Efekt domina na rynkach: dlaczego 26 czerwca akcje technologiczne i kryptowaluty runê³y jednocze¶nie?

W pi±tek 26 czerwca 2026 roku na globalnych rynkach dosz³o do gwa³townej wyprzeda¿y, która uderzy³a jednocze¶nie w akcje spó³ek technologicznych i kryptowaluty. Nie by³o to jednak wydarzenie wywo³ane jednym czynnikiem, lecz ³añcuchowa reakcja kilku odrêbnych bod¼ców, które na³o¿y³y siê na siebie w ci±gu tygodnia, prowadz±c do powszechnego odwrotu od ryzyka. Oto, jak poszczególne elementy by³y ze sob± powi±zane.

Sekwencja zdarzeñ

1. Rosn±ce koszty uk³adów pamiêci i podwy¿ki cen Apple zapalnikiem wyprzeda¿y

Ceny uk³adów pamiêci by³y pod presj± popytu napêdzanego przez sztuczn± inteligencjê (AI). Apple podniós³ ceny wszystkich Maców, iPadów, urz±dzeñ domowych oraz Vision Pro, aby zrekompensowaæ "bezprecedensowy niedobór uk³adów pamiêci i no¶ników danych" . Po og³oszeniu podwy¿ek akcje Apple spad³y o 5%, co wymaza³o z rynku oko³o 275 miliardów dolarów warto¶ci . Bloomberg poinformowa³, ¿e podwy¿ki cen Apple i Microsoftu wzbudzi³y obawy, i¿ rosn±ce koszty komponentów ogranicz± popyt na urz±dzenia i ostatecznie spowolni± hossê na rynku pamiêci, która napêdza³a du¿± czê¶æ tzw. "trade'u AI" (inwestycji w spó³ki zwi±zane ze sztuczn± inteligencj±) .

2. Pêkniêcie bañki AI opó¼nienie IPO OpenAI

25 czerwca The New York Times poda³, powo³uj±c siê na trzy osoby zaznajomione z dyskusjami w firmie, ¿e OpenAI rozwa¿a przesuniêcie swojej pierwszej oferty publicznej (IPO) na przysz³y rok . Bloomberg, cytuj±c doniesienia NYT, poinformowa³, ¿e OpenAI sk³ania siê ku wstrzymaniu IPO a¿ do 2027 roku . OpenAI ujawni³o wcze¶niej w czerwcu, ¿e z³o¿y³o poufne dokumenty do organów regulacyjnych, aby rozpocz±æ proces IPO, ale nie zobowi±za³o siê publicznie do konkretnego terminu . Opó¼nienie to pog³êbi³o niepokój zwi±zany z wycenami spó³ek AI w momencie, gdy akcje spó³ek pó³przewodnikowych i produkuj±cych urz±dzenia by³y ju¿ pod presj± zwi±zan± z kosztami komponentów. Akcje SoftBank Group spad³y a¿ o 13% w obawie, ¿e opó¼nienie opó¼ni zwroty dla japoñskiego inwestora .

3. Mechaniczna presja sprzeda¿y ze strony du¿ego wyga¶niêcia opcji na Bitcoina

Pi±tek 26 czerwca by³ dat± du¿ego wyga¶niêcia opcji na Bitcoina, z otwartym zainteresowaniem opcjami o warto¶ci oko³o 13 miliardów dolarów . Gie³da MEXC opisa³a krajobraz instrumentów pochodnych jako przechylony w stronê ryzyka spadku dla byków Bitcoina, zauwa¿aj±c, ¿e opcje sprzeda¿y (put) by³y ustawione korzystniej ni¿ opcje kupna (call) . Cointribune opisa³o wyga¶niêcie 26 czerwca jako kluczowy termin, z kontraktami opcyjnymi o warto¶ci blisko 13 miliardów dolarów, skoncentrowanymi g³ównie na gie³dzie Deribit . Poniewa¿ wiêkszo¶æ tych opcji stanowi³y zak³ady byka po cenie 68 000 dolarów lub wy¿szej, a Bitcoin handlowano w okolicach 63 000 dolarów, oko³o 80% z 10,6 miliarda dolarów otwartego zainteresowania by³o "poza pieni±dzem" (out of the money) co oznacza, ¿e du¿a czê¶æ kontraktów byków wygas³aby bez warto¶ci . Oznacza³o to, ¿e rynek kryptowalut stan±³ w obliczu du¿ego zdarzenia na rynku instrumentów pochodnych w tym samym czasie, gdy ogólny apetyt na ryzyko s³ab³.

