Nowy rozdział w batalii o miliardy: Sanofi pozywa Modernę i Pfizera

Walka o fundamentalną technologię stojącą za szczepionkami mRNA nabiera tempa wraz z pojawieniem się nowego, znaczącego gracza. W lipcu 2026 roku francuski koncern farmaceutyczny Sanofi, za pośrednictwem swojej amerykańskiej spółki zależnej Translate Bio, złożył dwa pozwy o naruszenie patentów przeciwko Modernie i Pfizerowi . Sprawy te stanowią kolejną, ważną warstwę w już i tak niezwykle złożonej, wartej wiele miliardów dolarów sieci sporów własności intelektualnej, która ogarnęła branżę szczepionek mRNA od czasu wprowadzenia pierwszych dawek na COVID-19.

W tym artykule wyjaśniamy szczegóły działań prawnych Sanofi, technologie i produkty, których dotyczą, oraz to, jak te pozwy wpisują się w szerszy, trwający konflikt o własność intelektualną w dziedzinie mRNA.

Pozwy Sanofi: nowy front otwarty w 2026 roku

14 lipca 2026 roku Sanofi oficjalnie włączyło się do walki patentowej mRNA. Skoncentrowana na mRNA spółka zależna Sanofi, Translate Bio, złożyła dwa oddzielne pozwy o naruszenie patentów w Sądzie Okręgowym Stanów Zjednoczonych dla Dystryktu New Jersey . Sprawy to:

• Translate Bio Inc. v. Moderna Inc. — nr 2:26-cv-08690
• Translate Bio Inc. v. Pfizer Inc. — nr 2:26-cv-08697

Co kluczowe, Sanofi zasygnalizowało strategię skoncentrowaną na rekompensacie finansowej, a nie na zakłócaniu rynku. Rzecznik firmy oświadczył, że Sanofi „domaga się słusznego wynagrodzenia za wykorzystanie opatentowanej przez siebie technologii” i nie dąży do zablokowania sprzedaży jakichkolwiek szczepionek . To podejście – dochodzenie odszkodowania bez wnioskowania o zakaz sprzedaży – jest zgodne ze strategią stosowaną przez innych powodów w tych sporach o wysoką stawkę .

Patenty i produkty w centrum sporu

Patenty, na które powołuje się Translate Bio

Sanofi twierdzi, że szczepionki Moderny i Pfizera/BioNTech naruszają do 10 patentów posiadanych przez Translate Bio . Patenty te nie obejmują samej sekwencji mRNA, ale raczej kluczowe technologie umożliwiające bezpieczne i skuteczne dostarczenie mRNA do komórek organizmu. Spory koncentrują się na dwóch kluczowych obszarach:

1. Składy i metody wytwarzania nanocząstek lipidowych (LNP): Patenty obejmują składy i metody produkcji LNP, czyli tłuszczowych nośników, które otaczają delikatne cząsteczki mRNA i transportują je do ludzkich komórek. Translate Bio posiada wiele patentów na określone procesy wytwarzania LNP, w tym enkapsulację przy niskim stężeniu cytrynianu, formułowanie w temperaturze otoczenia i techniki mieszania z wstępnie uformowanymi LNP . Jest to najbardziej sporny obszar w całym krajobrazie własności intelektualnej mRNA .

2. Technologie oczyszczania mRNA: Dodatkowe patenty w pozwie obejmują metody oczyszczania mRNA, co jest kluczowym etapem produkcji, który usuwa zanieczyszczenia i zapewnia bezpieczeństwo oraz skuteczność szczepionki .

Produkty oskarżone o naruszenie patentów

• Moderna: Pozew dotyczy trzech produktów Moderny: Spikevax (pierwotna szczepionka przeciw COVID-19), mNexspike (zaktualizowana szczepionka przeciw COVID-19) oraz mResvia (szczepionka przeciw RSV) .
• Pfizer: Pozew dotyczy szczepionki Pfizera przeciw COVID-19 Comirnaty (opracowanej wspólnie z BioNTech), która według Sanofi narusza osiem z dziesięciu patentów .

Czego żąda Sanofi: tantiemy i odszkodowania

W początkowych pozwach nie ujawniono publicznie żadnej konkretnej stawki tantiem ani kwoty finansowej . Sanofi podaje, że domaga się „słusznego wynagrodzenia” . Jednak potencjalne stawki finansowe są ogromne. Wymienione w pozwach szczepionki wygenerowały dziesiątki miliardów dolarów skumulowanych przychodów ze sprzedaży. Branżowa publikacja Life Sciences IP Review odnotowuje, że Sanofi domaga się odszkodowania od szczepionek „wartych miliardy” .

Pozwy mają na celu uzyskanie odszkodowania pieniężnego w postaci uzasadnionych tantiem, a nie nakazu zaprzestania sprzedaży, co jest powszechnym wzorcem w tych sporach .

