Konflikt w Cieśninie Ormuz a ceny paliw w Wietnamie: skok cen 16 lipca 2026 roku

Olej napędowy odnotował największy absolutny i procentowy wzrost: około 7,3% w porównaniu z poprzednim pułapem .

Rola Funduszu Stabilizacji Cen Paliw

Oba ministerstwa uruchomiły Fundusz BOG na dwa sposoby w tym okresie cenowym :

• Zawieszono wpłaty dla benzyny bioetanolowej (E5 i E10), oleju napędowego i oleju opałowego.
• Zatwierdzono wypłaty: 1500 VND/litr (0,06 USD) dla oleju napędowego i 500 VND/kg (0,02 USD) dla oleju opałowego. Nie przyznano dotacji dla żadnego rodzaju benzyny.

Te wypłaty bezpośrednio zmniejszyły przeniesienie międzynarodowego skoku cen na konsumentów detalicznych. Bez uruchomienia funduszu, olej napędowy i mazut podrożałyby jeszcze bardziej . Była to kontynuacja rządowej strategii priorytetowego traktowania zdolności do wypłat nad uzupełnianiem funduszu w okresie kryzysu w połowie 2026 roku .

Międzynarodowe skoki cen referencyjnych (9–16 lipca)

Wszystkie cztery kluczowe międzynarodowe ceny produktów rafinowanych gwałtownie wzrosły w okresie cenowym, a prym wiódł olej napędowy :

• Benzyna RON92 (mieszanki E5): wzrost o 5,35% do 100,03 USD/baryłkę
• Benzyna RON95 (mieszanki E10): wzrost o 6,39% do 103,69 USD/baryłkę
• Olej napędowy: wzrost o 17,03% do 136,28 USD/baryłkę
• Olej opałowy: wzrost o 13,55% do 486,37 USD/tonę metryczną

Podstawową przyczyną była eskalacja konfliktu między USA a Iranem o Cieśninę Ormuz. 7 lipca siły irańskie zaatakowały kilka tankowców w pobliżu cieśniny, w tym tankowiec LNG z Kataru i saudyjski supertankowiec . 8 lipca prezydent Trump uznał rozejm za „zakończony" i rozpoczął nowe ataki, co spowodowało skok cen ropy Brent o 5,2% do 78,02 USD/baryłkę . Do 13 lipca Brent osiągnął 79,26 USD/baryłkę w związku z kontynuacją działań wojennych . Nawet gdy ceny nieco spadły do 84,23 USD 16 lipca, wciąż utrzymywały się w pobliżu najwyższych poziomów od miesiąca . Wietnamscy urzędnicy formalnie wskazali „eskalację napięć między USA a Iranem, obawy dotyczące zakłóceń w Cieśninie Ormuz oraz konflikt Rosja–Ukraina" jako przyczyny krajowej korekty .

Porównanie z sąsiednimi krajami Azji Południowo-Wschodniej

Nowe ceny paliw w Wietnamie pozostały w środkowym i dolnym przedziale ASEAN, znacznie poniżej większości niedotowanych sąsiadów.

Dane TradingEconomics (czerwiec 2026) wskazywały średnią cenę benzyny w Wietnamie na poziomie 0,88 USD/litr . Porównania cen w ASEAN z marca–kwietnia 2026 roku konsekwentnie plasowały Wietnam poniżej Tajlandii, Filipin, Kambodży i Singapuru, ale powyżej Indonezji, Malezji i Brunei . Nowe ceny w Wietnamie z 16 lipca (~0,76–0,89 USD/litr) utrzymały go w umiarkowanym przedziale cenowym w regionie, a tańsze były tylko wysoko dotowane Brunei, Indonezja i Malezja .

Niedawna historia działań stabilizacyjnych dająca Wietnamowi przestrzeń do absorpcji wahań

Wietnam wszedł w kryzys lipca 2026 roku z dobrze wypracowanym zestawem instrumentów polityki, zgromadzonych w poprzednich miesiącach :

1. Fundusz Stabilizacji Cen Paliw (Fundusz BOG) – Aktywowany wielokrotnie od marca 2026 roku. Na początku marca rząd wykorzystał fundusz na poziomie 4000–5000 VND/litr, by ograniczyć skoki cen po początkowym zamknięciu Cieśniny Ormuz pod koniec lutego . W marcu fundusz wypłacał 4000 VND/litr za benzynę i 5000 VND/litr za olej napędowy .

2. Zaliczka w wysokości 8 bilionów VND z budżetu państwa – Pod koniec marca rząd przekazał 8 bilionów VND (303 miliony USD) z nadwyżki budżetu centralnego za 2025 rok na uzupełnienie Funduszu BOG, zapewniając mu głębokie rezerwy do wykorzystania . Pod koniec pierwszego kwartału fundusz wydał już 5418,5 miliarda VND (206 milionów USD), a jego pozostałe saldo wynosiło zaledwie 195,9 miliarda VND . Zaliczka była kluczowa dla zdolności funduszu do kontynuowania wypłat w połowie 2026 roku .

3. Elastyczność polityki podatkowej – 1 lipca rząd przywrócił podatek akcyzowy na benzynę (+1430 VND/litr za E10 RON95 i +1290 VND/litr za E5 RON92), pozostawiając bez zmian ceny oleju napędowego i oleju opałowego, co pokazuje selektywne zarządzanie podatkami .

4. Zawieszenie wpłat do funduszu – Przez całą połowę 2026 roku ministerstwa utrzymywały zawieszenie wpłat do funduszu dla większości rodzajów paliw, priorytetowo traktując zdolność do wypłat nad uzupełnianiem . Polityka ta sięga kwietnia 2026 roku, kiedy okólnik 19/2026/TT-BCT sformalizował mechanizm zaliczki i spłaty .

5. Poprzednie rundy obniżek cen – Pod koniec czerwca i na początku lipca Wietnam czterokrotnie obniżał ceny paliw, co stworzyło konsumencką i polityczną przestrzeń do podwyżki 16 lipca bez wywoływania paniki . Od końca czerwca do 9 lipca cena E5 RON92 spadła z około 20 126 VND/litr (18 czerwca) do 19 190 VND/litr (9 lipca), a olej napędowy z 23 534 VND/litr do 21 740 VND/litr, zanim nastąpił odwrót .

Te działania łącznie dały Wietnamowi przestrzeń fiskalną i polityczną, by zaabsorbować szok związany z Cieśniną Ormuz w lipcu 2026 roku bez uciekania się do nadzwyczajnych dotacji lub reglamentacji.

Kluczowy wniosek: Wietnam zaabsorbował lipcowy szok w Cieśninie Ormuz dzięki wypłatom z funduszu stabilizacyjnego skierowanym na olej napędowy i wcześniejszemu uzupełnieniu funduszu, utrzymując ceny detaliczne na umiarkowanym poziomie w ASEAN pomimo 17-procentowego wzrostu cen hurtowych oleju napędowego i utrzymującej się niepewności geopolitycznej.