Rosja zagłusza Starlink, by powstrzymać ukraińskie drony. Ukraina poluje na zagłuszarki

Rosja nasila walkę radioelektroniczną przeciwko ukraińskim operacjom dronowym. Na froncie rozmieszczany jest wyspecjalizowany system, który ma zakłócać łączność Starlink wykorzystywaną do kierowania częścią ukraińskich ataków dronami średniego zasięgu. To jednak nie jest uniwersalna „tarcza”: zestawy są drogie, mają ograniczony obszar działania i mogą zakłócać tylko jednego satelitę naraz. Ukraina odpowiada zarówno atakami na same zagłuszarki, jak i rozwojem dronów, które w ogóle nie potrzebują Starlinka.

Główne narzędzie: Volna Kupol Garant

Najważniejszym systemem używanym przez Rosję ma być Volna Kupol Garant — w wolnym tłumaczeniu „Gwarant Kopuły Fali” ^RTN. Ukraińscy dowódcy i operatorzy dronów powiedzieli Reutersowi w lipcu 2026 roku, że rosyjskie wojska instalują te urządzenia w pobliżu miejscowości i obiektów wojskowych, aby przeciwdziałać atakom dronów przeprowadzanym „w trakcie lotu” ^R.

Zestaw składa się z anten satelitarnych zamontowanych na przyczepach. Według ukraińskich źródeł całość obejmuje sześć przyczep i łącznie 12 anten ^EF. Ich zadaniem jest śledzenie przelatujących satelitów Starlink i nadawanie silnych sygnałów zakłócających, które mają zagłuszyć łącze między satelitą a terminalem umieszczonym na ukraińskim dronie ^TIM.

Koszt jednego systemu szacowany jest na około 1,5 mln dolarów. Urządzenie ma produkować spółka LLC Rossiysky Kupol z Symferopola ^TY. System działa w zakresie 14–14,5 GHz, czyli w paśmie łącza w górę wykorzystywanego przez terminale Starlink do komunikacji z satelitami ^ET.

Kluczowe ograniczenie: jeden satelita naraz

Mimo wysokiej ceny i zaawansowania Volna Kupol Garant ma zasadniczą słabość: może zakłócać tylko jednego satelitę Starlink w danym momencie ^ICT. Zamiast szerokiej „kołdry” zakłóceń powstaje więc ograniczona, precyzyjnie kierowana strefa.

Ukraiński ekspert Serhij Beskrestnow, doradca ministerstwa obrony Ukrainy, wyjaśniał, że system musi śledzić trajektorię konkretnego satelity i nadawać zakłócenia dokładnie na używanym przez niego kanale ^TT. Rosyjska agencja państwowa TASS również przyznała, że urządzenie nie wyłącza Starlinka jako całości, lecz „ogłusza” konkretny satelitę na czas jego przelotu nad obszarem działania systemu ^T.

Ukraińskie siły wykryły około dziesięciu takich zestawów rozmieszczonych wzdłuż linii frontu ^IT. Według dostępnych danych jeden system może oddziaływać na obszar około 20 km² ^INM.

Dlaczego zagłuszanie Starlinka jest trudne

Architektura Starlinka utrudnia proste, masowe zakłócanie sygnału. Terminale wykorzystują anteny z elektronicznie sterowaną wiązką, działające w paśmie Ku, a częściowo także Ka. Dzięki temu utrzymują wąskie i szybko zmieniane połączenie z satelitami na niskiej orbicie okołoziemskiej. Terminal przełącza się między satelitami mniej więcej co 15 sekund ^R.

Ponieważ zarówno satelita, jak i terminal korzystają z silnie kierunkowych wiązek o szerokości około 3–5 stopni, zagłuszarka musi zostać bardzo precyzyjnie ustawiona tak, aby przeciąć konkretny odcinek łącza ^R.

