Globalny spadek ruchu lotniczego: IATA raportuje 2,2% spadek popytu w maju 2026

Globalny popyt na pasażerskie przewozy lotnicze gwałtownie spadł w maju 2026 r., co jest pierwszym ogólnobranżowym spadkiem od czasów pandemii COVID-19. Powodem jest konflikt na Bliskim Wschodzie, który zakłócił ruch przesiadkowy i spowodował gwałtowny wzrost kosztów paliwa lotniczego. Według danych IATA całkowity popyt – mierzony w pasażerokilometrach (RPK) – spadł w maju 2026 r. o 2,2% rok do roku . Ta miesięczna wartość jest bardziej dotkliwa niż szersza prognoza roczna na 2026 r., która zakłada jedynie 2,1% wzrostu, co podkreśla, jak szybko sytuacja geopolityczna pogorszyła popyt .

Kluczowe jest to, że główny spadek jest prawie w całości spowodowany sytuacją na Bliskim Wschodzie. Z wyłączeniem tego regionu globalny popyt wzrósł w maju o 0,7% rok do roku, co wskazuje, że większość światowych rynków lotniczych nadal się rozwijała pomimo zakłóceń .

Rozbieżności regionalne spowodowane konfliktem

Maj 2026 r. był miesiącem wyraźnych kontrastów regionalnych. Podczas gdy Bliski Wschód odnotował najgłębszy spadek w historii, rynki w Afryce, regionie Azji i Pacyfiku oraz Ameryce Łacińskiej nadal rosły.

Bliski Wschód był epicentrum spowolnienia. Przewoźnicy z tego regionu odnotowali w kwietniu spadek popytu o 46,6% rok do roku (tendencja ta utrzymała się w maju), co było spowodowane zamknięciem przestrzeni powietrznej i zmianą tras, które wyeliminowały ogromną część ruchu przesiadkowego . Prognoza na cały 2026 r. zakłada spadek RPK na Bliskim Wschodzie o 11,4% .

W innych regionach ruch wzrósł w maju, choć w wolniejszym tempie:

• Afryka odnotowała najsilniejszy wzrost, szacowany na około 10,0% w 2026 r., napędzany zmianami tras podróży .
• Przewoźnicy z Azji i Pacyfiku odnotowali w 2026 r. wzrost popytu o 5,1%, co stanowi gwałtowny spadek w porównaniu z wcześniejszym tempem dwucyfrowym .
• Ameryka Łacińska kontynuowała odbudowę, a przewoźnicy odnotowali w kwietniu wzrost o 5,0%; tendencja ta prawdopodobnie utrzymała się w maju .
• Europa odnotowała w kwietniu umiarkowany wzrost na poziomie około 0,8% .
• Ameryka Północna była prawie płaska, a popyt w kwietniu spadł o 0,3% .

Krajobraz krajowy w odwrocie: USA i Chiny na czele spadku

Globalny krajowy ruch lotniczy w maju wyraźnie wszedł w fazę spadku. IATA podała, że krajowe RPK spadły w maju o 3,1% rok do roku, co oznacza znaczące pogorszenie w porównaniu z kwietniowym spadkiem o -0,04% .

Spadek skoncentrowany był na dwóch największych światowych rynkach lotnictwa krajowego:

• Ruch krajowy w USA gwałtownie spadł, przyczyniając się do globalnego spowolnienia .
• Ruch krajowy w Chinach również się skurczył, ponieważ oba rynki odpowiadają za około dwie trzecie globalnych krajowych RPK .

Indie były godnym uwagi wyjątkiem. Podczas gdy ruch krajowy w tym kraju spowolnił w kwietniu (spadek o 1,6% rdr do 140,8 lakh pasażerów), ICRA poinformował o odbiciu w maju 2026 r., a krajowy ruch pasażerski wzrósł o 11,3% rok do roku, do około 1,56 crore pasażerów. Wzrost ten był jednak wspierany przez korzystny efekt bazy, ponieważ podróże były ograniczone w maju 2025 r. po ataku terrorystycznym w Pahalgam .

