Dlaczego open-source AI wygrywa: od wezwania Vogelsa do otwartych danych, przez prześcignięcie Lamy przez Qwen, po rządowe wyłączenie Anthropica

Trzy wydarzenia z lat 2025 i 2026 zbiegły się, tworząc potężny zwrot w kierunku modeli AI o otwartej wadze (open-weight). Amazon CTO Werner Vogels na szczycie ONZ AI for Good przedstawił moralny argument za otwartymi danymi. Model Qwen od Alibaby prześcignął Meta Llamę, stając się najczęściej pobieraną rodziną modeli open-source. Rząd USA zmusił Anthropica do globalnego odłączenia jego najlepszych modeli. Razem te wydarzenia na nowo wytyczają linie walki między zastrzeżoną a otwartą sztuczną inteligencją.

Werner Vogels na forum ONZ: otwarte dane jako warunek wstępny AI

Na AI for Good Global Summit 2025 w Genewie (7–9 lipca 2025) Amazon CTO Werner Vogels wygłosił przemówienie zatytułowane „Unmapped: Without Data, There Is No AI” . Jego głównym argumentem nie było opowiadanie się za licencjonowaniem modeli open-source, ale dostęp do danych jako warunek wstępny dla AI służącej dobru — że wysokiej jakości, otwarte dane są podstawą systemów AI zajmujących się klimatem, zdrowiem i wyzwaniami humanitarnymi . Jego kluczowe zdanie, uchwycone przez UN Media:

„Mapy to nie tylko narzędzia nawigacji, ale narzędzia sprawiedliwości, opieki zdrowotnej, ochrony środowiska — narzędzia do czynienia tego, co niewidoczne, widocznym.