Rosyjski FAS stawia Apple ultimatum: preinstalacja państwowych aplikacji lub gigantyczna kara

1 lipca 2026 roku Federalna Służba Antymonopolowa Rosji (FAS) oficjalnie ostrzegła Apple, zarzucając firmie dyskryminację rosyjskich wyszukiwarek i oprogramowania . FAS zażądał, aby Apple ustawił rosyjskie wyszukiwarki — takie jak Yandex czy Mail.ru — jako domyślne na urządzeniach iOS dla rosyjskich użytkowników, zamiast wymagać ręcznej zmiany ustawień . Zażądał również preinstalacji państwowych rosyjskich aplikacji na wszystkich iPhone'ach i iPadach sprzedawanych w Rosji: komunikatora Max oraz sklepu z aplikacjami RuStore .

Apple ma czas na spełnienie żądań do 15 lipca 2026 roku . Jeśli nie dostosuje się do wymogów, grozi mu kara w wysokości nawet 52 milionów dolarów (około 4 miliardów rubli), naliczana jako procent od przychodów uzyskiwanych w Rosji .

Co doprowadziło do tego ostrzeżenia

Ostrzeżenie FAS jest efektem gwałtownej eskalacji konfliktu w czerwcu 2026 roku:

• Początek czerwca — usunięcie Maxa: Apple usunął z App Store'a państwowy rosyjski komunikator Max, powołując się na konieczność przestrzegania sankcji . Max został stworzony przez rosyjskie Ministerstwo Cyfryzacji i jest elementem państwowej strategii promowania krajowych narzędzi komunikacji.
• 25 czerwca — usunięcie aplikacji VK: Apple usunął bez uprzedzenia prawie wszystkie aplikacje rosyjskiego holdingu technologicznego VK (m.in. VKontakte, Odnoklassniki, Mail.ru, VK Music) . VK nazwał ten ruch "całkowicie bezpodstawnym i niedopuszczalnym" .
• Reakcja Kremla: Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział, że Rosja czeka na wyjaśnienia od Apple i ostrzegł, że decyzje o przyszłej współpracy z firmą będą zależeć od tych wyjaśnień . Rosyjskie Ministerstwo Cyfryzacji nazwało usunięcie aplikacji "motywowanym politycznie" .

Dlaczego spełnienie żądań jest dla Apple niezwykle trudne

Apple wstrzymał sprzedaż wszystkich produktów w Rosji i zaprzestał eksportu do tego kraju w marcu 2022 roku w odpowiedzi na inwazję na Ukrainę . Spełnienie żądań FAS stawia Apple w bezpośrednim konflikcie z zachodnimi sankcjami:

• Preinstalacja Maxa: Apple usunął Maxa z App Store'a właśnie po to, by przestrzegać międzynarodowych sankcji . Teraz FAS żąda, by ta sama aplikacja była preinstalowana na urządzeniach — co byłoby zaprzeczeniem stanowiska Apple o przestrzeganiu sankcji.
• Preinstalacja RuStore: RuStore to państwowy, alternatywny sklep z aplikacjami. Rosyjskie prawo dąży do zmuszenia Apple do umożliwienia sideloadingu (instalowania aplikacji z zewnętrznych źródeł) i obsługi zewnętrznych sklepów z aplikacjami na iOS . Preinstalacja konkurencyjnego sklepu, który mógłby ominąć prowizję i system recenzji App Store'a, a także potencjalnie naruszać sankcje dotyczące ułatwiania rozwoju rosyjskiej infrastruktury technologicznej, byłaby fundamentalnym zerwaniem z globalnym modelem biznesowym Apple.
• Brak bezpośredniego kanału sprzedaży: Ponieważ Apple nie sprzedaje już produktów w Rosji, egzekwowanie wymogu preinstalacji na nowych urządzeniach sprzedawanych w ramach równoległego importu jest logistycznie i prawnie niejednoznaczne.

Długa historia napięć regulacyjnych

Ostrzeżenie z 1 lipca to najnowszy rozdział w wieloletnim konflikcie między Apple a rosyjskimi władzami:

• 2021: FAS nałożył na Apple grzywnę w wysokości 12 milionów dolarów (około 906 milionów rubli) za "nadużywanie dominującej pozycji" na rynku dystrybucji aplikacji .
• 2022–2023: W styczniu 2023 roku FAS nałożył karę w wysokości 1,2 miliarda rubli (około 17,4 miliona dolarów), uznając, że Apple zmuszał rosyjskich deweloperów do korzystania z własnego systemu płatności w aplikacjach i ograniczał alternatywne metody płatności .
• Stała presja: W latach 2024–2025 rosyjskie władze wielokrotnie żądały od Apple ustawienia rosyjskich wyszukiwarek jako domyślnych i preinstalacji RuStore, grożąc "ostrymi środkami" w przypadku odmowy .

Obecna groźba kary w wysokości 52 milionów dolarów to największa kara finansowa, jaką Rosja kiedykolwiek zawiesiła nad Apple, i pojawia się w momencie maksymalnego napięcia — po tym, jak Apple usunął z App Store'a wiele rosyjskich aplikacji, a Rosja nasiliła legislacyjne próby przełamania kontroli Apple nad dystrybucją oprogramowania na iOS.