Ponad 555 dni w izraelskim areszcie. Dyrektor szpitala w Gazie wciąż bez zarzutów – jego stan zdrowia budzi śmiertelne obawy

Jak i kiedy został zatrzymany?

27 grudnia 2024 r. izraelskie siły wtargnęły do szpitala Kamal Adwan – wówczas ostatniego działającego szpitala w północnej Gazie – i zatrzymały Abu Safiyę wraz z innym personelem medycznym i pacjentami . Przez 40 dni izraelska armia zaprzeczała, że go przetrzymuje, by później przyznać, że jest przesłuchiwany . Ikoniczne zdjęcie z tamtego dnia przedstawia Abu Safiyę w białym kitlu, idącego samotnie w stronę izraelskiego czołgu .

Jaka jest podstawa prawna jego zatrzymania?

Abu Safiya jest przetrzymywany na podstawie izraelskiej ustawy o nielegalnych kombatantach (Unlawful Combatants Law) z 2002 r., która zezwala na nieokreślone przetrzymywanie bez postawienia zarzutów czy procesu . Na mocy tej ustawy zatrzymani nie mają wglądu w dowody przeciwko nim, a nakazy aresztu mogą być bezterminowo przedłużane przez sąd . Nie wniesiono przeciwko niemu żadnego aktu oskarżenia ani nie wyznaczono terminu rozprawy .

Co się wydarzyło w izraelskim Sądzie Najwyższym?

16 czerwca 2026 r. izraelski Sąd Najwyższy odrzucił apelację Abu Safiyi . Sąd utrzymał jego areszt na podstawie ustawy o nielegalnych kombatantach, opierając decyzję na tzw. „materiale niejawnym” i „dowodach poufnych”, które nie zostały ujawnione ani jemu, ani jego prawnikom . Orzeczenie nakazuje przetrzymywanie go co najmniej do października 2026 r. . Organizacje takie jak Lekarze na rzecz Praw Człowieka – Izrael (PHRI) i Amnesty International potępiły decyzję jako „głęboką porażkę moralną i prawną” .

Jaki jest obecny stan jego zdrowia?

Stan zdrowia Abu Safiyi gwałtownie się pogorszył. Jego syn, dr Elyas Abu Safiya, 5 lipca 2026 r. opublikował wideo z apelacją, w którym mówi o oznakach ciężkiego znęcania się . Prawnik Nasser Odeh informuje, że Abu Safiya jest wychudzony, w stanie krytycznym i nie pozwolono mu na operację usunięcia odłamka z lewego uda, którego doznał przed zatrzymaniem . Raporty zwolnionych więźniów i adwokatów opisują go jako skrajnie wychudzonego i zagrożonego śmiercią .

Izolatka: 3 czerwca 2026 r. Abu Safiya został przeniesiony do izolatki w więzieniu Nafha – zakładzie o zaostrzonym rygorze . Izolacja ta trwa dłużej niż dopuszczalne 15 kolejnych dni w myśl reguł Nelsona Mandeli ONZ . Jego prawnik określił przeniesienie jako karną reakcję na złożenie apelacji do Sądu Najwyższego .

Jakie są zarzuty dotyczące znęcania się?

Prawnicy i organizacje praw człowieka twierdzą, że Abu Safiya doświadcza w areszcie poważnej przemocy fizycznej i psychicznej:

• Pobicia: Prawnicy informują, że jest codziennie bity i atakowany przez personel więzienny . Zwolnieni współwięźniowie zeznali, że byli świadkami jego tortur .
• Odmowa opieki medycznej: Ma przewlekłe schorzenia (nadciśnienie i powiększony mięsień sercowy) i odmawia mu się dostępu do specjalistów i niezbędnych leków .
• Głód: Raporty wskazują, że nie otrzymuje odpowiedniej ilości jedzenia .

Stanowisko Izraela: Izraelska Służba Więzienna zaprzeczyła tym zarzutom, nazywając je „fałszywymi i całkowicie bezpodstawnymi” oraz oświadczając, że „odrzuca oskarżenia o znęcanie się, głodzenie czy odmowę opieki medycznej”, choć nie przedstawiła żadnej niezależnej weryfikacji .

