Akcje SpaceX runęły o 24% po rekordowym IPO. 25 miliardów dolarów długu złamało hossę

Co wywołało tak gwałtowny zwrot akcji i dlaczego emisja obligacji o wartości 25 miliardów dolarów, która miała refinansować długi Muska, wywołała debatę o tym, czy światowe rynki kapitałowe weszły w „strefę bańki”?

Cztery katalizatory, które złamały hossę

Spadek o ponad 24% nie był dziełem jednego wydarzenia. W ciągu tygodnia zbiegły się aż cztery czynniki.

1. Wyczerpanie się euforii po IPO i realizacja zysków

Akcje w ciągu kilku dni podwoiły się względem ceny otwarcia. Potem nastąpił gwałtowny zwrot, gdy entuzjazm spekulacyjny wygasł, a pierwsi inwestorzy zaczęli realizować zyski . Ponieważ zaledwie 4,2% wszystkich akcji było dostępnych w obrocie od debiutu, niski free float najpierw napędzał gwałtowne wzrosty, a potem równie gwałtowne spadki . CNBC podało, że trzydniowa passa strat zniszczyła 400 miliardów dolarów wartości rynkowej i wymazała większość spektakularnych wzrostów po IPO .

2. Przejęcie Anysphere za 10 miliardów dolarów

16 czerwca SpaceX ogłosiło przejęcie Anysphere, stojącej za narzędziem AI o nazwie Cursor, w transakcji w całości rozliczonej akcjami, wartej około 10 miliardów dolarów . Inwestorzy przyjęli to chłodno, uznając strukturę transakcji za rozwadniającą dla akcjonariuszy, którzy kupili papiery zaledwie kilka dni wcześniej . Połączenie przejęcia z jednoczesnymi doniesieniami o planowanej emisji długu postawiło pytanie: po co spółce, która właśnie pozyskała w IPO 75–86 miliardów dolarów, kolejne tak duże wydatki i długi?

3. Emisja obligacji o wartości 25 miliardów dolarów – najważniejszy katalizator

22–23 czerwca SpaceX potwierdziło plany swojej debiutanckiej emisji obligacji. Początkowo mówiło się o 20 miliardach, ostatecznie uplasowano papiery za 25 miliardów dolarów w pięciu transzach o terminach zapadalności od 2031 do 2056 roku i oprocentowaniu od 5,35% do 6,65% . Kurs akcji runął o 16,4% w ciągu jednego dnia (22 czerwca) – to był największy dzienny spadek od debiutu . Analitycy wskazywali na rosnący niepokój związany z kosztami obsługi nowego długu oraz z groźbą uwolnienia dodatkowych akcji w momencie wygaśnięcia lock-upów w nadchodzących miesiącach .

Cel emisji obligacji tylko podgrzał atmosferę. SpaceX wykorzystało pozyskane środki na refinansowanie kosztownego długu związanego z przejęciem X (dawniej Twittera) przez Elona Muska w 2022 roku oraz wysoko oprocentowanych pożyczek z laboratorium AI – xAI . Krytycy wskazali, że IPO i emisja obligacji de facto przeniosły prywatne długi Muska na bilans SpaceX, zwiększając dźwignię finansową spółki, która i tak mierzy się z pytaniami o tempo wzrostu Starlinka i uzależnienie od kontraktów rządowych .

4. Szersza przecena w sektorze technologicznym

Spadek SpaceX nie miał miejsca w próżni. Zbiegł się z szerszym odwrotem od akcji technologicznych i związanych ze sztuczną inteligencją. Alphabet (Google) zaliczył najgorszy jednodniowy spadek od ponad roku w ten sam poniedziałek, w którym SpaceX straciło 400 miliardów dolarów . Rosnące ceny ropy i niepewność makroekonomiczna dodatkowo spotęgowały presję i pogłębiły straty SpaceX .

Stonowany werdykt rynku obligacji

Choć na rynku akcji zapanowała panika, sama emisja obligacji była logistycznym sukcesem – ale ujawniła głęboką rozbieżność między euforią inwestorów giełdowych a sceptycyzmem nabywców długu.