4. Wyprzeda¿ na gie³dzie przenosi siê z akcji technologicznych na kryptowaluty

Wyprzeda¿ napêdzana przez indeks Nasdaq, wywo³ana spadkami akcji spó³ek pó³przewodnikowych, przeniknê³a na aktywa cyfrowe kana³em korelacji miêdzy rynkiem akcji a kryptowalutami . Bitcoin spad³ a¿ o 3,9% do 61 877 dolarów 23 czerwca, co by³o najni¿szym poziomem od 11 czerwca, gdy¿ wyprzeda¿ akcji technologicznych uderzy³a w aktywa ryzykowne . W ci±gu tej sesji zlikwidowano pozycje kryptowalutowe o warto¶ci 717 milionów dolarów, co spotęgowa³o ruch, który zacz±³ siê od akcji i przekszta³ci³ w co¶, co wygl±da³o jak wydarzenie specyficzne dla kryptowalut . Jak ujêto to w jednej z analiz: "Tak nie by³o. ¼ród³o by³o poza rynkiem spadek akcji spó³ek pó³przewodnikowych na Nasdaq, który uruchomi³ kana³ korelacji ryzyka" .

Jak to wszystko jest powi±zane

• Rosn±ce koszty uk³adów pamiêci → Apple i Microsoft podnosz± ceny → obawy, ¿e wy¿sze ceny spowolni± popyt na elektronikê u¿ytkow± → niepokój, ¿e hossa na rynku pamiêci, która napêdza³a du¿± czê¶æ trade'u AI, osi±ga szczyt .
• Ten strach zderza siê z opó¼nieniem IPO OpenAI, co os³abia narracjê o wysokiej warto¶ci spó³ek AI, która wcze¶niej wspiera³a nastroje w tym sektorze .
• Powsta³a w ten sposób wyprzeda¿ akcji technologicznych przenika na rynek kryptowalut poprzez miêdzyaktywowe korelacje w okresie odwrotu od ryzyka i jest spotêgowana przez du¿e wyga¶niêcie opcji na Bitcoina tego samego pi±tku .
• Ca³y system by³ ju¿ kruchy, poniewa¿ akcje technologiczne, akcje powi±zane z AI i kryptowaluty by³y traktowane jako powi±zane aktywa ryzykowne, a nie izolowane rynki .

Czego nie by³o: przesuniêcia kapita³u z kryptowalut w technologiê

Czêsto pojawia siê pytanie, czy ta wyprzeda¿ by³a napêdzana przez "przesuniêcie kapita³u z kryptowalut w stronê akcji technologicznych". Dowody w dostarczonych ¼ród³ach nie potwierdzaj± takiego scenariusza. Zamiast tego obie klasy aktywów spada³y razem w ramach szerszego odwrotu od ryzyka, a wyprzeda¿ akcji technologicznych rozla³a siê na aktywa cyfrowe poprzez korelacjê akcji . Kryptowaluty nie by³y sprzedawane, aby kupowaæ akcje technologiczne; zosta³y porwane przez ten sam odp³yw.

Kontekst makroekonomiczny

Dostarczone ¼ród³a nie pozwalaj± samodzielnie ustaliæ, ¿e decyzja Rezerwy Federalnej (Fed) by³a g³ównym czynnikiem wywo³uj±cym tê konkretn± wyprzeda¿. Chocia¿ wcze¶niej w miesi±cu silny raport z rynku pracy zabi³ oczekiwania na obni¿ki stóp procentowych i wywo³a³ oddzieln± wyprzeda¿ , lepiej udokumentowan± histori± dla wydarzeñ z 26 czerwca jest to, ¿e presja kosztów komponentów, obawy o wyceny spó³ek AI, wyprzeda¿ akcji technologicznych, korelacja miêdzy rynkiem akcji a kryptowalutami oraz du¿e wyga¶niêcie opcji na Bitcoina wyst±pi³y w tym samym czasie .