Robot NEO dostał nowe dłonie – zachwycają techniką, ale budzą niepokój. I pytanie o autonomię

• 25 stopni swobody: 22 w pełni aktywowane w palcach i dłoni oraz 3 w nadgarstku .
• Napęd ścięgnisty: Silniki umieszczone w przedramieniu ciągną ścięgna przez nadgarstek z niskimi przełożeniami (ok. 5:1 do 15:1), co zapewnia siłowe odczucie i możliwość swobodnego odkształcania (backdrivability) .
• Wodoszczelność IP68: Dłonie można całkowicie zanurzyć i myć pod bieżącą wodą .
• Materiały dopuszczone do kontaktu z żywnością: robot może bezpośrednio dotykać jedzenia .
• Czujniki dotyku i regulacja siły chwytu w czasie rzeczywistym: Czujniki w palcach wykrywają nacisk i poślizg, współpracując z kamerami, aby natychmiast dostosować siłę chwytu .
• Siła: Opuszki palców wywierają 45 N siły zginania; kciuk generuje moment obrotowy 3,5 Nm; nadgarstek – 17,75 Nm .
• Precyzja: Pozycjonowanie z dokładnością ±0,2 mm – demonstrowano podnoszenie śrubek, sortowanie winogron, układanie klocków LEGO czy podłączanie kabla USB-C .
• Wytrzymałość: W materiale promocyjnym dłoń wytrzymuje uderzenia młotkiem . Stawy nadgarstka przeszły testy przekraczające 2 miliony cykli pod obciążeniem .

1X twierdzi, że dłonie te osiągają „zręczność, siłę, bezpieczeństwo i niezawodność bliską ludzkiej” .

Burza wokół „obrzydliwości”

Reakcja w sieci była natychmiastowa i skrajna. Wired opublikował tekst „The 1X Neo Robot Has Freaky Fast Fingers”, opisując nadludzką prędkość i płynność dłoni jako wywołującą reakcję „doliny niesamowitości” (uncanny valley) . Caitlin Kennedy, wiceprezeska ds. komunikacji w 1X, publicznie wyraziła frustrację, argumentując, że taki opis jest niesprawiedliwy i pytając, czy podobne słowa padłyby wobec postępów w protetyce .

Nagrania eksplodowały na X i Reddicie, zdobywając miliony wyświetleń . Prezentowały NEO m.in.:

• wyjmującego śrubki z portfela,
• obracającego przedmioty w dłoni i używającego śrubokręta,
• sortującego winogrona według koloru,
• nalewającego herbatę,
• zapinającego kurtkę,
• łapiącego piłkę,
• otwierającego paczkę chrupek Funyuns i podającego je człowiekowi .

Widzowie podzielili się na tych, którzy byli pod wrażeniem, i tych, których ruchy robota wprawiały w niepokój. Futurism opisał cały spór jako przypadek start-upu zdenerwowanego, że dziennikarz „zwrócił uwagę na to, jak obrzydliwe są te dłonie” .

„Problem rąk” – i dlaczego 1X twierdzi, że go rozwiązał

1X wprost przedstawia te dłonie jako rozwiązanie tego, co w branży robotyki nazywa się „problemem rąk” – czyli wieloletniej trudności w zbudowaniu rąk robota łączących zręczność porównywalną z ludzką z trwałością, opłacalnością i bezpieczeństwem w domowym użytku . Firma twierdzi, że nowe dłonie dorównują lub przewyższają ludzkie możliwości w kluczowych parametrach, a jednocześnie są wystarczająco wytrzymałe do codziennego użytku w domu .

NEO jest projektowany jako robot domowy, a nie fabryczny – ma służyć do sprzątania, gotowania, prania i przenoszenia przedmiotów . Firma ogłosiła również partnerstwo z EQT w celu wdrożenia 10 000 humanoidów w miejscach pracy, wykorzystując model szkolenia „human-in-the-loop” .

Prawdziwy spór: Expert Mode i przepaść w autonomii

Najważniejszym problemem dotyczącym NEO nie są same dłonie, ale to, jak wiele z zaprezentowanych możliwości to faktyczna autonomia, a jak wiele – zdalne sterowanie.

Komercyjnie nazwany system „Expert Mode” pozwala zdalnemu operatorowi („1X Expert”) przejąć kontrolę nad robotem za pomocą gogli VR, gdy ten nie może samodzielnie wykonać zadania . Niezależne testy szacują rzeczywistą autonomię NEO na około 60–70% zadań, resztę stanowi zdalna pomoc człowieka .

CEO Bernt Børnich bronił tego podejścia w podcaście Hard Fork „New York Timesa”, argumentując, że system teleoperacji jest niezbędnym narzędziem do nauki i może być „bezpieczniejszy niż zatrudnienie ludzkiej sprzątaczki” . Zapowiedział, że firma ma nadzieję wypuścić w przyszłości „w pełni autonomiczną” wersję .

Krytycy, w tym recenzent technologiczny Marques Brownlee (MKBHD) i CEO konkurencyjnej firmy Figure Brett Adcock, określili robota za 20 000 dolarów jako „sprzedawanie marzenia”, wskazując na Expert Mode jako dowód, że NEO polega na zdalnym sterowaniu, a nie na prawdziwej autonomii .

Kluczowe pytanie: ile z zręczności dłoni pokazanej na wiralowych nagraniach zostało wykonane autonomicznie, a ile – pod kontrolą człowieka? 1X nie podał jasnego podziału. Rzecznik firmy powiedział Business Insider, że robot w materiale promocyjnym pracował w trybie mieszanym – autonomicznie i zdalnie – „aby pokazać górną granicę możliwości sprzętu” .

Cena i dostępność

• Cena jednorazowego zakupu: 20 000 dolarów
• Miesięczna subskrypcja: 499 dolarów
• Planowane dostawy do domów w USA: koniec 2026 r. (przedsprzedaż ruszyła pod koniec 2025 r.)
• Dłonie ogłoszone w lipcu 2026 r. mają być wersją dostarczaną w egzemplarzach dla klientów, choć 1X wciąż udoskonala kilka wersji

Podsumowanie

Nowe dłonie NEO stanowią autentyczny technologiczny skok – poparty konkretnymi danymi i wieloma źródłami. Jednak demonstracja wywołała podwójne kontrowersje: jedną o to, czy ruchy robota są „obrzydliwe”, i drugą, znacznie poważniejszą, o przepaść między reklamowaną autonomią a faktycznym poleganiem na zdalnej obsłudze człowieka. Cena zakupu (20 000 dolarów) i termin dostaw (koniec 2026 r.) pozostają w mocy, ale sceptycy mówią, że prawdziwym testem będzie to, ile NEO faktycznie zrobi samodzielnie, gdy trafi do prawdziwych domów.