Rosyjski Su-57: Mityczny myśliwiec piątej generacji zredukowany do roli latającej wyrzutni rakiet

Su-57 Felon nie zmienił swojego przeznaczenia na obronę powietrzną ojczyzny. Dostępne dowody wskazują na odwrotną trajektorię: jedyny rosyjski myśliwiec piątej generacji jest używany prawie wyłącznie jako platforma do odpalania pocisków manewrujących z bezpiecznej odległości, podczas gdy kryzys obrony powietrznej kraju jest rozwiązywany oddzielnie za pomocą systemów naziemnych i nowej polityki zezwalającej prywatnym firmom na zakup własnego sprzętu do zwalczania dronów.

Zewnętrzne pylony vs. wewnętrzne komory: dylemat stealth

Konstrukcja Su-57 obejmuje dwie umieszczone jeden za drugim komory w kadłubie dla podstawowej broni uderzeniowej oraz mniejsze, boczne komory z trójkątnymi owiewkami w pobliżu nasady skrzydeł, które mogą przenosić krótkiego zasięgu pociski powietrze-powietrze R-74/R-74M2 . Na Dubai Airshow 2025 Rosja po raz pierwszy publicznie zademonstrowała sekwencję otwierania bocznych komór, pokazując, jak myśliwiec może łączyć ukrytą, wewnętrzną broń uderzeniową z możliwością szybkiej samoobrony .

Mimo to samolot wielokrotnie obserwowano w boju z uzbrojeniem na zewnętrznych węzłach, co podważa jego cechy stealth.

• Uzbrojenie SEAD: W marcu 2026 r. Su-57 został pokazany z dwoma przeciwradarowymi pociskami Kh-58UShK w komorach wewnętrznych i dwoma krótkiego zasięgu pociskami powietrze-powietrze R-74M2 na zewnętrznych węzłach – konfiguracja mieszana, która zachowuje właściwości stealth dla głównej misji SEAD, ale poświęca je dla broni do samoobrony .
• Wyrzutnia pocisków manewrujących: Od października 2024 r., a także w latach 2025–2026, Su-57 były filmowane i opisywane z pociskami manewrującymi Kh-59M2 i Kh-59 na zewnętrznych pylonach skrzydeł, co całkowicie niweluje przewagę stealth w tych misjach . Seria Kh-59 nie ma cech redukujących sygnaturę radarową, w przeciwieństwie do nowszych pocisków, takich jak Kh-69, które są zaprojektowane do przenoszenia wewnątrz komór .

Kompromis jest oczywisty. Przenoszenie uzbrojenia wewnątrz komór zachowuje czołową RCS na poziomie 0,1 m², kluczową do penetracji przestrzeni powietrznej z aktywną obroną przeciwlotniczą . Zewnętrzne pylony zwiększają ładunek bojowy i pozwalają Su-57 używać większych, starszych pocisków, ale dramatycznie zwiększają widoczność radarową. Rosja wydaje się akceptować tę karę z dwóch powodów: (a) Su-57 operuje z dystansu, gdzie obrona przeciwlotnicza wroga jest mniej gęsta, oraz (b) wewnętrzne komory są ograniczone rozmiarowo – pociski klasy Kh-59 nie mieszczą się w komorach w kadłubie .

Uderzenia z dystansu, a nie obrona ojczyzny

Wbrew koncepcji zmiany na rzecz obrony ojczyzny, dominującym schematem operacyjnym w 2026 r. jest wystrzeliwanie pocisków manewrujących ze stref bezpieczeństwa.

Do maja 2026 r. ukraińskie kanały monitorowania przestrzeni powietrznej odnotowały ponad dziesięć oddzielnych przypadków odpalenia pocisków manewrujących z Su-57 na kurskim odcinku granicy, nad Morzem Azowskim i na okupowanym Krymie . Samolot odpala pociski Kh-59 i Kh-69 z chronionych pozycji daleko za linią frontu i nigdy nie wlatuje na ukraińską przestrzeń powietrzną . Euromaidan Press podaje, że Rosja utrzymuje Su-57 „głównie w rolach operowania na dystans z rosyjskiej przestrzeni powietrznej i okupowanych terytoriów” po tym, jak wczesne pojawienie się nad Ukrainą nie przyniosło żadnych zwycięstw powietrznych .