Ogromny popyt, ostrożna wycena. Oferta obligacji przyciągnęła zamówienia o łącznej wartości 89 miliardów dolarów, czyli znacznie więcej niż 25 miliardów, które ostatecznie wyemitowano . Mimo to obligacje wyceniono z premią (spreadem) 1,4 punktu procentowego powyżej rentowności amerykańskich obligacji skarbowych – to około 0,4 pp więcej niż średnia dla emitentów o podobnym ratingu inwestycyjnym. Jak pisał Bloomberg, rynek obligacji wyraźnie zajął bardziej ostrożne stanowisko niż rynek akcji .

Słabe zachowanie na rynku wtórnym. W ciągu kilku dni od emisji obligacje SpaceX były przedmiotem nietypowej presji sprzedaży. Spready kredytowe się rozszerzyły, a koszty finansowania wzrosły, niemal wymazując wcześniejsze zyski. Obserwatorzy rynku wskazali na „skoncentrowane wycofanie się kapitału krótkoterminowego, zmienność na rynku akcji i obawy o ujemne przepływy pieniężne” jako wyzwalacze . Morningstar poinformował, że wierzyciele wyrażali wątpliwości co do obligacji o dłuższym terminie zapadalności, co wskazuje na wzmożoną kontrolę nad wydatkami w sektorze AI . Trzy z dziesięciu najaktywniejszych obligacji w danym dniu należały do SpaceX – ale handlowano je poniżej wartości nominalnej .

xAI zwiększa ryzyko. Emisja obligacji de facto wspiera xAI, które odnotowało w zeszłym roku przychody w wysokości 3,2 miliarda dolarów, ale poniosło stratę operacyjną w wysokości 6,4 miliarda dolarów. Oznacza to, że rynki kredytowe finansują obecnie biznes, który jest głęboko nierentowny .

Ostrzeżenie o „bańce” od czołowych inwestorów

Emisja obligacji SpaceX wywołała szersze obawy o przegrzanie rynków. Ludovic Subran, dyrektor inwestycyjny grupy Allianz, ostrzegł, że zdolność SpaceX do szybkiego uplasowania obligacji o wartości 25 miliardów dolarów bezpośrednio po rekordowym IPO – mimo posiadania znacznych rezerw gotówki – jest oznaką, że światowe rynki kapitałowe znajdują się w „strefie bańki”. Opisał to jako sytuację, w której na rynku „nie ma już czegoś takiego jak złe transakcje” . Subran scharakteryzował to przesunięcie jako przejście od „zdrowej ekspansji do rozciągniętego boomu” .

Inni analitycy przyłączyli się do chóru. Keith Snyder z CFRA wyraził obawy o „pilną potrzebę mądrego inwestowania kapitału przez firmy” . Analitycy z Susquehanna i KeyBanc ostrzegali przed agresywnymi założeniami wzrostu i potencjalnym przewartościowaniem . Udział krótkiej sprzedaży gwałtownie wzrósł – Ortex poinformował o znacznym zwiększeniu zakładów przeciw akcjom SpaceX .

Co to wszystko oznacza?

Spadek o ponad 24% był klasycznym przypadkiem schematu „kupuj plotkę, sprzedawaj fakt” po ekstremalnej euforii IPO – do czego dołożyły się: duże, rozwadniające przejęcie, niespodziewana emisja obligacji na 25 mld USD, która zwiększyła obciążenie długiem, oraz ogólna przecena w sektorze technologicznym. Sama emisja wywołała gorącą dyskusję: popyt był ogromny, ale wycena i zachowanie na rynku wtórnym pokazały, że inwestorzy w obligacje są znacznie ostrożniejsi niż inwestorzy giełdowi. Takie autorytety jak dyrektor inwestycyjny Allianz ostrzegają, że całe to wydarzenie jest objawem przegrzanego rynku przypominającego bańkę.

Dla inwestorów kluczowym pytaniem pozostaje to, czy przychody Starlinka z internetu satelitarnego i rządowe kontrakty SpaceX na wynoszenie ładunków będą wystarczające do finansowania ogromnych wydatków xAI, zanim to AI przedsięwzięcie stanie się samowystarczalne . Kurs akcji, który do końca czerwca stracił już około 31% od szczytu, stoi teraz przed kolejnym zagrożeniem: rozłożonymi w czasie okresami lock-up, które w nadchodzących miesiącach mogą uwolnić miliony akcji należących do insiderów .