Ponad 1,1 mld euro w jeden tydzień: obronność, białko z powietrza i ostrzeżenia dotyczące fotoniki krzemowej

Europejski ekosystem technologiczny przeżył w zeszłym tygodniu prawdziwy wysyp rekordowych transakcji, ruchów inwestycyjnych i newsów startupowych. W okresie kończącym się 19 czerwca 2026 r. dominowały technologie obronne i dual-use – sektor ten otrzymał ponad 550 mln euro nowego kapitału. W tym samym tygodniu fiński Solar Foods świętował ważny kamień milowy dla białka alternatywnego, a eksperci ostrzegli, że europejska, światowej klasy fotonika stoi przed poważnym ryzykiem niepowodzenia w komercjalizacji. Oto sprawdzone, oparte na źródłach podsumowanie.

Solar Foods – pakiet finansowania 77,8 mln euro na Factory 02

Fiński startup Solar Foods otrzymał 77,8 mln euro w formie pakietu dotacji i pożyczek od Business Finland 17 czerwca 2026 r. na budowę i uruchomienie pierwszego zakładu produkcyjnego na skalę komercyjną Factory 02 w Selkäharju w Lappeenranta . Pakiet składa się z 39,6 mln euro dotacji i 38,1 mln euro pożyczki na badania i rozwój przyznanej w ramach programu Important Projects of Common European Interest (IPCEI), zatwierdzonego przez Komisję Europejską . Pożyczka B+R ma 10-letni okres spłaty z 5-letnim okresem karencji i oprocentowaniem 1% . Finansowanie jest uzależnione od ostatecznej decyzji inwestycyjnej i zabezpieczenia całkowitego finansowania . Factory 02 ma produkować na skalę przemysłową Sollein – białko pozyskiwane z powietrza i energii elektrycznej (fermentacja gazowa) – co stanowi ogromny krok naprzód w porównaniu z dotychczasowym zakładem pilotażowym Factory 01, który wytwarza 230 ton rocznie .

Earlybird i AVP uruchamiają E2D – fundusz wzrostu obronnego i dual-use o wartości 500 mln euro

18 czerwca 2026 r. berliński Earlybird Venture Capital i francuski inwestor AVP (Atlantic Vantage Point) ogłosili uruchomienie E2D (European Dual-Use and Defence Growth Fund) – funduszu o wartości 500 mln euro, jednego z najważniejszych franko-niemieckich przedsięwzięć inwestycyjnych w obszarze technologii obronnych i dual-use w europejskim ekosystemie technologicznym . E2D został celowo zaprojektowany jako fundusz skupiający się na fazie wzrostu (a nie na seedzie), planując inwestycje w około 20 europejskich firm ze średnim czekiem inwestycyjnym wynoszącym około 25 mln euro na firmę .

Obszar inwestycji: Fundusz będzie alokował kapitał w obszarach kosmosu, powietrza, lądu, morza i podwodnych, stawiając na technologie takie jak zaawansowane półprzewodniki, sztuczna inteligencja, New Space, drony, platformy autonomiczne i broń energetyczna .

Cel strategiczny: E2D ma zapobiec ucieczce europejskich startupów obronnych do amerykańskich inwestorów wraz z ich rundami wzrostu, talentami i własnością intelektualną – to uporczywy problem w europejskim ekosystemie technologii obronnych . Fundusz ma dedykowany zespół złożony z przedstawicieli Earlybird i AVP, a jego wsparcie zapewniają duże instytucje finansowe oraz korporacyjni partnerzy ograniczeni . Pierwsze zamknięcie funduszu planowane jest na 30 czerwca 2026 r. .