Na czym polega sporna teza, że jest on operacyjnym Hamasu?

Władze izraelskie, w tym Siły Obronne Izraela (IDF), twierdzą, że Abu Safiya jest „powiązany z Hamasem” i został zatrzymany pod zarzutem „udziału w działalności terrorystycznej” . Izraelski portal JNS nazwał go „terrorystą Hamasu, który kierował szpitalem Kamal Adwan w Gazie” .

Kluczowe zastrzeżenia:

• Brak publicznych dowodów: Nie opublikowano żadnych dowodów na poparcie tezy o powiązaniach z Hamasem . Nie wniesiono aktu oskarżenia, a żaden niezależny obserwator nie mógł zbadać materiałów wywiadowczych rzekomo uzasadniających areszt .
• Tajne dowody: Nawet prawnik Abu Safiyi nie widział dowodów przeciwko swojemu klientowi – sąd utajnił je jako niejawne lub poufne .
• Brak zarzutów: Mimo ponad 555 dni w areszcie Izrael nie postawił żadnych formalnych zarzutów karnych – jedynie administracyjny nakaz aresztu na mocy ustawy o nielegalnych kombatantach .

To pozostaje kluczowym spornym faktem w sprawie: izraelskie władze utrzymują, że istnieją powiązania, ale nie ujawniają dowodów; organizacje praw człowieka i obrona zaprzeczają, wskazując na brak zarzutów i aktu oskarżenia.

Szerszy wzorzec: zatrzymani lekarze z Gazy

Sprawa Abu Safiyi nie jest odosobniona. Organizacja Lekarze na rzecz Praw Człowieka – Izrael (PHRI) złożyła petycję do Sądu Najwyższego o zwolnienie co najmniej 14 palestyńskich lekarzy ze Strefy Gazy przetrzymywanych bez zarzutów na mocy ustawy o nielegalnych kombatantach . Le Monde podaje, że od 7 października 2023 r. aresztowano 17 lekarzy i łącznie 58 pracowników służby zdrowia z Gazy .

PHRI i inne organizacje opisują te aresztowania jako część „systematycznego targetowania” palestyńskich pracowników służby zdrowia, twierdząc, że lekarzom odmawia się odpowiedniej opieki medycznej, jedzenia i są poddawani przemocy fizycznej podczas przesłuchań . Szacuje się, że ponad 1000 Palestyńczyków z Gazy jest przetrzymywanych bez zarzutów na mocy tej samej ustawy .

Szerszy kontekst obejmuje śmierć w izraelskim areszcie dr. Adnana al-Bursha, szefa ortopedii w szpitalu Al-Shifa, w kwietniu 2024 r., co organizacje praw człowieka przytaczają jako dowód śmiertelnego ryzyka dla zatrzymanego personelu medycznego .

Podsumowanie wiarygodności źródeł

Źródła wysokiej rangi: Reuters , NPR i BBC dostarczają najbardziej neutralnych i solidnych informacji. Wszystkie potwierdzają kluczowe fakty: areszt bez zarzutów na mocy ustawy o nielegalnych kombatantach, odrzucenie apelacji przez Sąd Najwyższy 16 czerwca, pogarszający się stan zdrowia i sporny charakter tezy o Hamasie.

Organizacje praw człowieka: Amnesty International , Lekarze na rzecz Praw Człowieka – Izrael i Palestyńskie Centrum Obrony Więźniów dostarczają szczegółowych, spójnych raportów na temat izolatki, pogorszenia stanu zdrowia i zarzutów o znęcanie się.

Kluczowe ograniczenie: Kwestia, czy Abu Safiya jest operacyjnym Hamasu, nie może być niezależnie zweryfikowana. Władze izraelskie to twierdzą, ale nie przedstawiły dowodów. Organizacje praw człowieka i obrona zaprzeczają, wskazując na brak zarzutów i aktu oskarżenia. Pozostaje to spornym faktem w centrum sprawy.