ECB jednogłośnie podnosi stopy do 2,25% w obliczu inflacji napędzanej wojną

Uzasadnienie: Dlaczego EBC nie mógł „przejść obojętnie” wobec szoku energetycznego

W oficjalnym komunikacie EBC stwierdzono wprost, że „wojna na Bliskim Wschodzie generuje presje inflacyjne”, a decyzja o podwyżce stóp jest „solidna w świetle szeregu scenariuszy obrazujących, jak może ewoluować szok” . Konflikt w Iranie doprowadził do gwałtownego wzrostu cen ropy i gazu – założono, że ropa w 2026 roku będzie kosztować średnio ok. 97 dolarów za baryłkę, a w II kwartale nawet 112 dolarów . To spowodowało, że inflacja HICP w strefie euro w maju 2026 roku przekroczyła 3%, podczas gdy w styczniu wynosiła jeszcze 1,7% .

Dziennik „The Wall Street Journal” podał, że urzędnicy EBC doszli do wniosku, iż nie mogą „przejść obojętnie” wobec kryzysu energetycznego, przewidując, że rosnące koszty energii podniosą inflację powyżej celu 2% w średnim okresie . Analitycy Scotiabank zauważyli, że EBC ocenia, iż zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie skutki szoku energetycznego rozprzestrzeniają się w gospodarce . Co ważne, Lagarde podkreśliła, że efekty drugiej rundy (np. presja płacowa) nie są jeszcze widoczne, co pozwala EBC na podejmowanie decyzji z posiedzenia na posiedzenie, bez któregoś z góry do kolejnej podwyżki .

Zaktualizowane prognozy inflacji i wzrostu gospodarczego

Prognozy makroekonomiczne personelu Eurosystemu z czerwca 2026 roku dały bardzo ponury obraz inflacji, ze znaczącymi rewizjami w górę w porównaniu z rundą marcową.

Inflacja HICP ogółem (scenariusz bazowy):

• 2026: średnio 3,0%, z pikiem na poziomie 3,4% w III i IV kwartale, przy prognozie inflacji energii na poziomie 8,4%
• 2027: 2,3%
• 2028: 2,0% (powrót do celu)

Inflacja bazowa (HICP z wyłączeniem energii i żywności):

• 2026: 2,5%
• 2027: 2,5%
• 2028: 2,2%

Opublikowane 9 lipca zapiski z posiedzenia ujawniły, że decydentom przedstawiono projekcje, zgodnie z którymi inflacja utrzyma się „znacznie powyżej celu aż do pierwszej połowy 2027 roku, pomimo prawie trzech podwyżek stóp po 25 punktów bazowych” . Oczekiwano, że inflacja ogółem „będzie nadal rosnąć latem i pozostanie podwyższona” .

Perspektywy wzrostu: Perspektywy gospodarcze strefy euro zostały nieco obniżone. Komisja Europejska już wcześniej obniżyła prognozę wzrostu PKB strefy euro na 2026 rok do 0,9% (z wcześniejszych 1,0%), powołując się na negatywny wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie i wysokie koszty energii . Sam EBC w scenariuszu bazowym przewiduje średnioroczny wzrost PKB realnego zaledwie na poziomie 0,8% w 2026 roku, który ma odbić do 1,2% w 2027 i 1,5% w 2028 roku . EBC określił perspektywy wzrostu jako „wysoce niepewne”, z przewagą ryzyk w dół . The Conference Board zauważył, że wojna osłabi wzrost, ponieważ popyt zostanie zdławiony przez spadek siły nabywczej konsumentów i wyższą niepewność .

Wyceny rynkowe dalszych podwyżek i wpływ porozumienia USA–Iran

Po decyzji z czerwca rynek wyceniał dwie dodatkowe podwyżki stóp po 25 punktów bazowych w ciągu najbliższych 12 miesięcy . Inwestorzy spodziewali się, że EBC będzie dalej zaostrzać politykę, aby opanować skutki wojny w Iranie dla cen energii .

Członkini Zarządu EBC Isabel Schnabel stwierdziła, że bank centralny „będzie musiał dalej podnosić stopy”, a „szok irański jeszcze nie minął”, ponieważ inflacja bazowa pozostaje silna pomimo niedawnego spadku cen ropy . Jednak zaskakująco szybkie wycofanie się wzrostu cen energii po porozumieniu USA–Iran znacznie zmniejszyło pilność natychmiastowego ruchu. Cztery źródła podały agencji Reutera, że najbardziej prawdopodobnym kolejnym ruchem będzie podwyżka na wrześniowym posiedzeniu, choć ruch w lipcu nadal był możliwy . Urzędnik EBC Pierre Wunsch pozostawił podwyżkę w lipcu „w grze”, jeśli inflacja rozprzestrzeni się poza energię na usługi, ale przyznał, że spadek cen ropy złagodził natychmiastową presję .

Następne posiedzenie: 23 lipca 2026 roku – jakie są szanse?

Następne zaplanowane posiedzenie Rady Prezesów EBC w sprawie polityki pieniężnej odbędzie się 23 lipca 2026 roku .

Na początku lipca prawdopodobieństwa implikowane przez rynek, pochodzące z różnych źródeł, konwergowały w kierunku bardzo niskiego prawdopodobieństwa działania:

• Prawdopodobieństwo crowd-sourcingowe z Polymarket: ~98% za brakiem zmian (utrzymanie stopy na poziomie 2,25%), ~2% za podwyżką o 25 pb. i mniej niż 1% za jakąkolwiek obniżką .
• ECB Watch Tool: 96,0% prawdopodobieństwa braku zmian .
• Central Bank Watch: 82% prawdopodobieństwa utrzymania stóp .

Wskazuje to na konsensus, że EBC wstrzyma się z działaniem w lipcu, a większość oczekiwań koncentruje się na ewentualnym ruchu na wrześniowym posiedzeniu. Decydującym czynnikiem będą dane o inflacji za czerwiec, które zostaną opublikowane przed lipcowym posiedzeniem. Rynek oczekuje, że inflacja wycofa się z majowego odczytu na poziomie 3,2% . Jeśli spadek cen ropy się utrzyma, odczekanie do września da decydentom więcej czasu na ocenę, jak szok energetyczny przenosi się na inflację bazową i usługi.

Kluczowy wniosek

Czerwcowe posiedzenie EBC w 2026 roku było punktem zwrotnym, kończącym trzyletnią przerwę w podwyżkach stóp i wyraźnie łączącym zaostrzenie polityki pieniężnej z inflacją napędzaną wojną. Podczas gdy decyzja była jednogłośna i dobrze zasygnalizowana rynkom, projekcje ujawniły bank centralny, który widzi inflację uporczywie utrzymującą się powyżej celu aż do 2027 roku, nawet po wielu podwyżkach stóp. Późniejszy szybki spadek cen ropy dał decydentom pole do oddechu, ale przy wciąż podwyższonej inflacji bazowej i ostrzeżeniach ze strony urzędników EBC, takich jak Schnabel, że „szok irański jeszcze nie minął”, cykl zaostrzania polityki jest raczej wstrzymany niż zakończony.

Jeśli szukasz informacji o tym, co czerwcowa podwyżka stóp EBC oznacza dla Twojego kredytu hipotecznego lub oszczędności, śledź nasze kolejne analizy – wyjaśniamy wpływ decyzji banków centralnych na codzienne finanse Polaków.