ZEA pożegnały OPEC i rozpoczęły własną grę. Rekordowe wydobycie, miliardowe inwestycje i widmo rozpadu kartelu

Przyspieszona rozbudowa mocy przerobowych ADNOC

• Inwestycje o wartości 55 miliardów dolarów: ADNOC przyspieszyło plany przyznania kontraktów na rozwój i produkcję o wartości do 55 miliardów dolarów (200 miliardów dirhamów ZEA) po wyjściu z OPEC, obejmujących projekty upstream i downstream w ciągu najbliższych dwóch lat .
• Cel: 5 mln baryłek dziennie: Dyrektor naczelny ADNOC ds. upstreamu nazwał wyjście z OPEC „suwerenną decyzją” podjętą dla długoterminowych interesów strategicznych, a ADNOC dąży do osiągnięcia mocy produkcyjnych na poziomie 5 mln baryłek dziennie . Minister energii Suhail al-Mazrouei wcześniej sugerował, że moc można zwiększyć do 6 mln baryłek dziennie, jeśli zajdzie taka potrzeba rynkowa .
• Prognoza IEA powyżej 5 mln baryłek dziennie: Międzynarodowa Agencja Energetyczna prognozuje, że produkcja ropy w ZEA przekroczy 5 mln baryłek dziennie w przyszłym roku, ponieważ kraj dąży do zwiększenia wydobycia po opuszczeniu OPEC .
• Projekty typu łupkowego: ADNOC zamierza kontynuować niekonwencjonalne projekty naftowe i gazowe, które wcześniej były ograniczane przez kwoty OPEC .

Kontekst historyczny: tarcia z Arabią Saudyjską o kwoty

• Wieloletni spór o kwoty: ZEA od lat były sfrustrowane swoją linią bazową w OPEC+, która zmuszała je do pozostawienia około 1 mln baryłek dziennie niewykorzystanych mocy przerobowych, podczas gdy ADNOC inwestowało ogromne środki w rozwój . Dzięki ADNOC ZEA zwiększyły swoje moce produkcyjne o prawie 40% w ciągu sześciu lat, osiągając około 4,85 mln baryłek dziennie .
• Jedyny członek OPEC oprócz Arabii Saudyjskiej ze znacznymi wolnymi mocami: Wolne moce ZEA mogłyby zostać wykorzystane do obniżenia cen ropy, ale porozumienie z OPEC pozwalało na produkcję jedynie 3–3,5 mln baryłek dziennie . Oznaczało to, że ZEA były de facto drugim producentem swingowym w OPEC .
• Jednostronne wyjście: ZEA nie konsultowały się z Arabią Saudyjską ani żadnym innym członkiem przed ogłoszeniem decyzji 28 kwietnia, kończąc 59 lat członkostwa tym, co opisano jako zakończenie „jednym telefonem” .
• Narastające napięcie: ZEA uznały, że wyrosły z OPEC – nie potrzebują już ram organizacji i czują, że ich interesy narodowe są lepiej realizowane niezależnie . Minister energii al-Mazrouei stwierdził później, że wyjście „nie było wymierzone w nikogo” .

Reakcja OPEC+ i presja rynkowa

• Symboliczna podwyżka kwot: 3 maja siedem krajów OPEC+ (Arabia Saudyjska, Rosja, Irak, Kuwejt, Kazachstan, Algieria i Oman) zgodziło się na symboliczną podwyżkę kwot o 188 000 baryłek dziennie na czerwiec – pierwsze spotkanie grupy bez ZEA, mające na celu pokazanie ciągłości .
• Osłabiony wpływ kartelu: Wyjście ZEA usunęło około 3,5 mln baryłek dziennie z bazy kwotowej sojuszu i osłabiło wpływ OPEC na globalną podaż i ceny ropy . Niemniej jednak delegaci i eksperci ocenili, że pozostali członkowie prawdopodobnie utrzymają spójność w najbliższej perspektywie .
• Presja na obniżkę cen: ZEA, produkując bez ograniczeń na rekordowych poziomach, nasiliły konkurencję wśród producentów z Zatoki Perskiej, zwiększając globalną podaż i wywierając presję na obniżkę cen – dynamikę dodatkowo wzmocnioną przez późniejsze groźby wyjścia Iraku .

Szersze implikacje: ryzyko dalszych wyjść

• Irak grozi odejściem: Irak – drugi co do wielkości producent w OPEC – sygnalizował pod koniec czerwca, że może opuścić kartel, jeśli nie otrzyma wyższego limitu wydobycia, podążając śladem ZEA . Wyjście Iraku usunęłoby szóstego co do wielkości producenta ropy na świecie i pozostawiłoby Arabię Saudyjską „coraz bardziej odizolowaną” jako egzekutora OPEC . Według szacunków, wyjście Iraku zmniejszyłoby zdolności produkcyjne rdzenia OPEC o kolejne 17%, oprócz 14% redukcji spowodowanej odejściem ZEA .
• Kuwejt, Kazachstan i inni członkowie z dużymi mocami stoją przed podobnymi presjami, a analitycy zauważają, że OPEC+ może „ewoluować z zdyscyplinowanego kartelu w coś znacznie luźniejszego” . MarketWatch poinformowało, że części branży energetycznej postrzegają Kazachstan i Irak jako najbardziej prawdopodobnych kandydatów do pójścia w ślady ZEA .
• Poprzednie wyjścia jako precedens: Odejście ZEA jest czwartym wyjściem z OPEC+ w ostatnich latach, po Angoli (2024), Ekwadorze (2020) i Katarze (2019) . Jednak ZEA są zdecydowanie największym producentem, jaki kiedykolwiek odszedł – produkując około 3,6 mln baryłek dziennie na początku 2026 roku, trzy razy więcej niż łączna produkcja wszystkich poprzednich defektorów przed ich wyjściem .
• Brak natychmiastowego efektu domina: Chociaż delegaci początkowo wierzyli, że OPEC+ utrzyma jedność , groźba Iraku stała się najbardziej namacalnym dowodem na to, że wyjście ZEA może wywołać szerszy rozpad, jeśli pozostali członkowie nie otrzymają ustępstw w zakresie kwot .

Krótko mówiąc, wyjście ZEA zostało szybko potwierdzone rekordową produkcją i eksportem, uwolniło dziesiątki miliardów dolarów inwestycji ADNOC, osłabiło dyscyplinę OPEC+ i zachęciło innych członków – przede wszystkim Irak – do grożenia podobnymi krokami, stawiając długoterminową spójność kartelu pod najpoważniejszą presją od dziesięcioleci.