Katarski gaz nie wróci szybko. Co to oznacza dla cen LNG?

Szef JERA Yukio Kani nie spodziewa się, by katarski skroplony gaz ziemny (LNG) szybko wrócił na rynek. Powodem są zarówno zakłócenia żeglugi przez cieśninę Ormuz, jak i uszkodzenia instalacji eksportowych Kataru. Część ładunków znów przepływa przez cieśninę, ale dostawy nadal nie wróciły do normalnego, przewidywalnego poziomu. 210

Skutki odczuwają odbiorcy daleko poza Katarem. Europa próbuje odbudować zapasy gazu, a importerzy w Europie i Azji szukają dostaw zastępczych. Kani ocenia, że ceny spotowe LNG mogą nadal rosnąć albo utrzymać się na wysokim poziomie, choć skali ewentualnych zmian nie da się dziś precyzyjnie przewidzieć. 348

Dlaczego katarskie dostawy wciąż są zagrożone

Cieśnina Ormuz to kluczowy szlak dla katarskiego eksportu. Ruch tankowców ostatnio wzrósł, ale pozostaje daleko poniżej poziomów sprzed wojny, a normalne dostawy nie zostały wznowione. 10 Kani mówi, że nie spodziewa się szybkiego powrotu katarskiego LNG na rynek. 2

Ograniczeniem nie jest jednak wyłącznie transport. Kompleks eksportowy Ras Laffan działa na obniżonych mocach po uszkodzeniach z marca. Naprawa instalacji LNG ma zająć dużo czasu: QatarEnergy szacuje ją na trzy do pięciu lat, a Kani mówił, że przywrócenie części obiektów może potrwać dłużej niż dwa–trzy lata. Te szacunki wskazują, że odbudowa może wykraczać daleko poza nadchodzącą zimę. Nie określają jednak dokładnej daty powrotu do pełnego eksportu. 15

Zawieszone dostawy sięgają sezonu zimowego

QatarEnergy przedłużyła wobec części klientów w Azji i Europie zawiadomienia o force majeure, czyli sytuacji, w której firma deklaruje, że nie może wywiązać się z określonych zobowiązań dostawczych. Włoski odbiorca Edison poinformował, że dostawy z Kataru nie wznowią się przed początkiem grudnia 2026 roku. 1

Odbiorcy muszą więc uzupełniać braki innymi ładunkami. Szukają gazu ze Stanów Zjednoczonych i innych źródeł, ale zastępowanie katarskich wolumenów nasila konkurencję między europejskimi i azjatyckimi importerami. Dostępne informacje nie wskazują, że wszyscy odbiorcy mają takie same niedobory lub możliwości pozyskania zastępczego LNG. 68

Dlaczego ceny spotowe mogą pozostać wysokie

Prognoza Kaniego wynika z połączenia ograniczonej podaży i popytu na ładunki zastępcze. Ostrzegał, że niskie zapasy gazu w Europie oraz zakłócenia w cieśninie Ormuz mogą podbijać ceny spotowe. W czerwcu oceniał, że ceny mogą utrzymać się na stosunkowo wysokim poziomie, gdy Europa będzie uzupełniać zapasy przed zimą. 34

W wywiadzie z 2 października Kani powiedział, że ceny spotowe LNG są mniej więcej dwukrotnie wyższe niż rok wcześniej, i zwrócił uwagę na obawy rynku związane z nadchodzącą zimą. To obraz rynku w danym momencie i ocena szefa JERA, a nie precyzyjna prognoza skali dalszych podwyżek. Kierunek zmian będzie zależał między innymi od dostępności gazu, bezpieczeństwa żeglugi przez Ormuz i konkurencji o ładunki. 2

Kani ostrzegał również, że dostawy rosyjskiego gazu do Europy mają zakończyć się 1 stycznia 2027 roku. Mogłoby to zwiększyć zapotrzebowanie Europy na alternatywne źródła, ale przywołane doniesienia nie wyjaśniają szczegółów ewentualnego unijnego zakazu ani sposobu jego wdrożenia. 11

Co może przywrócić eksport — i czego nie przesądzają rozmowy dyplomatyczne

Większa liczba rejsów przez Ormuz to ograniczony sygnał poprawy. Przepływy wciąż są jednak znacznie mniejsze niż przed wojną, a QatarEnergy nadal przedłuża zawieszenie części dostaw. Szersze odbicie wymaga zarówno bezpieczniejszego i bardziej przewidywalnego tranzytu, jak i naprawy uszkodzonych mocy eksportowych. Źródła nie podają pewnej daty spełnienia żadnego z tych warunków. 1015

Rozmowy dyplomatyczne trwają, ale same w sobie nie oznaczają porozumienia w sprawie żeglugi. 2 października japońscy i katarscy przywódcy rozmawiali w Tokio o konflikcie wokół Iranu i zakłóceniach na morzu. Katar poproszono też o przekazanie Stanom Zjednoczonym irańskich propozycji dotyczących cieśniny Ormuz. Osobne doniesienie mówiło, że Iran miał nieoficjalnie zasygnalizować gotowość do przywrócenia inspektorom dostępu do zbombardowanych obiektów nuklearnych w zamian za złagodzenie sankcji. Chodzi o możliwy krok w rozmowach nuklearnych, a nie o zawarte porozumienie w sprawie otwarcia Ormuzu. 18

Dla odbiorców LNG najważniejszy wniosek jest taki: większy ruch statków przez cieśninę nie gwarantuje powrotu normalnych dostaw z Kataru. Dopóki nie poprawi się bezpieczeństwo żeglugi i nie zostaną odbudowane uszkodzone moce eksportowe, Europa i Azja będą konkurować o alternatywne ładunki, a ceny spotowe pozostaną podatne na kolejne zakłócenia. 2610