Ceny gazu w Europie na 3-miesięcznym szczycie. Kryzys w Cieśninie Ormuz i puste magazyny grożą katastrofą

Ceny gazu ziemnego w Europie osiągnęły w połowie lipca 2026 r. najwyższy poziom od trzech miesięcy. To efekt niebezpiecznej zbieżności eskalacji militarnej w Cieśninie Ormuz, krytycznie niskiego stanu magazynów po mroźnej zimie oraz strukturalnej słabości globalnego rynku LNG. Kontrakt TTF osiągnął 15 lipca 2026 r. poziom 54,80 EUR/MWh – najwyższy od początku kwietnia . Poniżej wyjaśnienie, jak te czynniki się ze sobą łączą.

Odnowione starcia militarne USA–Iran i zakłócenia w Cieśninie Ormuz

Na początku lipca 2026 r. kruchy rozejm między USA a Iranem załamał się. 7 lipca Iran wystrzelił rakiety w kierunku statków handlowych przepływających przez Cieśninę Ormuz . USA odpowiedziały atakami na ponad 80 celów w Iranie, w tym systemy obrony powietrznej, radary przybrzeżne, rakiety przeciwokrętowe i ponad 60 małych łodzi Straży Rewolucyjnej . Iran uderzył rakietami i dronami w sojuszników USA oraz ogłosił zamknięcie cieśniny . Ruch przez cieśninę gwałtownie spadł , a poziom zagrożenia dla statków podniesiono do „poważnego" .

Benchmarkowy TTF skoczył o 3,35% w ciągu jednego dnia 13 lipca, a ceny znów wzrosły 7 lipca po pierwszej fali ataków na statki . Cieśnina pozostaje strefą sporną, a wymiana ognia trwała trzeci weekend z rzędu do 14 lipca .

Krytycznie niski stan magazynów gazu w Europie

Sroga zima 2025/2026 opróżniła europejskie magazyny znacznie bardziej niż zwykle. W połowie lipca 2026 r. stan magazynów UE wynosi około 51–52% pojemności roboczej – to około 15 punktów procentowych poniżej pięcioletniej normy sezonowej o tej porze roku . To najniższy poziom magazynów o tej porze lata od 15 lat . Aby osiągnąć unijny cel 90% do 1 listopada, Europa musi zatłoczyć około 39 punktów procentowych w około 108 dni – tempo, którego wstrzykiwania w połowie roku nie osiągają . Prognozy Wood Mackenzie wskazują, że Europa może wejść w zimę z magazynami wypełnionymi zaledwie w 76% – najniżej od 15 lat .

Niski stan magazynów tworzy ogromne, pilne zapotrzebowanie na ładunki LNG w czasie, gdy kryzys w Ormuzie zagraża ich dostawom.

Strukturalne słabości rynku LNG

Europa jest teraz prawie całkowicie uzależniona od LNG, aby uzupełnić magazyny po utracie większości rosyjskiego gazu rurociągowego. Globalny rynek LNG jest strukturalnie napięty: mroźna zima opróżniła również rezerwy Azji, a w 2026 r. uruchamiane są ograniczone moce skraplania . Nadchodzące unijne prawo dotyczące emisji metanu może dodatkowo ograniczyć długoterminową dostępność dostaw . Każde dłuższe zakłócenie w Ormuzie – przez który przepływa znaczna część globalnych dostaw LNG – bezpośrednio zdusi zdolność Europy do uzupełnienia magazynów przed zimą.

Jak te czynniki łączą się w kryzys

Cztery czynniki tworzą samonapędzającą się spiralę:

1. Zakłócenia w Ormuzie bezpośrednio zagrażają marginalnym ładunkom LNG, które Europa pilnie potrzebuje kupić.
2. Wyczerpujące się magazyny pozostawiają Europę bez bufora – każda utracona dostawa to trwała luka, której nie da się później uzupełnić.
3. Napięte globalne dostawy LNG oznaczają, że gdzie indziej jest niewiele wolnych ładunków; każde przekierowanie jest kosztowne i powolne.
4. Sygnał cenowy – europejskie ceny gazu są już o 48% wyższe niż rok temu – dodatkowo obciąża możliwości finansowe gospodarstw domowych i przemysłu, zwiększając ryzyko zniszczenia popytu lub interwencji rządowej.

Grupa Koordynacyjna ds. Gazu Komisji Europejskiej 1 lipca stwierdziła, że "nie ma bezpośrednich obaw" o bezpieczeństwo dostaw w UE, ale przyznała, że poziomy magazynów pozostają poniżej średniej sprzed kryzysu i potwierdziła, że osiągnięcie 80% będzie wystarczające – próg, który obecnie wydaje się niepewny . Prawdziwe ryzyko skrystalizuje się jesienią: jeśli magazyny nie osiągną odpowiedniego poziomu przed zimą, pełnoprawny kryzys dostaw na początku 2027 r. staje się realistycznym scenariuszem.