Drugi element reakcji ma charakter odwetowy. 12 czerwca Putin zapowiedział zwiększenie ataków na ukraińską infrastrukturę, argumentując, że ma to zniechęcić Kijów do uderzania w rosyjskie obiekty cywilne . Nie pozostało to wyłącznie deklaracją. W nocy z 14 na 15 czerwca rosyjskie wojska przeprowadziły szeroką operację rakietowo-dronową, w której — według ukraińskich sił powietrznych — wykorzystano 70 rakiet przeciwko Kijowowi, Dnieprowi i Charkowowi .

Putin przyznał, że ukraińskie ataki uderzają w rosyjską gospodarkę i społeczeństwo, ale przekonywał, że gospodarka szybko się odbuduje . Po otrzymaniu informacji o kryzysie paliwowym 23 czerwca twierdził też, że problemy te nie wpłyną na rosyjski wysiłek wojenny .

Paliwo: od lokalnych braków do problemu ogólnokrajowego

Skala kryzysu wyraźnie się rozszerzała. Na początku czerwca niedobory benzyny obejmowały od 15 do ponad 25 rosyjskich regionów w ciągu zaledwie pięciu dni, a także sześć okupowanych terytoriów Ukrainy . Pod koniec miesiąca niezależny portal The Bell informował już o reglamentacji paliw w 53 regionach, w tym na okupowanych terenach Ukrainy .

Ograniczenia dotarły do dwóch największych rosyjskich metropolii — Moskwy i Petersburga. Sieć stacji Tatnieft ograniczała sprzedaż benzyny do 20 litrów na klienta . Szczególnie trudna sytuacja panowała na okupowanym Krymie. W Sewastopolu od końca maja obowiązywał limit 20 litrów, a sprzedaż benzyny AI-95 zastąpiono bonami, z pierwszeństwem dla transportu publicznego . Według Al-Dżaziry sprzedaż paliw na Krymie w praktyce została wstrzymana po zakłóceniach szlaków dostaw .

Problem dotyczy nie tylko transportu, lecz także samej produkcji. W trzecim tygodniu czerwca produkcja benzyny była o około 25 proc. niższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku — wynikało z informacji uzyskanych przez Reuters od źródeł branżowych . Całkowite moce przerobowe rosyjskiego sektora rafineryjnego szacowano na 20–30 proc. poniżej wcześniejszego poziomu . Energy Intelligence oceniał, że na początku czerwca bezczynna była niemal jedna trzecia rosyjskich mocy rafineryjnych, czyli około 2,14 mln baryłek dziennie .

Rosyjskie władze rozważają zakaz eksportu oleju napędowego oraz import paliw, by złagodzić niedobory . Koleje Rosyjskie powołały specjalną grupę zadaniową do zarządzania przewozem paliw w kraju . Czas ma znaczenie szczególnie dla rolnictwa: analitycy ostrzegają, że jeśli rynek nie zostanie szybko ustabilizowany, kryzys może zakłócić żniwa w 2026 r.

Skutki są już widoczne w cenach. W części kluczowych regionów rolniczych olej napędowy podrożał o 40–90 proc. względem wiosny . Bank Rosji wskazał natomiast na ryzyko przyspieszenia inflacji w związku z kryzysem paliwowym i kosztami wojny .

Wojna na zapleczu, impas przy stole

Kryzys paliwowy należy rozpatrywać w szerszym kontekście wojny. Ukraina prowadzi ataki dalekiego zasięgu na rosyjskie zaplecze, w tym na infrastrukturę energetyczną i transportową, aby zwiększyć koszty prowadzenia wojny i pokazać słabość rosyjskiej obrony powietrznej . Według analiz celem tej presji jest także skłonienie Putina do poważnych negocjacji jesienią 2026 r. .

Rosja odpowiada nasileniem uderzeń na ukraińskie miasta i infrastrukturę. Według misji monitoringowej ONZ maj 2026 r. przyniósł najwyższą od kwietnia 2022 r. liczbę ofiar cywilnych w Ukrainie: co najmniej 274 osoby zginęły, a 1763 zostały ranne . Jednym z najbardziej intensywnych epizodów był ostrzał z 14–15 czerwca, wymierzony między innymi w Kijów, Dniepr i Charków .