Volna Kupol Garant ma pokonywać tę przeszkodę dzięki własnym antenom śledzącym satelitę. Następnie nadaje sygnał o dużej mocy na tym samym kanale częstotliwości, próbując „zatopić” prawidłową transmisję w zakłóceniach ^TIC. To metoda punkt-punkt, a nie zwykłe nadawanie zakłóceń we wszystkich kierunkach.

Rosja sięga także po proste metody ochrony logistyki

Walka radioelektroniczna nie jest jedynym sposobem ochrony rosyjskich dostaw. Jednostki logistyczne stosują również niskotechnologiczne środki bezpieczeństwa operacyjnego ^R:

• Maskowanie ładunków wojskowych: ciężarówki z paliwem i amunicją są przedstawiane jako pojazdy cywilne, aby utrudnić operatorom dronów ich rozpoznanie ^RN.
• Zmiana sposobu transportu: Rosjanie modyfikują trasy, przemieszczają się głównie nocą i rozpraszają konwoje, aby pojedynczy atak nie zniszczył wielu pojazdów jednocześnie ^NE.

Takie działania pokazują, że samo zakłócanie łączności nie wystarcza do pełnej ochrony rosyjskich linii zaopatrzenia przed ukraińskimi dronami średniego zasięgu ^R.

Odpowiedź Ukrainy: niszczyć zagłuszarki i zmieniać konstrukcje dronów

Ukraina przyjęła wielowarstwową odpowiedź, która wykracza poza próbę utrzymania łączności mimo zakłóceń.

Polowanie na zagłuszarki. Ukraińskie załogi dronów namierzają i atakują same systemy Volna Kupol Garant. Doradca ukraińskiego ministerstwa obrony Serhij Beskrestnow potwierdził, że ukraińskie drony trafiły i zniszczyły co najmniej jeden z tych kosztownych zestawów ^PY. Jeden z ukraińskich dowódców powiedział Reutersowi: „Trafiliśmy system przeciwdziałający Starlinkowi… system, który bezpośrednio zagłusza satelity. Niedawno go zaatakowaliśmy” ^Y. Według doniesień ukraiński 422. pułk trafił dwa takie systemy ^I.

Drony niezależne od Starlinka. Ukraina przyspieszyła wdrażanie konstrukcji, które nie wymagają połączenia ze Starlinkiem. Wykorzystują one alternatywne łącza danych, między innymi przewody światłowodowe, przekaźniki radiowe albo zaprogramowaną wcześniej nawigację autonomiczną. Dzięki temu rosyjskie zakłócanie charakterystyczne dla łączności Starlink nie powinno na nie oddziaływać ^EA.

Kontrola terminali i „biała lista”. Na początku lutego 2026 roku SpaceX wyłączyła w Ukrainie wszystkie nieautoryzowane terminale Starlink, których nie było na zatwierdzonej „białej liście”. Działanie to pomogło również ograniczyć rosyjskie wykorzystywanie pozyskanych lub skradzionych terminali ^ACE.

Wniosek: skuteczność jest nierówna

Większość szczegółów technicznych dotyczących Volna Kupol Garant pochodzi z ukraińskich źródeł wojskowych oraz rosyjskich mediów państwowych, takich jak TASS i Pravda.ru. Obie strony mogą przedstawiać możliwości systemu w sposób korzystny dla własnej narracji. Najważniejszy dostępny materiał Reutersa potwierdza, że kampania zakłócania trwa, ale określa jej skuteczność jako „fragmentaryczną i niestabilną”. Wiele ukraińskich misji dronowych nadal kończy się powodzeniem ^R.

Rosja opracowała więc wyspecjalizowaną zagłuszarkę Starlinka, lecz jej wysoka cena, ograniczony zasięg i możliwość oddziaływania na jednego satelitę naraz sprawiają, że nie jest ona w stanie całkowicie pozbawić Ukrainy przewagi dronowej. Ukraina odpowiada na dwa sposoby: niszczy kosztowne stanowiska walki radioelektronicznej i buduje nową generację dronów, które mogą działać bez Starlinka.