Kosmiczny weekend: chińska Tianwen-2 i japońska Hayabusa2 fotografują dwie asteroidy

W ciągu jednego weekendu lipca 2026 roku dwie agencje kosmiczne opublikowały pierwsze szczegółowe zdjęcia dwóch różnych asteroid bliskich Ziemi. Chińska sonda Tianwen-2 ujawniła, że ziemski quasi-księżyc Kamoʻoalewa jest jeszcze mniejszy niż przewidywano – odkrycie, które – według naukowców misji – sprawi, że pobranie z niego próbek będzie „znacznie trudniejsze” niż w przypadku wcześniejszych misji japońskich i amerykańskich . Japońska sonda Hayabusa2 tymczasem przeleciała obok Torifune z ogromną prędkością i potwierdziła, że asteroida ma kształt dwupłatowego „bałwana”, będąc kontaktową planetoidą podwójną o szerokości około 450 metrów . Razem te zdjęcia stanowią rzadki podwójny kamień milowy w eksploracji asteroid i niosą konkretne implikacje dla nauki o próbkach oraz obrony planetarnej.

Tianwen-2 przy Kamoʻoalewa: miniksiężyc, który zaskoczył zespół

Zdjęcie: Tianwen-2 wykonała pierwsze w historii zbliżenie Kamoʻoalewa z odległości około 20 km po wykonaniu manewru spotkania 7 czerwca 2026 roku . CNSA opublikowała zdjęcie 2 lipca 2026 roku, ukazujące asteroidę jako nieregularne ciało .

O asteroidzie: Kamoʻoalewa (oznaczenie 469219, znana również jako 2016 HO3) to asteroida bliska Ziemi i quasi-satelita naszej planety – tak zwany „miniksiężyc”, który okrąża Słońce w rezonansie 1:1 z Ziemią, utrzymując się stosunkowo blisko, ale daleko poza orbitą Księżyca . Nowe zdjęcia ujawniły, że jest mniejsza niż oczekiwano, co – zdaniem naukowców misji – sprawi, że operacja pobrania próbek będzie „znacznie trudniejsza” niż w przypadku wcześniejszych misji japońskich i amerykańskich .

Szczegóły przelotu: Tianwen-2 wystartowała 28 maja 2025 roku na rakiecie Long March 3B . Po około 400 dniach podróży sonda wykonała manewr spotkania w czerwcu 2026 roku i zbliżyła się maksymalnie około 4 lipca 2026 roku . Statek kosmiczny znajduje się obecnie na orbicie wokół asteroidy i będzie poszukiwał miejsca do pobrania próbek .

Następny cel: Po zebraniu próbek z Kamoʻoalewa, Tianwen-2 dostarczy je na Ziemię (oczekiwane w 2027 roku za pomocą kapsuły wchodzącej w atmosferę), a następnie uda się na spotkanie z kometą z głównego pasa planetoid .

Hayabusa2 przy Torifune: asteroida-bałwan przy prędkości 5 km/s

Zdjęcie: 5 lipca 2026 roku Hayabusa2 przeleciała obok Torifune i przesłała zdjęcia ukazujące dwupłatowy, przypominający bałwana kształt – czasami opisywany jako asteroida w kształcie orzeszka ziemnego lub kontaktowa planetoida podwójna . JAXA opublikowała zbliżenie wykonane zaledwie sekundę przed największym zbliżeniem, ukazujące wyraźne szczegóły struktury .

O asteroidzie: Torifune (98943, oznaczana również jako 2001 CC21) to kamienna (typ S) asteroida bliska Ziemi o średnicy około 450 metrów . W momencie przelotu znajdowała się około 100 milionów km od Ziemi .

Szczegóły przelotu: Hayabusa2 przeleciała obok z prędkością względną 5 km/s (około 18 000 km/h) i w odległości minimalnej około 800 metrów do 1 km – był to jeden z najbliższych przelotów obok asteroidy, jakie kiedykolwiek próbowano . Przelot był szybkim, niezatrzymującym się manewrem; sonda nie zwolniła ani nie weszła na orbitę. Wymagana nawigacja precyzyjna była ekstremalna, a misja służyła jako test, czy taka sonda może dokładnie przechwycić małą, szybko poruszającą się asteroidę w przyszłych scenariuszach obrony planetarnej .

Następny cel: Po przelocie obok Torifune, Hayabusa2 (w ramach rozszerzonej misji, zwanej Hayabusa2#) wykona manewry asysty grawitacyjnej przy Ziemi w 2027 i 2028 roku, a następnie spotka się z małą, szybko wirującą asteroidą 1998 KY26, zaplanowane na 2031 rok .

Szersze znaczenie dla eksploracji asteroid

• Próba generalna obrony planetarnej: Przelot Hayabusa2 obok Torifune został celowo zaprojektowany do testowania precyzyjnego podejścia i nawigacji przy dużych prędkościach – tych samych umiejętności, które są potrzebne do przechwycenia i odchylenia potencjalnie niebezpiecznej asteroidy. JAXA oświadczyła, że przelot służył jako „dodatkowa demonstracja technologii przyczyniająca się do obrony planetarnej” .
• Wyzwanie związane z pobieraniem próbek: Odkrycie Tianwen-2, że Kamoʻoalewa jest mniejsza niż przewidywano, podkreśla, jak mało wiemy o tych obiektach przed przybyciem i jak elastyczne muszą być techniki pobierania próbek . Operacja pobierania próbek ma być „znacznie trudniejsza” niż w przypadku wcześniejszych misji ze względu na zaskakująco mały rozmiar asteroidy .
• Dwa podejścia do badania asteroid: Para wizyt ilustruje dwie uzupełniające się strategie – spotkanie w celu pobrania próbek (Tianwen-2, powolna, bliska, okrążająca cel) oraz szybki przelot rozpoznawczy (Hayabusa2, szybka i celna, przelatująca z prędkością 5 km/s) – obie dostarczające cennych danych naukowych i inżynieryjnych.
• Rzadkie dane z bliska: Przed tymi misjami zarówno Kamoʻoalewa, jak i Torifune były znane jedynie jako słabe punkty światła w teleskopach. Nowe zdjęcia dostarczają pierwszych szczegółowych informacji o kształtach, rozmiarach, właściwościach powierzchni i składzie tych obiektów .