Amerykański zakaz eksportu AI wywołuje azjatycką rewolucję. Chiny i Japonia odpowiadają własnymi modelami

W czerwcu 2026 roku rząd USA w bezprecedensowy sposób zaostrzył kontrole eksportu w dziedzinie sztucznej inteligencji, zmuszając Anthropica do zablokowania dostępu do jego najpotężniejszych modeli dla obcokrajowców. Reakcja Azji była natychmiastowa i przybrała trzy różne formy.

W ciągu dwóch tygodni krajobraz konkurencyjny zmienił się diametralnie: chińska firma cyberbezpieczeństwa zaprezentowała bezpośredniego rywala dla zablokowanego systemu Mythos, japoński startup wypuścił model orkiestracji, który na testach porównawczych dorównuje zakazanym amerykańskim modelom, nie korzystając z nich, a Anthropic oskarżył Alibabę o największy znany atak na swoją własność intelektualną.

Oto szczegółowy, oparty na źródłach przegląd wydarzeń.

Amerykański zakaz eksportu, który wszystko zapoczątkował

12 czerwca 2026 roku o godzinie 17:21 czasu wschodniego Departament Handlu USA wydał bezprecedensową dyrektywę dotyczącą kontroli eksportu. Nakazał on Anthropicowi natychmiastowe zawieszenie dostępu do dwóch jego najbardziej zaawansowanych modeli – Claude Fable 5 i Claude Mythos 5 – dla wszystkich obcokrajowców, powołując się na przepisy dotyczące bezpieczeństwa narodowego . Zakaz obowiązywał niezależnie od miejsca zamieszkania i dotyczył każdej osoby niebędącej obywatelem USA, włączając w to własnych zagranicznych pracowników Anthropica .

Anthropic zastosował się w ciągu kilku godzin, całkowicie wyłączając oba modele dla wszystkich klientów na świecie, ponieważ nie miał możliwości selektywnego blokowania tylko obcokrajowców . Inne modele Claude pozostały bez zmian.

26 czerwca 2026 roku rząd USA udzielił częściowego wyjątku. Sekretarz Handlu Howard Lutnick ponownie zezwolił na dostęp do Mythos 5 dla około 100 zaufanych firm i agencji federalnych posiadających zweryfikowane zabezpieczenia .

Chińska odpowiedź: Tulongfeng, czyli „chińska wersja Mythosa”

Podczas konferencji ISC.AI 2026 w Pekinie 24 czerwca 2026 roku chińska firma cyberbezpieczeństwa 360 Security Technology zaprezentowała dwa narzędzia AI – Tulongfeng i Yitianzhen – pozycjonowane jako rodzima odpowiedź na system Mythos firmy Anthropic .

Założyciel firmy, Zhou Hongyi, nazwał Tulongfenga „chińską wersją Mythosa” – systemem do wykrywania luk i automatycznej obrony . Firma twierdzi, że Tulongfeng zidentyfikował już 3432 luki w oprogramowaniu, z czego 105 zostało potwierdzonych przez chiński rząd .

Zhou przyznał, że istnieje różnica w możliwościach wynosząca 20–30% w porównaniu z Mythosem, ale przedstawił narzędzia jako strategiczną konieczność, podkreślając potrzebę zbudowania profesjonalnego zespołu ataku i obrony, zamiast polegać na podejściu „geniusza hakera” .

Yitianzhen, drugie narzędzie, jest przeznaczone do zautomatyzowanej cyberobrony i reagowania na incydenty, dopełniając zestaw, który 360 nazywa „Yitian Tulong” – nazwa zaczerpnięta z klasycznej chińskiej powieści o sztukach walki, oznaczająca „Niebiański Miecz i Smoczy Sztylet” .

Japońska alternatywa: Modele orkiestracji Fugu od Sakana AI

Dziesięć dni po amerykańskim zakazie tokijski startup AI Sakana AI (wyceniany na około 2,7 miliarda dolarów) wypuścił Fugu i Fugu Ultra 22 czerwca 2026 roku . Zamiast konkurować budową większego modelu podstawowego, Sakana obrało fundamentalnie inne podejście.

Fugu to niewielki model „koordynatora” o parametrach około 7 miliardów, który kieruje zadania do puli publicznie dostępnych modeli – obecnie GPT-5.5, Gemini 3.1 Pro i Claude Opus 4.8 . System dynamicznie przypisuje role: Gemini do agregacji wiedzy, GPT-5.5 do rozumowania matematycznego, a modele naprzemiennie do zadań związanych z kodowaniem .

Sakana twierdzi, że zorkiestrowane wyniki Fugu dorównują lub przewyższają wyniki zablokowanych Fable 5 i Mythos Preview w testach porównawczych, nie korzystając z żadnego z zablokowanych modeli – co skutecznie omija amerykańskie kontrole eksportu . Fugu Ultra uzyskał 73,7 punktu w teście SWE-Bench Pro, podczas gdy Claude Opus 4.8 – 69,2, a GPT-5.5 – 58,6 . System został uruchomiony na platformie OpenRouter 25 czerwca .

„Ponieważ pulę modeli można wymieniać, jeśli jakikolwiek dostawca zostanie z dnia na dzień objęty kontrolą eksportu, Fugu po prostu go ominie” – zauważyli obserwatorzy . Firma wyraźnie stwierdziła, że timing nie jest przypadkowy, pozycjonując Fugu jako alternatywę dla każdego kraju lub podmiotu, któremu zablokowano dostęp do amerykańskich modeli granicznych .

Anthropic oskarża Alibabę o największy atak destylacyjny

24 czerwca 2026 roku Anthropic wysłał list do amerykańskich senatorów i urzędników Białego Domu, oskarżając Alibabę Group i jego laboratorium Qwen AI o przeprowadzenie „największego znanego ataku destylacyjnego” na model Claude .

Anthropic zarzucił, że operatorzy wykorzystali około 25 000 fałszywych kont do przeprowadzenia ponad 28,8 miliona interakcji z modelem Claude między 22 kwietnia a 5 czerwca 2026 roku . Kampania systematycznie wydobywała możliwości Claude'a – szczególnie inżynierię oprogramowania i rozumowanie agencyjne – aby zreplikować je we własnych modelach Qwen Alibaby .

Skala ataku podobno przewyższyła łączną wcześniejszą aktywność destylacyjną DeepSeek, MiniMax i Moonshot AI . Akcje Alibaby spadły do najniższego poziomu od 16 miesięcy, gdy sprawa ujrzała światło dzienne . Do czasu publikacji Alibaba nie odpowiedział na zarzuty .

Nowa logika strategiczna

Trzy różne azjatyckie odpowiedzi na jedną amerykańską politykę ujawniają nową logikę strategiczną. Chiny postawiły na budowę rodzimych substytutów dla zablokowanego amerykańskiego cyberbezpieczeństwa AI, uznając różnicę w możliwościach za tymczasowe wyzwanie, a nie barierę nie do pokonania. Japonia całkowicie ominęła restrykcje dzięki architektonicznej sztuczce – koordynacji zamiast rywalizacji. A poprzez rzekomą destylację niektóre chińskie firmy mogły próbować całkowicie skrócić proces rozwoju.

Kontrole eksportu modeli AI, które rozpoczęły się od chipów, wywołały teraz falę innowacji i konfliktów, która zdefiniuje kolejną fazę globalnej rywalizacji w dziedzinie sztucznej inteligencji.