodu wysokich cen ropy.

Oczekiwania inflacyjne: „Niepewność w Ormuzie utrzymuje świat w inflacyjnym zawieszeniu”

Inflacja CPI za czerwiec, mierzona jeszcze w czasie krótkotrwałego zawieszenia broni, okazała się umiarkowana, ale wznowienie konfliktu ponownie rozbudziło obawy . Ceny benzyny są już o około 70 centów wyższe niż przed rokiem . W notatce opublikowanej w niedzielę bank Goldman Sachs stwierdził, że ropa po 78 dolarów za baryłkę (czyli zauważalnie powyżej przedwojennego poziomu 70 dolarów) ma bezpośredni wpływ na oczekiwania inflacyjne i ścieżkę stóp procentowych Fed . Długoterminowe oczekiwania inflacyjne utrzymywały się w ryzach do początku lipca, ale rosną obawy konsumentów; analitycy ostrzegają, że przedłużający się konflikt może wywołać znacznie silniejszą reakcję . Reuters określił obecną sytuację jako „inflacyjne zawieszenie” – banki centralne mają ograniczone pole manewru w obliczu zbliżających się posiedzeń polityki pieniężnej w ciągu najbliższych dwóch tygodni .

Kluczowy wniosek: Skok cen ropy przekłada się na ceny benzyny i krótkoterminowe oczekiwania inflacyjne, ale rynek obligacji nie dokonał jeszcze pełnej rewizji długoterminowych oczekiwań w górę – to może się zmienić, jeśli konflikt się przedłuży.

Polityka stóp procentowych Fed: Wstrzymanie, z jastrzębim nastawieniem

Fed utrzymał stopy na poziomie 3,5%–3,75% w marcu i od tego czasu nie zmienił ich, ponieważ konflikt z Iranem wywołał obawy inflacyjne . Pod koniec czerwca kontrakty terminowe wyceniały niemal dwie podwyżki stóp procentowych w ciągu najbliższych 12 miesięcy, co wynikało z podwyższonych odczytów inflacji i jastrzębiego posiedzenia FOMC – nawet tymczasowe zawieszenie broni tego nie zmieniło . Z marcowych minut Fed wynikało, że obniżka stóp nie była w pełni wyceniana na rynku terminowym aż do grudnia 2026 r. . Nieoczekiwanie niska inflacja CPI za czerwiec, opublikowana 16 lipca, spowodowała, że rynek wycenił lipcową podwyżkę stóp, a dolar spadł do najniższego poziomu od miesiąca . Jednak wznowienie eskalacji na Bliskim Wschodzie „dodaje ryzyka wzrostu perspektyw inflacyjnych” . Fed stoi przed stagflacyjnym dylematem – podwyżka cen ropy spowodowana czynnikami podażowymi podbija inflację, podczas gdy wyprzedaż na giełdach i słabość sektora półprzewodników zagrażają wzrostowi gospodarczemu. To przemawia za cierpliwością, a nie obniżkami stóp i dokładnie tego oczekują rynki: bez zmian w lipcu, z możliwością podwyżek, jeśli inflacja napędzana ropą się utrzyma.

Kluczowy wniosek: Fed prawdopodobnie nie zmieni stóp na najbliższym posiedzeniu, ale balans ryzyka się przesunął. Przedłużający się skok cen ropy, który przeniknie do inflacji bazowej, zwiększyłby prawdopodobieństwo podwyżki, a nie obniżki – czyli dokładnie odwrotność tego, czego w czasie bessy oczekiwałyby rynki akcji.

Decydujący moment: Kluczowe wyniki kwartalne spółek technologicznych

Przed nami publikacja wyników największych amerykańskich spółek technologicznych i półprzewodnikowych. Zbieg trzech sił stwarza wyjątkowo wysokie ryzyko wydarzeń:

1. Przewartościowanie w sektorze półprzewodników – Fundusze hedgingowe już wyprzedawały akcje przez cztery tygodnie przed publikacją wyników , co oznacza, że poprzeczka pozytywnych niespodzianek jest wysoka.
2. Makroekonomiczny wiatr w oczy ze strony ropy/inflacji – Wyższe koszty energii kompresują marże producentów układów scalonych i operatorów centrów danych, a wyższe stopy procentowe (nawet groźba ich podwyżki) kompresują wskaźniki wyceny spółek technologicznych.
3. Narracja o wydatkach na AI – Wyprzedaż została wywołana sygnałem o dyscyplinie wydatkowej ze strony Mety; podczas telekonferencji wynikowych każda wzmianka o tym, że budowa infrastruktury AI przez hiperskalerów osiąga szczyt, będzie analizowana pod lupą. Jeśli prognozy rozczarują, wyprzedaż może się nasilić. Jeśli wydatki kapitałowe pozostaną solidne, możliwe jest odbicie.

Główna niewiadoma dotyczy tego, czy konflikt USA–Iran będzie eskalować, czy ustabilizuje się. Deeskalacja zmniejszyłaby presję na ceny ropy i inflację, potencjalnie pozwalając Fed na utrzymanie łagodniejszego nastawienia i umożliwiając odbicie akcji technologicznych. Kontynuowanie ataków i zakłócenia w Cieśninie Ormuz pogłębiłyby stagflacyjne zakleszczenie.