Na froncie rosyjskie wojska nadal prowadzą działania ofensywne, ale analitycy kilku ośrodków oceniają, że ich skuteczność spada, a problemy logistyczne narastają . Jednocześnie ukraińskie uderzenia na rosyjskie zaplecze coraz silniej łączą wymiar wojskowy z gospodarczym: uszkodzenie rafinerii lub szlaku dostaw może oznaczać nie tylko straty materialne, lecz także kłopoty z zaopatrzeniem armii i rolnictwa.

Dyplomacja pozostaje jednak w impasie. 4 czerwca Wołodymyr Zełenski zaproponował natychmiastowe zawieszenie broni wzdłuż obecnej linii frontu oraz bezpośrednie spotkanie z Putinem w państwie trzecim . Putin odrzucił tę propozycję, a minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow potwierdził twarde stanowisko Kremla . Wspierana przez Stany Zjednoczone inicjatywa pokojowa, której celem było osiągnięcie porozumienia do czerwca 2026 r., również utknęła z powodu nierozstrzygniętych warunków .

Co z tego wynika?

Rosyjski kryzys paliwowy nie jest odrębnym problemem gospodarczym. To bezpośredni skutek wojny prowadzonej coraz głębiej na zapleczu przeciwnika. Ukraina próbuje osłabić rosyjską logistykę i zwiększyć presję na Kreml, a Rosja odpowiada groźbą kolejnych ataków na ukraińską infrastrukturę.

Putin próbuje więc prowadzić dwie polityki jednocześnie: ograniczać skutki ataków wewnątrz Rosji i eskalować działania przeciwko Ukrainie. Jednak niedobory paliw są już na tyle rozległe, że mogą zagrozić kluczowym sektorom, w tym rolnictwu, oraz pogorszyć perspektywy inflacyjne. Przy braku postępów dyplomatycznych oznacza to raczej utrwalanie spirali odwetu niż zbliżenie do zawieszenia broni.

Drugi element reakcji ma charakter odwetowy. 12 czerwca Putin zapowiedział zwiększenie ataków na ukraińską infrastrukturę, argumentując, że ma to zniechęcić Kijów do uderzania w rosyjskie obiekty cywilne . Nie pozostało to wyłącznie deklaracją. W nocy z 14 na 15 czerwca rosyjskie wojska przeprowadziły szeroką operację rakietowo-dronową, w której — według ukraińskich sił powietrznych — wykorzystano 70 rakiet przeciwko Kijowowi, Dnieprowi i Charkowowi .

Putin przyznał, że ukraińskie ataki uderzają w rosyjską gospodarkę i społeczeństwo, ale przekonywał, że gospodarka szybko się odbuduje . Po otrzymaniu informacji o kryzysie paliwowym 23 czerwca twierdził też, że problemy te nie wpłyną na rosyjski wysiłek wojenny .

Paliwo: od lokalnych braków do problemu ogólnokrajowego

Skala kryzysu wyraźnie się rozszerzała. Na początku czerwca niedobory benzyny obejmowały od 15 do ponad 25 rosyjskich regionów w ciągu zaledwie pięciu dni, a także sześć okupowanych terytoriów Ukrainy . Pod koniec miesiąca niezależny portal The Bell informował już o reglamentacji paliw w 53 regionach, w tym na okupowanych terenach Ukrainy .

Ograniczenia dotarły do dwóch największych rosyjskich metropolii — Moskwy i Petersburga. Sieć stacji Tatnieft ograniczała sprzedaż benzyny do 20 litrów na klienta . Szczególnie trudna sytuacja panowała na okupowanym Krymie. W Sewastopolu od końca maja obowiązywał limit 20 litrów, a sprzedaż benzyny AI-95 zastąpiono bonami, z pierwszeństwem dla transportu publicznego . Według Al-Dżaziry sprzedaż paliw na Krymie w praktyce została wstrzymana po zakłóceniach szlaków dostaw .

