Odpowiedź leży w rozróżnieniu między wojną manewrową na lądzie a długodystansowymi bombardowaniami z powietrza.
Amerykański Instytut Studiów nad Wojną (ISW), think tank wykorzystujący geolokalizowane dane z otwartych źródeł do szacowania kontroli terytorialnej, udokumentował dramatyczne spowolnienie rosyjskich postępów lądowych.
Według danych ISW przytoczonych przez Al Jazeerę 3 lipca 2026 roku, siły rosyjskie zajęły 2190 km² Ukrainy w ciągu całego 2025 roku. W 2026 roku zdobyły zaledwie 573 km² – i znaczna część tego przypadku miała miejsce w styczniu . Dla porównania, Rosja zajęła 620 km² w ciągu ostatnich dwóch tygodni lipca 2025 roku
.
Maj 2026 roku był historycznym minimum. ISW odnotowało, że siły rosyjskie przejęły kontrolę lub infiltrowały zaledwie 40,64 km² w maju 2026 – to ułamek tego, co zajęły w maju 2025 . Źródła ukraińskie podały, że w tym miesiącu Ukraina wyzwoliła więcej terytorium, niż Rosja zajęła
.
Kwiecień 2026 był pierwszym miesiącem, w którym Rosja poniosła stratę netto terytorium w Ukrainie od czasu sierpniowej ofensywy ukraińskiej w obwodzie kurskim w 2024 roku . Tempo postępów systematycznie spada od listopada 2025
.
ISW oceniło, że ze względu na spowolnienie rosyjskich postępów nie jest już jasne, czy Rosja jest w stanie zająć miasto Donieck .
3 lipca 2026 roku Al Jazeera opublikowała szczegółową analizę pod tytułem „Rosyjska ofensywa w Ukrainie załamuje się, 40 000 żołnierzy zabitych w czerwcu” . Kluczowe ustalenia:
Wcześniej, 12 czerwca 2026, Al Jazeera podała, że Ukraina „odzyskała więcej terytorium, niż straciła w maju” – co oznaczało odwrócenie trendu rosyjskich miesięcznych zdobyczy .
Generał Ołeksandr Syrski, naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy, udzielił wywiadu wyemitowanego 30 czerwca 2026 (telewizja TSN, za Reutersem), który jest zgodny z oceną Vance’a. Syrski stwierdził, że siły ukraińskie przygotowują się na możliwy nowy atak Rosji z północy, ale ocenił, że próba marszu na Kijów jest mało prawdopodobna . Zauważył, że strategiczne plany Rosji na 2026 rok pozostają niezmienione, ale ukraińska obrona się trzyma
.
Wcześniejsza ocena Syrskiego z marca 2026: zakrojona na szeroką skalę czterodniowa rosyjska ofensywa (17-20 marca) „zakończyła się katastrofalnymi stratami” – dziesiątki tysięcy żołnierzy rzucono do „szturmów mięsem armatnim”, które nic nie dały . Na początku 2026 roku Syrski powiedział „Le Monde”, że straty armii rosyjskiej przekroczyły jej możliwości rekrutacyjne, co czyniło trwałe operacje ofensywne nie do utrzymania
.
Zaledwie trzy dni przed opublikowaniem wywiadu Vance’a, Rosja przeprowadziła jeden z największych ataków powietrznych na Kijów od początku inwazji:
Ten atak pokazuje, że Rosja zachowała znaczącą zdolność do rażenia dalekiego zasięgu przeciwko infrastrukturze cywilnej i centrom miejskim – nawet jeśli jej lądowa ofensywa terytorialna załamała się. Stwierdzenie Vance’a o „zdolnościach ofensywnych bliskich zeru” odnosi się do wojny manewrowej na lądzie i zdobyczy terytorialnych, a nie do zdolności Rosji do zadawania masowych ofiar cywilnych poprzez bombardowania z powietrza. Te dwie rzeczywistości mogą współistnieć.
Wypowiedź Vance'a pochodzi z administracji Donalda Trumpa, która prowadziła dwutorową strategię: oferowanie Rosji złagodzenia sankcji i groźby użycia siły militarnej, by skłonić Putina do negocjacji . We wcześniejszych wypowiedziach (2025) Vance ostrzegał Rosję, że musi się „obudzić i zaakceptować rzeczywistość”
oraz twierdził, że Rosja poczyniła „znaczące ustępstwa” w rozmowach
. Wywiad dla „The Sunday Times” to zdecydowanie bardziej optymistyczna ocena pozycji Ukrainy na polu bitwy ze strony wysokiego urzędnika USA.
Kluczowe napięcie: O ile Vance twierdzi, że rosyjska zdolność ofensywna na lądzie zbliża się do zera, o tyle Rosja wciąż może przeprowadzać niszczycielskie ataki z powietrza. Kreml wyraźnie określił atak z 2 lipca jako „uderzenie odwetowe” i zapowiedział „zwiększanie presji” , sygnalizując, że nie podziela oceny Vance'a co do własnych możliwości.
Szerszy kontekst militarny obejmuje przewagę dronową Ukrainy, która – jak ocenia ISW – prawdopodobnie przyczynia się do wyhamowania rosyjskich postępów i umożliwia ostatnie ukraińskie kontrataki . Ukraina znacznie zwiększyła krajową produkcję dronów i zdolności uderzeniowe średniego zasięgu.
Pomoc Zachodu pozostaje czynnikiem. USA rozważały prośbę Ukrainy o przekazanie rakiet manewrujących Tomahawk dalekiego zasięgu . Europejscy sojusznicy zwiększali pomoc wojskową. Pozytywna ocena pozycji obronnej Ukrainy przez Vance'a może być odczytywana jako argument, że kontynuacja pomocy Zachodu przynosi efekty – albo alternatywnie jako przygotowanie gruntu pod wynegocjowane porozumienie, poprzez argument, że Rosja nie może wygrać na polu bitwy.
Atak na Kijów z 2 lipca komplikuje tę narrację. Pokazuje, że Rosja wciąż ma zdolność do zadawania dotkliwych strat i siać terror, nawet jeśli jej lądowa machina wojenna utknęła w martwym punkcie.
Zastrzeżenie co do weryfikacji faktów: Pełny, dosłowny zapis wywiadu dla „The Sunday Times” nie został jeszcze opublikowany w anglojęzycznych serwisach agencyjnych. Cytaty przytoczone powyżej pochodzą z ukraińskich portali informacyjnych (Ukrainska Prawda i RBC Ukraine) powołujących się na relację Europejskiej Prawdy. Dokładne sformułowania mogą wynikać ze skondensowanego tłumaczenia, ale treść jest spójna w wielu doniesieniach .