Szersza wojna patentowa mRNA: krajobraz procesów sądowych

Pozwy Sanofi nie są odosobnionym wydarzeniem, ale najnowszą eskalacją w gęstej i wielojurysdykcyjnej wojnie o fundamentalną własność intelektualną mRNA i LNP. Każdy główny gracz – Moderna, Pfizer/BioNTech, Sanofi/Translate Bio, CureVac, Arbutus i Genevant – albo pozywa, albo jest pozwany, często jedno i drugie .

Oto harmonogram kluczowych sporów kształtujących ten krajobraz:

2022 – obecnie: Moderna vs. Pfizer/BioNTech

To jest podstawowy spór w wojnach patentowych mRNA. W sierpniu 2022 roku Moderna pozwała Pfizera i BioNTech, twierdząc, że skopiowali oni opatentowaną technologię Moderny, w szczególności modyfikację mRNA 1-metylopseudourydyną (m1Ψ) oraz szerszą technologię mRNA/LNP . Sprawa jest w toku, z zawiłościami takimi jak częściowe zawieszenie amerykańskiej sprawy w 2024 roku w celu umożliwienia USPTO (amerykańskiemu urzędowi patentowemu) weryfikacji ważności patentu oraz apelacja do Sądu Najwyższego Wielkiej Brytanii z 2025 roku . Moderna złożyła również dodatkowe pozwy przeciwko Pfizerowi i BioNTech .

2023 – obecnie: Genevant & Arbutus vs. Pfizer/BioNTech

Firmy biotechnologiczne Genevant i Arbutus, posiadające fundamentalne patenty na technologię LNP, złożyły w 2023 roku pozew przeciwko Pfizerowi i BioNTech, twierdząc, że ich szczepionka narusza patenty LNP . Sprawa ta jest nadal w toku .

Marzec 2026: ugoda Moderny z Arbutus/Genevant za 2,25 miliarda dolarów

W przełomowym wydarzeniu, które usunęło poważne ryzyko prawne wiszące nad Moderną, firma zgodziła się zapłacić Arbutus i Genevant do 2,25 miliarda dolarów w celu uregulowania sporów patentowych dotyczących LNP. Wypłata obejmuje 950 milionów dolarów płatności z góry (do lipca 2026 r.) oraz dodatkowe 1,3 miliarda dolarów uzależnione od wyniku odrębnej apelacji . Co istotne, w ramach tej ugody Moderna nie będzie płacić żadnych przyszłych tantiem od swoich przyszłych szczepionek . Ta ogromna wypłata podkreśla, jak cenna i sporna jest technologia LNP.

2025–2026: lawina roszczeń wzajemnych i nowych działań

Krajobraz prawny staje się coraz bardziej zatłoczony i agresywny. W lutym 2026 roku BioNTech złożył pozew wzajemny przeciwko Modernie, twierdząc, że jej szczepionka nowej generacji przeciw COVID-19 narusza jeden z jego patentów . W kwietniu 2026 roku CureVac wszczęło postępowanie sądowe przeciwko Modernie o naruszenie patentu . Doszło również do znaczących zwycięstw i porażek po obu stronach w Europie, gdzie Europejski Urząd Patentowy (EPO) w lipcu 2025 roku podtrzymał ważność kluczowego patentu Moderny , a niemiecki sąd wcześniej w tym samym roku orzekł na korzyść BioNTech .

Kluczowe wnioski

Wkroczenie Sanofi do walki oznacza znaczące rozszerzenie konfliktu patentowego mRNA. Spory koncentrują się teraz na trzech podstawowych filarach technologicznych:

1. Modyfikacje sekwencji mRNA: Głównie modyfikacja 1-metylopseudourydyną, kluczowa innowacja zmniejszająca wrodzoną odpowiedź immunologiczną na syntetyczne mRNA, umożliwiając bezpieczniejsze i skuteczniejsze szczepionki . Podstawowe patenty na to są własnością Uniwersytetu Pensylwanii i wyłącznie licencjonowane przez Modernę.
2. Systemy dostarczania oparte na nanocząstkach lipidowych (LNP): Najbardziej sporny obszar, obejmujący patenty Arbutusa, Genevant, Acuitas i obecnie Translate Bio (Sanofi). Patenty te dotyczą składu i produkcji „opakowania” LNP .
3. Metody produkcji/oczyszczania mRNA: Patenty obejmujące proces wytwarzania i oczyszczania samego mRNA, które są celem drugiego zestawu roszczeń Sanofi .

Ruch Sanofi jest wymierzony konkretnie w warstwę dostarczania LNP i oczyszczania, która pozostaje jednym z obszarów o najwyższej stawce i najbardziej zatłoczonych w całym krajobrazie patentowym. Wynik tych spraw zadecyduje nie tylko o tym, kto komu zapłaci za szczepionki przeciw COVID-19, ale także ukształtuje dynamikę finansową i konkurencyjną dla następnej generacji terapii opartych na mRNA na nadchodzące lata.