Problem dotyczy nie tylko transportu, lecz także samej produkcji. W trzecim tygodniu czerwca produkcja benzyny była o około 25 proc. niższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku — wynikało z informacji uzyskanych przez Reuters od źródeł branżowych . Całkowite moce przerobowe rosyjskiego sektora rafineryjnego szacowano na 20–30 proc. poniżej wcześniejszego poziomu . Energy Intelligence oceniał, że na początku czerwca bezczynna była niemal jedna trzecia rosyjskich mocy rafineryjnych, czyli około 2,14 mln baryłek dziennie .

Rosyjskie władze rozważają zakaz eksportu oleju napędowego oraz import paliw, by złagodzić niedobory . Koleje Rosyjskie powołały specjalną grupę zadaniową do zarządzania przewozem paliw w kraju . Czas ma znaczenie szczególnie dla rolnictwa: analitycy ostrzegają, że jeśli rynek nie zostanie szybko ustabilizowany, kryzys może zakłócić żniwa w 2026 r.

Skutki są już widoczne w cenach. W części kluczowych regionów rolniczych olej napędowy podrożał o 40–90 proc. względem wiosny . Bank Rosji wskazał natomiast na ryzyko przyspieszenia inflacji w związku z kryzysem paliwowym i kosztami wojny .

Wojna na zapleczu, impas przy stole

Kryzys paliwowy należy rozpatrywać w szerszym kontekście wojny. Ukraina prowadzi ataki dalekiego zasięgu na rosyjskie zaplecze, w tym na infrastrukturę energetyczną i transportową, aby zwiększyć koszty prowadzenia wojny i pokazać słabość rosyjskiej obrony powietrznej . Według analiz celem tej presji jest także skłonienie Putina do poważnych negocjacji jesienią 2026 r. .

Rosja odpowiada nasileniem uderzeń na ukraińskie miasta i infrastrukturę. Według misji monitoringowej ONZ maj 2026 r. przyniósł najwyższą od kwietnia 2022 r. liczbę ofiar cywilnych w Ukrainie: co najmniej 274 osoby zginęły, a 1763 zostały ranne . Jednym z najbardziej intensywnych epizodów był ostrzał z 14–15 czerwca, wymierzony między innymi w Kijów, Dniepr i Charków .

Na froncie rosyjskie wojska nadal prowadzą działania ofensywne, ale analitycy kilku ośrodków oceniają, że ich skuteczność spada, a problemy logistyczne narastają . Jednocześnie ukraińskie uderzenia na rosyjskie zaplecze coraz silniej łączą wymiar wojskowy z gospodarczym: uszkodzenie rafinerii lub szlaku dostaw może oznaczać nie tylko straty materialne, lecz także kłopoty z zaopatrzeniem armii i rolnictwa.

Dyplomacja pozostaje jednak w impasie. 4 czerwca Wołodymyr Zełenski zaproponował natychmiastowe zawieszenie broni wzdłuż obecnej linii frontu oraz bezpośrednie spotkanie z Putinem w państwie trzecim . Putin odrzucił tę propozycję, a minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow potwierdził twarde stanowisko Kremla . Wspierana przez Stany Zjednoczone inicjatywa pokojowa, której celem było osiągnięcie porozumienia do czerwca 2026 r., również utknęła z powodu nierozstrzygniętych warunków .

Co z tego wynika?

Rosyjski kryzys paliwowy nie jest odrębnym problemem gospodarczym. To bezpośredni skutek wojny prowadzonej coraz głębiej na zapleczu przeciwnika. Ukraina próbuje osłabić rosyjską logistykę i zwiększyć presję na Kreml, a Rosja odpowiada groźbą kolejnych ataków na ukraińską infrastrukturę.

Putin próbuje więc prowadzić dwie polityki jednocześnie: ograniczać skutki ataków wewnątrz Rosji i eskalować działania przeciwko Ukrainie. Jednak niedobory paliw są już na tyle rozległe, że mogą zagrozić kluczowym sektorom, w tym rolnictwu, oraz pogorszyć perspektywy inflacyjne. Przy braku postępów dyplomatycznych oznacza to raczej utrwalanie spirali odwetu niż zbliżenie do zawieszenia broni.