Rosyjski antymonopol daje Apple tydzień na uległość. Chodzi o preinstalację rosyjskich aplikacji i wyszukiwarek

To najnowszy epizod trwającego od lat sporu między Apple a Kremlem o cyfrową suwerenność kraju, który nabrał tempa po tym, jak Apple pod koniec czerwca usunął z App Store kilkadziesiąt aplikacji kontrolowanych przez rosyjski holding VK.

Czego dokładnie chce Rosja?

FAS nakazała Apple wyeliminowanie dyskryminacji rosyjskich produktów cyfrowych. Konkretne żądania to:

• Preinstalacja rosyjskich wyszukiwarek jako domyślnych na iPhone'ach i iPadach sprzedawanych w Rosji, zamiast zagranicznych .
• Preinstalacja rosyjskich aplikacji na iOS, w szczególności sklepu RuStore oraz serwisu Max .
• Przywrócenie usuniętych aplikacji do App Store – to bezpośrednie nawiązanie do usunięcia aplikacji powiązanych z VK .

Urząd uznał, że obecna konfiguracja Apple „stwarza dyskryminujące warunki dla krajowych deweloperów” i narusza przepisy o ochronie konsumentów .

Co wywołało ostrzeżenie: usunięcie aplikacji VK

25 czerwca 2026 roku Apple bez ostrzeżenia usunął z App Store kilkadziesiąt aplikacji kontrolowanego przez państwo rosyjskiego holdingu VK. Wśród nich znalazły się: VKontakte (największy rosyjski portal społecznościowy), VK Video, VK Music, VK Messenger, Mail.ru, Odnoklassniki, Skillbox, Yula i Dzen . VK nazwało to działanie „całkowicie bezpodstawnym i niedopuszczalnym”, ostrzegając, że odcięło ono od usług dziesiątki milionów Rosjan .

Rosyjskie Ministerstwo Cyfryzacji uznało usunięcie za „motywowane politycznie”, twierdząc, że Apple nie przedstawiło żadnej podstawy prawnej . Regulator rynku komunikacyjnego Roskomnadzor zażądał wyjaśnień, wskazując, że działania Apple pozbawiły miliony Rosjan dostępu do społecznie ważnych usług . Kreml zareagował ostrożnie – rzecznik Dmitrij Pieskow powiedział 25 czerwca, że agencje państwowe skontaktują się z Apple przed wyciągnięciem wniosków lub podjęciem działań odwetowych .

Apple nie wyjaśnił publicznie powodów. Jednak własne raporty firmy pokazują, że w latach 2022–2024 usunęła ona z rosyjskiego App Store 190 aplikacji na żądanie Roskomnadzoru, z czego 171 tylko w 2024 roku .

Dlaczego Apple trudno będzie spełnić żądania?

Apple wstrzymał całą sprzedaż produktów w Rosji w marcu 2022 roku w odpowiedzi na inwazję na Ukrainę i międzynarodowe sankcje . Firma stosuje się też do sankcji Zachodu, w tym Wielkiej Brytanii i UE, które obejmują niektóre rosyjskie podmioty.

Spełnienie żądań FAS jest problematyczne z kilku powodów:

• Preinstalacja RuStore – RuStore to państwowy alternatywny sklep z aplikacjami. Jego instalacja podważałaby monopol App Store i model bezpieczeństwa iOS.
• Preinstalacja Max – Max to państwowy serwis streamingowy. Narzucanie go użytkownikom jest sprzeczne z globalną praktyką Apple, która pozostawia wybór domyślnych aplikacji użytkownikom.
• Ryzyko naruszenia sankcji – Dobrowolna preinstalacja aplikacji wspieranych przez Kreml może narazić Apple na konsekwencje w ramach sankcji USA, Wielkiej Brytanii i UE. To właśnie sankcje brytyjskie były powodem usunięcia aplikacji VK w 2022 roku .
• Brak fizycznej sprzedaży w Rosji – Ponieważ Apple nie sprzedaje już urządzeń w Rosji, ma ograniczony wpływ na konfigurację oprogramowania na urządzeniach sprowadzanych przez szare kanały .

Długa historia konfliktów

Ostrzeżenie z lipca 2026 to kolejny rozdział w eskalacji sporu między Apple a rosyjskimi władzami:

• 2020 – FAS po raz pierwszy uznała Apple za winnego nadużywania dominującej pozycji i nakazała zmiany .
• Lipiec 2022 – FAS nałożyła na Apple karę 1,2 miliarda rubli (ok. 13,6 mln dolarów) za zmuszanie rosyjskich deweloperów iOS do korzystania z systemu płatności Apple . Apple zapłacił tę karę w styczniu 2024 .
• 2023 – Rosyjski sąd oddalił apelację Apple od tej kary .
• Październik 2025 – FAS nakazał Apple ustawienie rosyjskich wyszukiwarek jako domyślnych na iPhone'ach .
• Czerwiec 2025 – Duma Państwowa przyjęła ustawę mającą zmusić Apple do otwarcia iPhone'ów na RuStore .
• Czerwiec 2026 – Apple usunął aplikacje VK z App Store, wywołując obecny kryzys .
• 1 lipca 2026 – FAS wydała formalne ostrzeżenie z terminem 15 lipca i groźbą kary 52 mln dolarów .

Ten schemat odzwierciedla szerszą politykę Rosji na rzecz „cyfrowej suwerenności” – zmuszania zagranicznych gigantów technologicznych do przestrzegania lokalnych przepisów, podczas gdy Apple jednocześnie podlega presji sankcji Zachodu, by ograniczać swoją obecność na rosyjskim rynku.