BAE Systems – 50 mln euro na wsparcie europejskich startupów obronnych

Również w tym samym tygodniu (16 czerwca 2026 r.) BAE Systems, największy brytyjski koncern obronny, przeznaczył 50 mln euro na fundusze venture capital wspierające europejskie startupy technologii obronnych . Środki zostały podzielone po 25 mln euro między dwa fundusze: jeden zarządzany przez Lakestar (Szwajcaria) i drugi przez Expeditions (Polska) . Oba fundusze aktywnie inwestują w startupy obronne, w tym Isar Aerospace i Cambridge Aerospace . Ruch ten to druga faza programu Launchpad BAE, który zarówno wprowadza własne technologie koncernu na rynki komercyjne, jak i wspiera zewnętrznych założycieli, którzy mogą wnieść innowacje do sektora obronnego . Komentatorzy określili ten krok jako przypadek, w którym „główny wykonawca zamienia się w inwestora funduszu venture capital, gdy europejskie pieniądze na zbrojenia trafiają do startupowych cap table” .

Firmy fotoniczne ostrzegają, że Europie brakuje infrastruktury do komercjalizacji badań

19 czerwca 2026 r. opublikowano badania przeprowadzone przez CORNERSTONE Photonics Innovation Centre – brytyjskie centrum badawcze fotoniki – które ostrzegają, że Europa nie jest w stanie przekształcić swojej światowej klasy nauki o fotonice krzemowej (SiPh) w produkty komercyjne z powodu krytycznego niedoboru infrastruktury produkcyjnej . Badanie, przeprowadzone za pośrednictwem OnePoll, zebrało opinie 500 decydentów z Wielkiej Brytanii, USA, Holandii, Niemiec i Hiszpanii, którzy obecnie opracowują lub wdrażają układy SiPh . Kluczowe wnioski:

• Dwie trzecie (66%) firm stwierdziło, że dostęp do produkcji jest główną barierą komercjalizacji .
• 59% respondentów uważa, że ich kraj nie ma infrastruktury, która umożliwiłaby przejście z prototypu badawczego do produkcyjnej linii fabrycznej .
• Ponad 50% europejskich firm fotonicznych już teraz zleca produkcję poza Europą z powodu niewystarczających krajowych mocy produkcyjnych .
• Uzależnienie Europy od importu zaawansowanej produkcji CMOS (technologii niezbędnej do produkcji wielkoseryjnej fotoniki krzemowej) przekracza 65% .

Ta luka infrastrukturalna jest krytyczna, ponieważ fotonika stanowi szacunkowo 20% europejskiej gospodarki – wynika z Planu Strategicznego Badań i Innowacji (SRIA) UE ds. Fotoniki, przedstawionego Komisji Europejskiej 10 czerwca 2026 r. . SRIA, zatytułowany Światło napędzające przyszłość, ostrzega, że globalna konkurencja – zwłaszcza ze strony Azji i Ameryki Północnej – zagraża europejskiemu przywództwu w dziedzinie fotoniki, kluczowej dla sztucznej inteligencji, obliczeń kwantowych, obronności i produkcji półprzewodników . SRIA została opracowana przez Photonics21, europejską platformę technologiczną ds. fotoniki, i była przedmiotem debaty na Photonics Partnership Annual Meeting 2026 (PPAM2026) . Liderzy branży podkreślili podczas spotkania, że „wyzwaniem nie jest innowacja – to przejście od nauki do przemysłu” .

Podsumowanie tygodnia

Według tygodniowego zestawienia Tech.eu, w tygodniu kończącym się 19 czerwca 2026 r. w Europie odnotowano ponad 60 transakcji finansowania technologii o łącznej wartości ponad 585 mln euro oraz 3 transakcje wyjścia/fuzji i przejęć . Obronność i technologie dual-use zdominowały nagłówki, podczas gdy ostrzeżenia dotyczące infrastruktury fotoniki krzemowej uwypukliły rosnącą słabość strukturalną europejskiej komercjalizacji zaawansowanych technologii – problem, który – jak ostrzegł raport Draghiego o konkurencyjności Europy – zagraża strategicznemu i gospodarczemu znaczeniu kontynentu w zakresie kluczowych technologii .