Szok paliwowy, który przepołowił zyski linii lotniczych

Najważniejszym czynnikiem zmieniającym sytuację finansową branży w 2026 roku jest koszt paliwa lotniczego. Konflikt na Bliskim Wschodzie, w tym niepewność związana z Cieśniną Ormuz, spowodował dramatyczny wzrost cen.

Prognoza finansowa IATA z czerwca 2026 r. zakłada średnią cenę paliwa lotniczego na poziomie 152 USD za baryłkę w ciągu roku, co oznacza 70-procentowy wzrost rok do roku z około 90 USD/baryłkę w 2025 r. . Przełożyło się to na dodatkowe około 100 mld USD w całkowitych wydatkach na paliwo .

Konsekwencje finansowe dla linii lotniczych są dotkliwe. IATA prognozuje teraz, że globalny zysk netto branży w 2026 r. wyniesie 23,0 mld USD – mniej więcej połowę 45 mld USD oszacowanych na 2025 r. i połowę 41 mld USD prognozowanych w grudniu 2025 r. .

Wskaźnik	Szacunek 2025	Prognoza 2026	Zmiana
Zysk netto branży	45 mld USD	23 mld USD	-49%
Marża zysku netto	4,2%	2,0%	-2,2 p. p.
Zysk netto na pasażera	9,10 USD	4,50 USD	-51%
Średnia cena paliwa lotniczego	~90 USD/bbl	152 USD/bbl	+69%

Źródło: IATA June 2026 Financial Outlook

Presja na marże i ograniczone możliwości wzrostu efektywności

Podczas gdy przychody linii lotniczych nadal mają wzrosnąć o 9,4% w 2026 r. (wspierane wyższymi taryfami przerzucanymi na pasażerów), gwałtowny wzrost kosztów niweluje te zyski . IATA zauważyła, że marże znajdują się pod silną presją z powodu szoku kosztów paliwa i że istnieją ograniczone możliwości dalszego zwiększania efektywności . Oczekuje się, że marża zysku netto zwęzi się do 2,0%, co będzie najsłabszym wynikiem od czasów pandemii COVID-19 .

Dyrektor Generalny IATA Willie Walsh przypisał odwrócenie tendencji dwóm głównym czynnikom: „dramatycznemu wzrostowi cen paliwa lotniczego” oraz „zakłóceniom na Bliskim Wschodzie powodującym znaczną utratę ruchu przesiadkowego” .

Rekordowe współczynniki obciążenia, ale za cenę

Pomimo spadku popytu, w niektórych regionach zdolność przewozowa została ograniczona jeszcze szybciej. Globalne współczynniki obciążenia pasażerów pozostały historycznie wysokie. IATA prognozuje, że średnioroczny współczynnik obciążenia w 2026 r. wyniesie 83,8%, co będzie nowym rekordem, częściowo napędzanym popytem, a częściowo niedoborem samolotów ograniczającym wzrost zdolności przewozowej . W maju 2026 r. krajowy współczynnik obciążenia osiągnął 83%, podczas gdy zdolność przewozowa spadła o 2,1% przy spadku popytu o 3,1% .

Ten wysoki współczynnik obciążenia jest mieczem obosiecznym: sygnalizuje efektywne zarządzanie zdolnościami przewozowymi, ale oznacza również, że linie lotnicze mają mniejsze możliwości dalszej redukcji kosztów przez uziemianie samolotów, co naraża je na cykl cen paliwa.

Podsumowanie

Maj 2026 r. zapamiętany zostanie jako miesiąc, w którym zdecydowanie zatrzymało się ożywienie w lotnictwie po pandemii, spowodowane jednym geopolitycznym wstrząsem. Konflikt na Bliskim Wschodzie jednocześnie zniszczył kluczowy regionalny hub popytu i wywołał ogólnobranżowy kryzys kosztów, który przepołowił rentowność. Podczas gdy rynki poza Bliskim Wschodem nadal umiarkowanie rosną, połączenie rekordowych kosztów paliwa, ograniczonej zdolności przewozowej i pogarszających się perspektyw gospodarczych na świecie sugeruje, że presja na linie lotnicze utrzyma się do końca roku.