W dostępnych źródłach nie ma wiarygodnych dowodów na to, że Su-57 otrzymał zadanie przechwytywania ukraińskich dronów lub pocisków manewrujących nad terytorium Rosji. Misja ta pozostaje w gestii naziemnych systemów S-400/S-300, Pantsir-S1 i – w coraz większym stopniu – prywatnych systemów antydronowych.

Szerszy kontekst presji na obronę powietrzną w 2026 r.

Rosyjska naziemna sieć obrony powietrznej znajduje się pod ogromną i rosnącą presją, ale Su-57 nie jest używany do łatania tych dziur.

Ukraina przeprowadza naloty dronów na Moskwę codziennie od stycznia 2026 r., a Rosja podaje, że tylko w pierwszych czterech dniach roku zestrzelono nad Moskwą 437 dronów . Do czerwca 2026 r. CNN opisywało strategię przytłaczania rosyjskiej obrony powietrznej rojami dronów, podczas gdy Ukraina jednocześnie atakuje wyrzutnie i systemy radarowe . W odpowiedzi Rosja zaczęła zezwalać prywatnym firmom na zakup własnych systemów obrony powietrznej i antydronowych w maju 2026 r., przerzucając koszty na podmioty niefederalne .

Ukraińskie dalekosiężne drony uderzyły w bazę lotniczą Szagoł w obwodzie czelabińskim (w pobliżu Uralu) w kwietniu 2026 r., niszcząc co najmniej dwa myśliwce Su-57 i Su-34 – co dowodzi, że nawet bazy na głębokim zapleczu nie są już bezpieczne .

Modernizacje Su-57 w 2026 r.: poszerzanie ofensywnego portfela misji

Rosja kontynuuje produkcję i modernizacje, ale ich celem są misje uderzeniowe, kontrola dronów i walka elektroniczna, a nie obrona powietrzna.

• Nowa konfiguracja techniczna (luty 2026 r.): UAC dostarczyła partię Su-57 z ulepszonymi systemami pokładowymi, unowocześnionym zestawem uzbrojenia i zwiększonym zasięgiem misji, co formalnie sygnalizuje ewolucję doktryny poza dominację w powietrzu w kierunku precyzyjnych uderzeń, walki elektronicznej i głębokiej penetracji .
• Wariant dwumiejscowy Su-57D (maj 2026 r.): Pierwszy lot dwumiejscowej wersji zaprojektowanej jako latające stanowisko dowodzenia do kontroli bojowych dronów S-70 Okhotnik i koordynacji złożonych pakietów uderzeniowych . Dodatkowy członek załogi może również umożliwić dalekosiężne misje obrony powietrznej i uderzeniowe .
• Rozproszony system apertury (DAS): Nowe Su-57 są wyposażane w system w stylu F-35 zapewniający świadomość sytuacyjną w 360 stopniach, potencjalnie łączony z dronem stealth S-71 .
• Program Su-57M (Megapolis): W fazie rozwoju z ulepszonymi systemami misyjnymi, elektromechanicznymi siłownikami i nowym silnikiem Izdeliye 30 (Type 30) do lotu z prędkością naddźwiękową bez dopalania .

Kluczowe zastrzeżenie: Liczba wyprodukowanych maszyn jest wciąż bardzo mała – tylko około 30–40 operacyjnych płatowców – a Rosja nadal polega na kilku przyfrontowych bazach. Atak na Szagoł pokazał, że ukraińskie drony dalekiego zasięgu mogą dosięgnąć nawet te ograniczone lokalizacje .

Podsumowanie

Su-57 nie ewoluuje w kierunku obrony powietrznej ojczyzny. Jest adaptowany jako przenośnik pocisków manewrujących, który w razie potrzeby poświęca właściwości stealth na rzecz ładunku bojowego, podczas gdy naziemna sieć obrony powietrznej (pod ogromną presją dronów) zajmuje się misją obrony kraju oddzielnie. Rosyjskie modernizacje z 2026 r. koncentrują się na zasięgu uderzeniowym, dowodzeniu dronami (Su-57D) i fuzji danych z czujników – poszerzając ofensywny arsenał samolotu, a nie przekierowując go do defensywnych działań przeciwlotniczych nad Rosją.