Druga fala cyberataków na systemy chłodnicze sklepów spożywczych uderzyła w Europie w nocy z niedzieli na poniedziałek, 2 listopada 2026 roku. Do 4 listopada doniesienia mówiły o ponad 100 placówkach w co najmniej 11 krajach. Atakujący mieli zdalnie zmieniać ustawienia chłodni i zamrażarek, a w niektórych urządzeniach temperatura miała wzrosnąć nawet do 50°C. Część sklepów wycofała lub wyrzuciła żywność.
10
14
18
Skala listopadowych incydentów była mniejsza niż październikowego ataku we Francji, gdzie problemy miało około 700 supermarketów. W obu przypadkach podejrzewano podobny sposób działania, ale nie ustalono, kto zaatakował ani jak dokładnie uzyskał dostęp do systemów.
5
13
Co się wydarzyło i jaka była skala?
Zgłoszenia dotyczące listopadowej fali napływały po incydentach z nocy 1–2 listopada. Opisywano zdalne zmiany ustawień urządzeń: wyłączanie chłodzenia lub przełączanie systemów w tryb odszraniania, przez co temperatura rosła.
5
9
10 Według doniesień producent Danfoss wskazał, że sposób działania przypominał atak we Francji.
5
Zestawienie opublikowane 4 listopada mówiło o ponad 100 sklepach w co najmniej 11 krajach. To liczba podawana w relacjach, a nie jeden niezależnie potwierdzony bilans.
14 Październikowy atak we Francji z 11–12 października miał dotknąć około 700 supermarketów.
13 W obu falach sklepy usuwały z obrotu produkty chłodzone i mrożone, które mogły się zepsuć lub stać się niebezpieczne.
8
13
Podawane 50°C dotyczy temperatur odnotowanych w części urządzeń, nie wszystkich sklepów czy zamrażarek.
10 W doniesieniach z 4 listopada do listy krajów objętych incydentami dopisano Niemcy, Rumunię i Wielką Brytanię. Urzędnicy i przedstawiciele firm informowali o czterech placówkach w Niemczech i sześciu w Rumunii.
17
18
Które sieci i placówki zgłaszały problemy?
Podawane liczby mogą oznaczać różne rzeczy: sklepy z zakłóconym działaniem chłodni, urządzenia objęte incydentem albo placówki, które musiały wyrzucić żywność. Nie należy ich traktować jako jednego, w pełni porównywalnego zestawienia.
- Belgia i Luksemburg: BBC informowało o około 40 supermarketach Delhaize dotkniętych problemami łącznie w obu krajach, bez rozbicia na poszczególne państwa. Osobne doniesienia mówiły o problemach z chłodzeniem w 15 sklepach Carrefour i pięciu placówkach Spar w Belgii.
- Irlandia: Musgrave podał, że incydent dotknął systemy chłodnicze w 13 sklepach SuperValu.
- Szwecja: Problemy zgłaszały sieci ICA i Coop, a także jeden duży sklep IKEA.
2
3 W jednej relacji podano, że chłodzenie przestało działać w 23 sklepach ICA; inna mówiła o sześciu sklepach Coop, które musiały wyrzucić żywność. Osobne doniesienie wymieniało siedem sklepów Coop z urządzeniami objętymi incydentem — to inna miara niż liczba placówek, które pozbyły się produktów.
5
- Włochy: Włochy wymieniono wśród krajów dotkniętych problemami, ale dostępne relacje nie podają wiarygodnego zestawienia placówek według sieci.
8
18
Dostępne z internetu systemy chłodnicze
Celem ataków były urządzenia sterujące chłodzeniem, a nie wyłącznie kasy czy typowe systemy informatyczne sklepów. Według relacji napastnicy docierali do urządzeń połączonych z internetem i zmieniali ich ustawienia.
6
9 Badacze z Censys, cytowani przez Facilities Dive, znaleźli około 1000 systemów Danfoss StoreView dostępnych z internetu na całym świecie.
6
W doniesieniach o ataku we Francji wymieniano urządzenia Danfoss i Copeland. Alert francuskiego zespołu CERT-FR wskazywał też rodziny sterowników Danfoss, Copeland i Dixell oraz panele Danfoss StoreView.
9
13 Nie przesądza to, jaki model ani jaka podatność odegrały rolę w każdym listopadowym incydencie. Dostępne relacje nie potwierdzają jednej konkretnej luki ani tego, że w każdym przypadku wejściem było słabe uwierzytelnianie.
Szwedzka sieć Coop informowała, że przenosi systemy do nowszych modemów i sieci 5G zamiast 4G, a chłodzenie w sklepach objętych incydentem odłączono od internetu.
12 To opis podjętych działań, nie dowód, że sama zmiana na 5G rozwiązuje problem. Dostępne doniesienia nie wyjaśniają, czy starsze połączenia 4G przyczyniły się do ataków, ani nie pozwalają potwierdzić szczegółowych zaleceń Danfoss.
Reakcja władz i pytanie o sprawców
Unia Europejska określiła incydenty jako celową próbę zakłócenia łańcucha dostaw żywności.
8 Jedna z relacji podawała, że Komisja Europejska zorganizowała nadzwyczajne spotkania z udziałem ENISA, Europolu i sieci CyCLONe.
14 Według Euronews włoski rząd przeprowadził pilne rozmowy z szefami służb wywiadowczych.
20
Szef rumuńskiej dyrekcji ds. cyberbezpieczeństwa określił działania jako „półamatorskie” i powiedział, że urzędnicy nie podejrzewają udziału państwowego sprawcy.
17 To ocena, a nie ustalenie odpowiedzialności. Według doniesień z 4 listopada żadna grupa nie przyznała się do ataku, a jego motyw pozostawał nieznany.
18
21
Dostępne materiały nie opisują szczegółowo działań belgijskiej prokuratury ani brytyjskiego Narodowego Centrum Cyberbezpieczeństwa (NCSC). Nie potwierdzają też udokumentowanych obaw o zaufanie konsumentów. Nie należy wyciągać takich wniosków wyłącznie z ogólnych ostrzeżeń o zagrożeniu dla dostaw żywności.
Czy ataki w Europie łączą się z incydentami w USA?
NPR opisało problemy z chłodniami w amerykańskich bazach wojskowych w sierpniu, obok październikowych i listopadowych incydentów w Europie.
1 Sama kolejność zdarzeń nie dowodzi jednak, że były ze sobą powiązane. Dostępne relacje nie potwierdzają wspólnego źródła amerykańskich i europejskich incydentów ani konkretnych doniesień o Fort Huachuca, śledztwie inspektora generalnego Pentagonu czy współpracy Biura Cybernetycznego Armii USA z francuskimi organami ścigania.
Najmocniej potwierdzony obraz jest węższy: w sklepach w wielu krajach Europy zdalnie zmieniano ustawienia systemów chłodniczych, powodując straty żywności, a dostępność urządzeń z internetu zwróciła uwagę na ryzyko cyberbezpieczeństwa. Według informacji dostępnych 4 listopada nie ustalono sprawców ani tego, czy osobne incydenty w USA miały z europejskimi wspólną przyczynę.