Na 17 października rosyjski eksport diesla ponownie ruszył, ale pierwszy zgłoszony po zniesieniu części ograniczeń ładunek zmierza do Maroka — nie ma potwierdzenia, że jest przeznaczony dla USA. Znacznie większy harmonogram dostaw ogłoszony przez Donalda Trumpa pozostaje zapowiedzią, a jego wpływ na rynek zależy od tego, czy Rosja będzie w stanie zwiększyć eksport mimo uszkodzeń rafinerii.
14
17
Co już wysłano?
Według danych żeglugowych przywoływanych w doniesieniach 13 października w bałtyckim porcie Primorsk załadowano około 40 tys. ton oleju napędowego o bardzo niskiej zawartości siarki. Statek ma płynąć do Maroka.
14 To sygnał wznowienia eksportu po częściowym złagodzeniu rosyjskich ograniczeń. Dostępne informacje nie potwierdzają jednak, kto kupił paliwo, gdzie zostanie wyładowane ani dokąd trafi później. Nie wynika z nich również, by ładunek był przeznaczony dla Stanów Zjednoczonych.
9
Rosja wprowadziła ograniczenia eksportu diesla 8 lipca, a później kilkakrotnie je przedłużała — ostatnio do końca października. Doniesienia wiązały je z niedoborami paliwa na rynku krajowym, pogłębionymi przez ukraińskie uderzenia w rafinerie. Od 10 października Moskwa częściowo złagodziła restrykcje.
18
19
20
17
Jakie ilości zapowiedziano i kiedy mogą dotrzeć?
Trump ogłosił dostawy przekraczające 300 tys. ton „natychmiast”, następnie 500 tys. ton w listopadzie, 1 mln ton później i kolejne 3 mln ton „w krótkim czasie”, zależnie od stanu rafinerii. Łącznie zapowiedziany wolumen przekracza 4,8 mln ton. Paliwo ma jednak trafiać zarówno na rynek amerykański, jak i na rynki światowe — nie wyłącznie do amerykańskich odbiorców.
1
8
Zapowiedzianych ilości nie należy mylić z już zrealizowanymi dostawami. 15 października rosyjski wicepremier Aleksander Nowak powiedział, że dostawy do USA zajmą co najmniej dwa–trzy tygodnie. Dodał, że rosyjskie agencje i firmy finalizują ustalenia z amerykańskimi partnerami. Według tego szacunku pierwsze dostawy mogłyby dotrzeć najwcześniej pod koniec października lub na początku listopada, a nie natychmiast.
Nowak mówił też, że do końca roku Rosja może osiągnąć eksport diesla na poziomie 3,5 mln ton miesięcznie. To prognoza dotycząca dostaw na rynki światowe, a nie zobowiązanie do wysyłania takiej ilości do Stanów Zjednoczonych. Informacje o tej prognozie pojawiły się już 13 października, więc nie została ona po raz pierwszy ogłoszona 16 października.
4
Według doniesień amerykański Departament Skarbu wydał tymczasową licencję pozwalającą na sprzedaż rosyjskiego diesla do 7 kwietnia 2027 roku.
2
10 Sama zgoda regulacyjna nie oznacza jednak, że paliwo zostało wyprodukowane, zakontraktowane, załadowane lub dostarczone.
Czy umowa obniży ceny diesla?
O wpływie porozumienia zdecydują faktyczne dostawy, a nie samo pozwolenie na handel. Doniesienia łączyły rosyjskie ograniczenia eksportowe z uszkodzeniami rafinerii i niedoborami na rynku krajowym.
19 Kreml ocenił, że wznowienie przepływu diesla może pomóc ustabilizować rynki paliw, ale przyznał, że nie wystarczy do ich pełnej stabilizacji.
17
Bardziej prawdopodobne wydaje się więc pewne złagodzenie napięć niż szybki i gwarantowany spadek cen. Ładunek z Primorska pokazuje, że eksport ruszył, ale pojedyncza dostawa nie dowodzi trwałego wzrostu podaży ani długotrwałej zmiany cen.
17 Kluczowe będzie to, czy popłyną kolejne ładunki, czy zostaną potwierdzone dostawy do USA i czy rosyjska produkcja rafineryjna się odbuduje.
Polityczny wymiar porozumienia
Deklarowanym celem USA jest zwiększenie podaży paliwa i obniżenie cen przed wyborami uzupełniającymi do Kongresu.
6 Umowa spotkała się też z krytyką: ponadpartyjna grupa amerykańskich senatorów wezwała Trumpa do jej wycofania, a Ukraina wyraziła sprzeciw.
1
7
Na razie najważniejsze jest rozróżnienie między obietnicą a tym, co da się potwierdzić: Rosja wznowiła eksport diesla, ale zgłoszony ładunek kierowany do Maroka nie dowodzi, że zapowiedziane ilości dotarły do USA. O praktycznym znaczeniu umowy przesądzą regularne dostawy oraz mierzalne zmiany podaży i cen — nie samo ogłoszenie porozumienia.
14
17